ପାର୍ଥାନାମ୍ନ୍ଯଭଵତ୍ସାଧ୍ଵୀ ଦେଵଲସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ସତୀ
ପାର୍ଥା ନାମକ ଏହି ସତୀ ଦେବଳ ଋଷିଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଥିଲେ।
ସା ପୂର୍ଵମଭଵଦ୍ଵଂଧ୍ଯା ଋଷିପତ୍ନୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ସେ ପୂର୍ବରୁ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ଏବଂ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଋଷିପତ୍ନୀ ଥିଲେ।
ଵାଯୁଭକ୍ଷା ନିରାହାରା ସମଚିତ୍ତାଽଽସନେ ସ୍ଥିତା
ବାୟୁ ଖାଇ, ଅନ୍ନ ଛାଡ଼ି, ସମଚିତ୍ତ ହୋଇ, ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ।
ଉଦ୍ଭିଦ୍ଯ ଧରଣୀପୃଷ୍ଠଂ ସହସା ଲିଂଗମୁତ୍ଥିତମ୍
ଏକାଏକି ଧରଣୀର ମାଟି ଭେଦି, ଏକ ଲିଙ୍ଗ ଉପରକୁ ଉଠିଆସିଲା।
ପୂଜଯୈତନ୍ମହାଭାଗେ ଶିଵଲିଂଗଂ ସୁପାଵନମ୍
ଏହି ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କର।
ଯୋ ଯଂ କାମମଭିଧ୍ଯାଯନ୍ପୂଜଯିଷ୍ଯତି ମାନଵଃ
ଯେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଏହାକୁ ପୂଜା କରିବାବେଳେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ମନରେ ଧାରଣ କରିଥାଏ,
ପାର୍ଥେଶ୍ଵରାଖ୍ଯମେତଦ୍ଧି ଲୋକେ ଖ୍ଯାତିଂ ଗମିଷ୍ଯତି
ଏହି ଲିଙ୍ଗ, ଯାହାକୁ ପାର୍ଥେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।
ତତଃ ସା ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟା ପୂଜଯାମାସ ତତ୍ତଦା
ତାପରେ ସେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ସେଇ ସମୟରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତଲ୍ଲିଂଗଂ ଵିଖ୍ଯାତଂ ଧରଣୀତଲେ 7.3.33.
ସେଇ ସମୟଠାରୁ, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରଃ ସମ୍ଯଗ୍ଯସ୍ତଂ ପଶ୍ଯତି ଭାଵତଃ
ସେଠାରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହାକୁ ଦେଖେ, ସେ ଏହାର ଦର୍ଶନ ପାଏ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ଯାଂ ଜାଗରଂ ତସ୍ଯ ଚାଗ୍ରତଃ
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଏହା ପାଖରେ ରାତି ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ପିଂଡନିର୍ଵାପଣଂ ତତ୍ର ଯଃ କରୋତି ସମାହିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ରତାରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରେ,
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଂଡେ ପାର୍ଥେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡରେ 'ପାର୍ଥେଶ୍ୱର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ତିରିଶିତିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯତ୍ର ସନ୍ନିହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହୀପତେ କସ୍ମିନ୍କାଲେ ମୁନେ ବ୍ରୂହି ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରତୋ ମମ
ଯେଉଁଠି ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ ସଦା ବସିଛନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ଏହା କେଉଁ ସମୟ ଏବଂ କେଉଁଠି ଘଟିଥିଲା, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ, ହେ ମୁନି।
ଚଂଦ୍ରାର୍କପଵନେ ନଷ୍ଟେ ଜ୍ଯୋତିଷି ପ୍ରଲଯଂ ଗତେ
ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପବନର ଆଲୋକ ନଷ୍ଟ ହୋଇ, ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରଳୟରେ ଲିନ ହେଉଥିବା ବେଳେ,
ତତୋ ଯୁଗସହସ୍ରାଂତେ ଵିବୁଦ୍ଧଃ କମଲାସନଃ
ତାପରେ, ହଜାର ଯୁଗ ଶେଷରେ, କମଳାସନ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଗିଲେ।
ଭ୍ରମଂଶ୍ଚାପି ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରୋ ଯାଵତ୍ପଶ୍ଯତି ଦୂରତଃ
ଚାରିଟି ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଘୁରୁଥିଲେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରରୁ କିଛି ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଚୋଵାଚ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଃ କସ୍ତ୍ଵଂ କେନ ଵିନିର୍ମିତଃ
ସେ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ତୁମେ କିଏ? କିଏ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି?'
