ଯସ୍ମିନ୍ଦିନେ ସମାଯାତୋ ରାମସ୍ତତ୍ର ପ୍ରହର୍ଷିତଃ
ଯେ ଦିନ ରାମ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେ ଦିନ ସେ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲେ।
ଅତ୍ରାଗସ୍ତ୍ଯୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତିଷ୍ଠତେ ରଘୁନଂଦନ
ଏଠାରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରଘୁବଂଶୀ ସହିତ ଉଭୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି।
ଅଥ ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମୋ ରାଜୀଵଲୋଚନଃ 6.103.୨୦ ଅଷ୍ଟାଂଗପ୍ରଣିପାତେନ ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ରଘୂତ୍ତମଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ରାମ, ପଦ୍ମନୟନ ଓ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁଣ୍ଡିଲେ।
ନାତିଦୂରେ ତତସ୍ତସ୍ଯ ଵିନଯେନ ସମନ୍ଵିତଃ
ସେଠାରୁ ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ, ନମ୍ରତା ସହିତ ସେ ଉଭୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।
ତତଃ ପୃଷ୍ଟସ୍ତୁ ମୁନିନା କଥଯାମାସ ଵିସ୍ତରାତ୍
ତାପରେ ମୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ସେ ବିସ୍ତାରରେ ସବୁ କଥା କହିଲେ।
ଯଥା ସୀତା ପରିତ୍ଯକ୍ତା ଯଥା ସୌମିତ୍ରିଣା କୃତଃ
ସୀତା କିପରି ପରିତ୍ୟାଗ ହେଲେ ଓ ସୌମିତ୍ରି କଣ କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁ କଥା।
ତଥା ସୁଗ୍ରୀଵମାସାଦ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ ଵିଭୀଷଣମ୍
ସେପରି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କିପରି ସମ୍ମିଳନ କରିଲେ ଓ ଭିବୀଷଣଙ୍କ ସହିତ କିପରି ହେଲା।
ତତୋଽଗସ୍ତ୍ଯଃ କଥାଶ୍ଚିତ୍ରାଶ୍ଚକ୍ରେ ତସ୍ଯ ପୁରସ୍ତଦା
ତାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସେ ମୁହଁମୁହଁରେ ଅଦ୍ଭୁତ କଥାମାନେ କହିଲେ।
ତତଃ କଥାଵସାନେ ଚ ଚଲଚିତ୍ତଂ ରଘୂତ୍ତମମ୍
କଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲା।
ଯନ୍ନ ଦେଵେଷୁ ଯକ୍ଷେଷୁ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରେଷୁ ଚ
ଯାହା ଦେବମାନେ, ଯକ୍ଷମାନେ, ସିଦ୍ଧ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମିଳେନାହିଁ,
ଯସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଯୁଧସଂଘାଶ୍ଚ ନିଷ୍କ୍ରାମଂତି ସହସ୍ରଶଃ
ଯାହାଠୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ହଜାର ହଜାର ଭାବେ ବାହାରିଯାନ୍ତି,
ତଦ୍ରାମସ୍ତୁ ଗୃହୀତ୍ଵାଽଥ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ ॥ 6.103.
ସେ ଦେଖି ରାମ ତାହା ନେଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଫୁଲିଗଲା।
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତକରଂ ରତ୍ନୈର୍ନିର୍ମିତଂ ତିମିରାପହମ୍
ଅତ୍ୟଧ୍ଭୁତ ଏହି ବସ୍ତୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଛି, ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରେ।
ମମାଶ୍ରମସମୀପସ୍ଥଂ ତଦ୍ଦେଵଦେଵନିର୍ମିତମ୍
ମୋ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଦେବଦେବଙ୍କ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ବସ୍ତୁ ଅଛି।
ତସ୍ଯ ତୀରେ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ଯଦାଶ୍ଚର୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍
ତାହାର ତୀରରେ, ମୁଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲି।
କଦାଚିଦ୍ରାଘଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଶୀଥେଽହଂ ସମୁତ୍ଥିତଃ
କେବେ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମଧ୍ୟରାତିରେ ଉଠିଥିଲି।
ଯାଵତ୍ତାଵଦ୍ଵିମାନଂ ତଦପ୍ସରୋଗଣରାଜିତମ୍ ଅନ୍ଧସ୍ତତ୍ର ସମାରୂଢଃ ସ୍ତୂଯତେ କିନ୍ନରୈର୍ନୃପଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥ, ଯାହା ଅପ୍ସରାମାନେ ସୁନ୍ଦର କରିଛନ୍ତି, ରହିଥାଏ, ରାଜା ତାହାରେ ବସିଥିବାବେଳେ କିନ୍ନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ରତ୍ନାଭରଣମେତଚ୍ଚ ବିଭ୍ରତ୍କଣ୍ଠେ ସୁନିର୍ମଲମ୍
ସେ ନିଜ ଗଳାରେ ଏହି ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ନିର୍ମଳ ମଣିର ଗହଣା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।
ଅଥୋତ୍ତୀର୍ଯ ଵିମାନାଗ୍ର୍ଯାତ୍ସ୍କଂଧଲଗ୍ନୋ ରଘୂଦ୍ଵହ
ତାପରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥରୁ ଉତରି, ଶ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ, ରଘୁବଂଶୀ।
ତତଶ୍ଚ ସଲିଲାତ୍ତସ୍ମାଦାକୃଷ୍ଯ ଚ କଲେଵରମ୍
ତାପରେ, ସେ ଜଳରୁ ନିଜ ଦେହକୁ ଉଠାଇଲେ।
ଯଥାଯଥା ମହାମାଂସଂ ସ ଭକ୍ଷଯତି ରାଘଵ
ଯେପରି ଏହି ବଡ଼ ମାଂସ ଖାଉଛି, ରଘୁବଂଶୀ, ଏକେକ କ୍ଷଣରେ।
ତତସ୍ତୃପ୍ତିଂ ଚିରାତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରହର୍ଷିତଃ 6.103.
ଏହିପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସେ ତୃପ୍ତି ପାଇଲେ, ପବିତ୍ର ହେଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ତାଵନ୍ମଯା ଦ୍ରୁତଂ ଗତ୍ଵା ସ ପୃଷ୍ଟଃ କୌତୁକାନ୍ନୃପଃ
ଏହି ସମୟରେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଗଲି ରାଜାଙ୍କୁ ଜିଜ୍ଞାସାରୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି।
ଭୋଭୋ ଵୈମାନିକଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁହୂର୍ତଂ ପ୍ରତିପାଲଯ
ଓ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସିଥିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଦୟାକରି ଏକ କ୍ଷଣ ଅପେକ୍ଷା କର।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସମ୍ମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣାମମକରୋତ୍ତତଃ
ଏହା ