କିଂ ଦାନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଦତ୍ତୈଃ କିଂ ଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ସୁଵିସ୍ତରୈଃ 7.3.39.
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ କିମ୍ବା ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞ କରିବାର କ'ଣ ଅର୍ଥ?
ଫାଲ୍ଗୁନାନ୍ତଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ଯାଂ ସୁମହେଶ୍ଵରସନ୍ନିଧୌ
ଫାଲ୍ଗୁନ ଶେଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ସୁମହାଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ,
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ପୁରା ଵୃତ୍ତଂ ତତ୍ରାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଯଦୁତ୍ତମମ୍
ହେ ରାଜା, ଏଠାରେ ପୂର୍ବେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘଟଣା ଶୁଣ।
ଭିକ୍ଷାର୍ଥମାଗତସ୍ତତ୍ର ଲୋକୈରନ୍ଯୈଃ ସମନ୍ଵିତଃ
ସେଠାକୁ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ସହିତ କେହି ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।
ତତୋ ରୋଗ ପରିକ୍ଲେଶାଦ୍ଭୋଜନଂ ନ ଚକାର ସଃ ସକ୍ତୂନ୍କୃତ୍ଵୋପଧାନେ ତାନ୍ସ ଚ ସୁପ୍ତୋ ନିଶାଗମେ
ତାପରେ ରୋଗ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ସେ ଭୋଜନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଯବ ଚୁଣା ତିଆରି କରି ତାହାକୁ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖି, ରାତି ହେଲେ ସେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ନିଦ୍ରାଭିଭୂତସ୍ଯ ସାରମେଯୋ ଜହାର ଚ
ତାପରେ ଘୁମରେ ଅଭିଭୂତ ହେବାବେଳେ ଏକ କୁକୁର ସେ ଚୁଣାକୁ ନେଇଗଲା।
ଅଥାସୌ ଵିସ୍ମଯାଦ୍ରାଜନ୍ପଂଚତ୍ଵଂ ସମୁପସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
ଭୀମୋନାମ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦମଯନ୍ତୀପିତା ହି ଯଃ
ସେ ଭୀମ ନାମକ ଥିଲେ, ହେ ରାଜା, ଯିଏ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ପିତା।
ଫାଲ୍ଗୁନାଂତଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଵର୍ଷେ ଵର୍ଷେ ଜଗାମ ସଃ
ଫାଲ୍ଗୁନ ଶେଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସେ ସେଠାକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ଅଚଲେଶ୍ଵରସାନ୍ନିଧ୍ଯେ ଦଦୌ ସକ୍ତୂଂସ୍ତତୋ ବହୂନ୍
ଅଚଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେ ବହୁତ ଯବ ଚୁଣା ଦାନ କରିଥିଲେ।
ଅଥ ତେ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଗାଲଵପ୍ରମୁଖା ନୃପ 7.3.39.
ତାପରେ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ, ଗାଳବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ହେ ରାଜା,
କସ୍ମାତ୍ସକ୍ତୂନ୍ପ୍ରମୁକ୍ତ୍ଵା ତ୍ଵଂ ନାନ୍ଯଦ୍ଦାତୁମିହେଚ୍ଛସି
ତୁମେ ଯବ ଚୁଣା ଦେଇ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେବାକୁ କାହିଁକି ଇଚ୍ଛା କରୁନାହାଁ?