ତମୁଵାଚାଥ ଗୋଵିଂଦଃ ପ୍ରହସଞ୍ଛ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା
ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦ ହସି, ମୃଦୁ କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ,
ଅହମାଦ୍ଯଃ ପୁମାନେକୋ ମଯା ସୃଷ୍ଟୋ ଭଵାନପି
'ମୁଁ ଆଦି ପୁରୁଷ, ଏକମାତ୍ର; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛ।'
ଅବ୍ରଵୀତ୍ପରୁଷଂ ଵାକ୍ଯଂ ଭର୍ତ୍ସଯଂଶ୍ଚ ପୁନଃପୁନଃ
ସେ ପୁନିପୁନି କଠୋର କଥା କହି, ତାଙ୍କୁ ତିରସ୍କାର କରିଲେ।
ସୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ ହି ମଯା ମୂଢ ପ୍ରଥମୋଽହମସଂଶଯମ୍ 7.3.34.
'ମୁଁ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ମୂର୍ଖ; ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ପ୍ରଥମ।'
ଏଵଂ ଵିଵଦମାନୌ ତୌ ମିଥୋ ରାଜନ୍ମହାଦ୍ଯୁତୀ
ଏଭଳି ରାଜା, ସେଇ ଦୁଇଜଣେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ପରସ୍ପରେ ବିବାଦ କରିଥିଲେ।
ମୁଷ୍ଟିଭିର୍ବାହୁଭିଶ୍ଚୈଵ ନଖୈର୍ଦଂତୈର୍ଵିକର୍ଷଣୈଃ
ସେମାନେ ମୁଠି, ବାହୁ, ନଖ, ଦାନ୍ତ ଓ ଟାଣି ଟାଣି ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ତତୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଂତେ ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ନୃପୋତ୍ତମ
ଏହିପରି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା—
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ
ସେଇ ସମୟରେ ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା।
ଏତନ୍ମାହେଶ୍ଵରଂ ଲିଂଗଂ ଯୋଽସ୍ଯ ଚାଂତେ ଗମିଷ୍ଯତି
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଏହି ମହା ଲିଙ୍ଗର ଶେଷକୁ ଯିଏ ପହଞ୍ଚିପାରିବ—
ଅଧୋଭାଗଂ ଵ୍ରଜତ୍ଵେକ ଏକଶ୍ଚୋର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ମମାଜ୍ଞଯା
ମୋ ଆଦେଶରେ ଜଣେ ତଳକୁ ଯାଉ, ଅନ୍ୟଜଣେ ଉପରକୁ ଯାଉ।
ଵିଦାର୍ଯ ଵସୁଧାଂ କୃଷ୍ଣୋଽପ୍ଯଧସ୍ତାତ୍ସତ୍ଵରଂ ଗତଃ ତାଵତ୍କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସ୍ତୁ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତେନ ମହାତ୍ମନା
କୃଷ୍ଣ ମାଟିକୁ ଫାଟି ତଳକୁ ତୁରନ୍ତ ଯାଇଲେ; ସେଠାରେ ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଗଂତୁମିଚ୍ଛଂସ୍ତତୋଽଧସ୍ତାଦ୍ଯାଵଦ୍ଵେଗଂ କରୋତି ସଃ
ଏହାପରେ ସେ ଆଉ ତଳକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଗତି କଲେ।