ମୁକ୍ତ୍ଵୈକାଂ ଯୋଷିତଂ ଦେଵି ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଵିନିପାତଯ
ମହିଳା ବ୍ୟତୀତ, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଅହଂ ତଂ ସୂଦଯିଷ୍ଯାମି ସମଯେ ପର୍ଯୁପସ୍ଥିତେ 7.3.36.
ଯେତେବେଳେ ସମୟ ଆସିବ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଦେବି।
ଦେଵୀ ତତ୍ରୈଵ ସଂହୃଷ୍ଟା ସ୍ଥିତା ପର୍ଵତରୋଧସି
ଦେବୀ ଖୁସି ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ଥିଲେ।
ତତ୍ର ଦେଵୀଂ ଚ ସଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାପରାଯଣଃ
ସେଠି, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ଲାଗିଥିବା ଜଣେ ମୁନି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନିଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମହିଷାସୁରଃ
ସେଠି, ମୁନିଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ମହିଷାସୁର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ତତସ୍ତଂ ପୂଜଯାମାସ ମଧୁପର୍କାର୍ଘଵିଷ୍ଟରୈଃ
ତାପରେ ସେ ନିୟମାନୁସାରେ ମଧୁପର୍କ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
କୁତୋ ଭଵାନିତଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିମର୍ଥଂ ମୁନିସତ୍ତମ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁ କାମରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି?
ଅହଂ ଭୃତ୍ଯସମାଯୁକ୍ତଃ କିମନେନ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ମୁଁ ମୋ ସେବକମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସିଛି; ଏହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କାହିଁକି ଦରକାର, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ?
ଅଭିନଂଦାମି ତେ ସର୍ଵମେତତ୍ତ୍ଵଯ୍ଯୁପପଦ୍ଯତେ । ନିଃସ୍ପୃହା ହି ଵଯଂ ନିତ୍ଯଂ ମୁନିଧର୍ମଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ
ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ସେସବୁକୁ ମୁଁ ସ୍ୱୀକାର କରେ; ଏହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ। କାରଣ, ଆମେ ସବୁବେଳେ ଅଭିଲାଷାରୁ ଦୂରେ ରହୁଛୁ, ମୁନିମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଅନୁସରଣ କରୁଛୁ।
କୌତୂହଲାଦିହ ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚିରାତ୍ତେ ଦର୍ଶନଂ ଗତଃ
ମୋର ଜିଜ୍ଞାସାରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ଦିନ ହୋଇଗଲା।
ଦୈଵଂ ଵା ମାନୁଷଂ ଵାପି ଦାନଵା ଲଂଭିତା ଵିଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଭାଗ୍ୟ କିମ୍ବା ମାନବ ପ୍ରୟାସରେ, ଦାନବମାନେ ଧରାଯାଇଛନ୍ତି।
ଯତ୍ର ଦୃଷ୍ଟଂ କ୍ଵଚିତ୍ପୂର୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ ॥ 7.3.36.
ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ଦେଖାଯାଇଛି।
ଅସ୍ତ୍ଯର୍ବୁଦ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପର୍ଵତୋ ଧରଣୀତଲେ
ପୃଥିବୀର ଉପରେ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।
ବକୁଲୈଶ୍ଚଂପକୈଶ୍ଚାମ୍ରୈରଶୋକୈଃ କର୍ଣିକାରକୈଃ
ସେଠାରେ ବକୁଳ, ଚମ୍ପକ, ଆମ୍ବ, ଅଶୋକ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛରେ ଶୋଭିତ।
ସରଲୈଃ ପନସୈର୍ଵୃକ୍ଷୈସ୍ତିଂଦୁକୈଃ କରଵୀରକୈଃ
ସାଲ, ପନସ, ତିନ୍ଦୁକ ଏବଂ କରବୀର ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ପୁଷ୍ପଜାତିଵିଶେଷୈଶ୍ଚ ସୁଗଂଧୈରପ୍ଯନେକକୈଃ
ସେଠାରେ ବିଶେଷ ପ୍ରକାରର ଅନେକ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ନ ସ ଵୃକ୍ଷୋ ନ ସା ଵଲ୍ଲୀ ନୌଷଧୀ ସା ଧରାତଲେ
ସେ ଭୂମିରେ କୌଣସି ଗଛ, ବେଳି କିମ୍ବା ଔଷଧି ନାହିଁ ଯାହା ନଥାଏ।
ପକ୍ଷିଣୋ ମଧୁରାରାଵାଶ୍ଚକୋରଶିଖିଚାତକାଃ
ଚକୋର, ମୟୂର, ଚାତକ ଭଳି ମିଠା ସ୍ୱରର ପକ୍ଷୀମାନେ ସେଠାରେ ରହନ୍ତି।
ଯେଷାଂ ଶବ୍ଦଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ମୁନଯୋଽପି ସମାହିତାଃ
ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱର ଶୁଣି, ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ନିର୍ଝରାଣି ସୁରମ୍ଯାଣି ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ଵିମଲୋଦକାଃ
ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଝରଣା ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପାଣିର ନଦୀ ଅଛି।
ପଦ୍ମପତ୍ରଵିଶାଲାକ୍ଷା ମଧ୍ଯକ୍ଷାମାଃ ଶୁଚିସ୍ମିତାଃ
ସେଠାରେ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ବଡ଼ ଆଖି, ସ୍ଲିମ୍ ଶରୀର ଏବଂ ପବିତ୍ର ହସ ଥିବା ମହିଳାମାନେ ରହନ୍ତି।
କିଂ ଚାତ୍ର ବହୁନୋକ୍ତେନ ଯତ୍କିଂଚିତ୍ତତ୍ର ପର୍ଵତେ ସର୍ଵଲୋକୋତ୍ତରାସ୍ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯଂତେ ପର୍ଵତୋତ୍ତମେ ॥ 7.3.36.
ଏଠି ଅଧିକ କଥା କହିବାର କି ଆବଶ୍ୟକ? ସେ ପର୍ବତରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେ ସବୁ ଜଗତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ସେ ସବୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପର୍ବତରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଦଶଯୋଜନଵିସ୍ତାରୋ ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ସଂହିତପର୍ଵତଃ
ସେ ପର୍ବତର ପ୍ରସ୍ଥ ଦଶ ଯୋଜନ ଏବଂ ଦୁଇଟି ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ।
ତତ୍ରାଽହଂ କୌତୁକାଵିଷ୍ଟ ଇତଶ୍ଚେତଶ୍ଚ ଵୀକ୍ଷଯନ୍
ସେଠାରେ ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ଏଠୁ ସେଠୁ ଦେଖୁଥିଲି।
ନ ଦେଵୀ ନାପି ଗଂଧର୍ଵୀ ନାସୁରୀ ନ ଚ ମାନୁଷୀ
ସେ ନ ଦେବୀ, ନ ଗନ୍ଧର୍ବ ଜନନୀ, ନ ଦାନବୀ, ନ ମାନବୀ।
ରତିଃ ପ୍ରୀତିରୁମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସାଵିତ୍ରୀ ଚ ସରସ୍ଵତୀ
ସେ ରତି, ପ୍ରୀତି, ଉମା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସାବିତ୍ରୀ କିମ୍ବା ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥା ରୂପାଂ ନାରୀଂ କାମେନ ପୀଡିତଃ
ଏପରି ରୂପସ୍ୱରୂପା ନାରୀକୁ ଦେଖି, ମୋର ମନରେ ଆସକ୍ତି ଜନ୍ମିଲା।
ତତୋ ଧୈର୍ଯମଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ମଯା ମନସି ଚିଂତିତମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଧୈର୍ୟ ଧରି, ମନରେ ଭାବିଲି।
ଯସ୍ଯା ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ କାମୋ ମେ ହୃଦି ଵର୍ଦ୍ଧିତଃ
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ, ମୋର ହୃଦୟରେ ଆସକ୍ତି ବଢିଗଲା।
ଚିରକାଲଂ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଵୈ ମଯା ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛାମି ଚାନ୍ଯତ୍ର ଯାଵନ୍ନ ଵିକୃତିର୍ଭଵେତ୍
ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟା କରିଛି, ତେଣୁ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଅନ୍ୟଠାରେ ଯିବି।