ସକ୍ତୁଦାନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍
ଶୁଦ୍ଧ ମନବଳିତ ମୁନିମାନେ ଯବ ଚୁଣା ଦାନର ମହିମାକୁ ଜାଣନ୍ତି।
ପୂର୍ଵଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିହୀନସ୍ଯ ଶୁନା ଵୈ ସକ୍ତଵୋ ହୃତାଃ
ପୂର୍ବେ ଯେତେବେଳେ ଭକ୍ତି ନଥିଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଯବ ଚୁଣା କୁକୁର ନେଇଯାଇଥିଲା।
ସାଂପ୍ରତଂ ଭକ୍ତିଦ ତ୍ତାନାଂ କିଂ ସ୍ଯାଜ୍ଜାନାମି ନୋ ଫଲମ୍ ତୀର୍ଥେଽସ୍ମିନ୍ଭକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତଃ ସତ୍ଯେନାତ୍ମାନମାଲଭେ
ଏବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ କେମିତି ଫଳ ପାଇବେ, ଏହା ମୁଁ ଜାଣେନି। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଭକ୍ତିରେ ଏକତା ହୋଇ, ସତ୍ୟରେ ମୁଁ ନିଜକୁ ଅନୁଭବ କରେ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ତତସ୍ତେ ମୁନଯୋ ହୃଷ୍ଟାଃ ସାଧୁସାଧ୍ଵିତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ — ତାପରେ ସେଇ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ‘ଭଲ ହେଲା! ଭଲ ହେଲା!’ ବୋଲି କହିଲେ।
ଏଷ ପ୍ରଭାଵୋ ରାଜର୍ଷେ ସକ୍ତୁଦାନସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ତିତଃ
ହେ ରାଜା ଋଷି, ଏହି ହେଉଛି ଚିଡ଼ା ଦାନର ଶକ୍ତି, ଯେପରି ମୁଁ ଏଠାରେ କହିଲି।
ଯଶ୍ଚୈତଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା କଥ୍ଯମାନଂ ଦ୍ଵିଜାନନାତ୍
ଏହି କଥାକୁ ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ କହନ୍ତି, ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣିଥାଏ,
ଯସ୍ମିନ୍ଦୃଷ୍ଟେ ସଦା ମର୍ତ୍ଯଃ ସୁରୂପଃ ସୁପ୍ରଭୋ ଭଵେତ୍
ଯାହାକୁ ଦେଖିଲେ, ମଣିଷ ସଦା ସୁନ୍ଦର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଏ,
ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଯତ୍ର ଲିଂଗଂ ପପାତ ହ
ସେ ବାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗ ପଡ଼ିଥିଲା।
ସ କଥଂ ପୂଜିତସ୍ତେନ ଶଂଭୁର୍ମେ କୌତୁକଂ ମହତ୍
ସେଠାରେ ସେ କିପରି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ? ଏଥିରେ ମୋର ବଡ଼ ଆଗ୍ରହ ଅଛି।
ଦର୍ଶଯନ୍ନାତ୍ମନୋ ବାଣଂ ତସ୍ଯାସୌ ପୃଷ୍ଠତଃ ସ୍ଥିତଃ
ନିଜ ବାଣ ଦେଖାଇ, ସେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ତତୋ ଵାରାଣସୀଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଦ୍ଭଯାତ୍ତ୍ରିପୁରାଂତକଃ
ତାପରେ, ଭୟରେ ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ବାରାଣସୀକୁ ଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯାଗମାପନ୍ନଃ କେଦାରଂ ଚ ତତଃ ପରମ୍
ସେଠାରୁ ପ୍ରୟାଗକୁ, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ କେଦାରକୁ ଗଲେ।
ଗୋକର୍ଣଂ ଚ ପ୍ରଭାସଂ ଚ ପୁଣ୍ଯଂ ଚ କୃମିଜାଂଗଲମ୍
ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରଭାସ ଏବଂ ପବିତ୍ର କ୍ରିମିଜାଙ୍ଗଲକୁ ମଧ୍ୟ ଗଲେ।
କିଂ ଵା ତେନ ବହୂକ୍ତେନ ତୀର୍ଥାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ଏତେ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବସ୍ଥାନ ଗଣନା କରିବାର କଣ ଦରକାର?
ଯତ୍ରଯତ୍ର ମହାଦେଵସ୍ତଦ୍ଭଯାନ୍ନୃପ ଗଚ୍ଛତି
ହେ ରାଜା, ଯେଉଁଠି ମହାଦେବ ଭୟରେ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠି,
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥକାଲସ୍ଯ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତୋଽର୍ବୁଦଂ ପ୍ରତି ଆକୁଂଚିତୈକପାଦଂ ଚ ସ୍ଥିରଦୃଷ୍ଟିଂ ନୃପୋ ତ୍ତମ ॥ 7.3.40.
କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ପୁଣି ଅର୍ବୁଦ ପାଖକୁ ଆସି, ଗୋଟିଏ ପାଦ ଭିତରେ ଟାଣି, ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା।
ଅଥାଽସୌ ଭଗଵାଞ୍ଛାଂତଃ ପ୍ରିଯାଦୁଃଖସମନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ, ସେ ଭଗବାନ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ କୋପାଭିଭୂତସ୍ଯ ତୃତୀଯାନ୍ନଯନାନ୍ନୃପ
ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଥିଲା, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁରୁ, ହେ ରାଜା,