ପଠତି ଶ୍ରଦ୍ଧଯୋପେତୋ ଯୋ ଵା ଭୂମିପତେ ନରଃ
କିମ୍ବା, ହେ ଭୂମିପତି, ଯିଏ ଏହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତି,
ଯତ୍ର ନାଗୈସ୍ତପସ୍ତପ୍ତଂ ରମ୍ଯେ ପର୍ଵତରୋଧସି
ଯେଉଁଠି ନାଗମାନେ ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ,
କଦ୍ରୂଶାପଂ ପୁରା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାଗାଃ ସର୍ଵେ ଭଯାତୁରାଃ
ପୂର୍ବେ କଦ୍ରୁଙ୍କ ଶାପ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ଭୟରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ।
ମାତୃଶାପେନ ସଂତପ୍ତା ଵଯଂ ପନ୍ନଗସତ୍ତମ
ମାଆଁଙ୍କ ଶାପରେ ଆମେ ଦୁଃଖିତ, ହେ ପନ୍ନଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଯୋକ୍ତଂ ଯେ ତପୋଯୁକ୍ତା ଧର୍ମାତ୍ମାନଃ ସୁସଂଯତାଃ
ସେ କହିଥିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ଧର୍ମିକ ଓ ସଂଯମୀ,
ନ ଦହିଷ୍ଯତି ତାନ୍ଵହ୍ନିର୍ଯଜ୍ଞେ ପାରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ହି
ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନି ସେମାନଙ୍କୁ ଦହିବ ନାହିଁ।
ତତ୍ର ଯୂଯଂ ତପୋଯୁକ୍ତା ଭଵଧ୍ଵଂ ସୁସମାହିତାଃ
ସେଠାରେ, ତୁମେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଓ ଏକାଗ୍ର ହେଉ।
ଯସ୍ଯାଃ ସଂକୀର୍ତ୍ତନେନାପି ନଶ୍ଯଂତି ଵିପଦୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମାତ୍ର, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଘଟନା ଦୂର ହୁଏ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦତଃ ସର୍ଵେ ଭଵିଷ୍ଯଥ ଗତଜ୍ଵରାଃ ଦୈଵୋ ଵା ମାନୁଷୋ ଵାଽପି ନାନ୍ଯୋ ଵୋ ମୁକ୍ତିକାରକଃ
ତାଙ୍କର କୃପାରେ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ଦେବତା କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ତତୋ ଜଗ୍ମୁରର୍ବୁଦଂ ପର୍ଵତଂ ପ୍ରତି
ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେମାନେ ଆର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତେ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଧରଣୀପୃଷ୍ଠଂ ପର୍ଵତେ ତଦନନ୍ତରମ୍ 7.3.37.
ପର୍ବତ ଉପରେ ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ମାଟିକୁ ଭେଦିଦେଲେ।
ତତୋ ଧୃତଵ୍ରତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵୀ ଭକ୍ତିପରାଯଣାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅନୁସରଣ କରିଲେ।
ତସ୍ଥୁସ୍ତତ୍ର ସଦା ହୋମଂ କୁର୍ଵନ୍ତୋ ଜାପ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ସେମାନେ ସେଠାରେ ସଦା ରହି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ।
ଦନ୍ତୋଲୂଖଲିନଃ କେଚିଦଶ୍ମକୁଟ୍ଟାସ୍ତଥା ପରେ
କିଛି ଲୋକ ଦାନ୍ତକୁ ଉଲୁଖଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ପଥରରେ ଚେପି ଭାଙ୍ଗୁଥିଲେ।
ଗୀତଂ ଵାଦ୍ଯଂ ତଥା ଚକ୍ରୁରନ୍ଯେ ଦେଵାଃ ପୁରସ୍ତଦା
ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେବତା ସାମ୍ନାରେ ଗୀତ ଏବଂ ବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇଥିଲେ।
ତତୋ ଦେଵୀ ସୁସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଵାକ୍ଯମେତଦୁଵାଚ ହ
ତାପରେ ଦେବୀ ବହୁତ ଖୁସି ହୋଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ପରିତୁଷ୍ଟାସ୍ମି ଵୋ ଵତ୍ସାଃ କିମର୍ଥଂ ତପ୍ଯତେ ତପଃ
ଦେବୀ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମେମାନେ ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ଏହି ତପସ୍ୟା କାହିଁକି କରୁଛ?'
ନାଗରାଜସମାଦେଶାଚ୍ଛରଣଂ ତ୍ଵାଂ ସମାଗତାଃ
ନାଗରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆମେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆସିଛୁ।
ସା ତ୍ଵଂ ରକ୍ଷ ଭଯାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛାପଵହ୍ନିସମୁଦ୍ଭଵାତ୍ ପାରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ ଵଃ ପାଵକୋ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ଆମକୁ ଶାପ ଓ ଅଗ୍ନିର ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କର; ପାରିକ୍ଷିତଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନି ତୁମେମାନେକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବ।
ସଂତିଷ୍ଠତ ଵିନା ଭୀତ୍ଯା ଭୋଗାନ୍ଭୁଙ୍ଧ୍ଵଂ ସୁପୁଷ୍କଲାନ୍
ଭୟ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ରୁହ, ଏବଂ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର।
ସମାପ୍ତେ ଚ କ୍ରତୌ ଭୂଯୋ ଗଂତାରଃ ସ୍ଵଂ ନିକେତନମ୍ 7.3.37.
ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେବ, ପୁଣି ତୁମେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଯିବ।
ନାଗହ୍ରଦଂ ତୁ ତତ୍ତୀର୍ଥମେତଦ୍ଭାଵି ଧରାତଲେ
ନାଗହ୍ରଦ ନାମକ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରକଟ ହେବ।
କରିଷ୍ଯତି ନରଃ ସ୍ନାନଂ ତସ୍ଯ ନାହିକୃତଂ ଭଯମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ଭୟ ହେବ ନାହିଁ।
ଯେ ଭୋଗା ଭୂତଲେ ଖ୍ଯାତା ଯେ ଦିଵ୍ଯା ଯେ ଚ ମାନୁଷାଃ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦେବତା ହେଉ କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ, ସମସ୍ତ
ଦେଵ୍ଯାଃ ଶରଣମାପନ୍ନାସ୍ତସ୍ଥୁସ୍ତତ୍ର ନଗୋତ୍ତମେ
ଯେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସେଇ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତରେ ରହିଲେ।
ତତଃ କାଲେନ ମହତା ସତ୍ରେ ପାରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ପାରିକ୍ଷିତଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ,
ଦେଵ୍ଯା ଚୈଵାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତାଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଦେବୀଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ଶୀର୍ଷ ନମାଇଲେ।
ଅଦ୍ଯାପି କୃଷ୍ଣପଂଚମ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଵଣେ ମାସି ପାର୍ଥିଵ
ଏଠାରେ ଏଉଁ ଦିନ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାବଣ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ, ରାଜା,
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ନାଗୋଦ୍ଭଵତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯ ଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସ ଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦ ଖଣ୍ଡରେ ନାଗୋଦ୍ଭବ ତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତତ୍ରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।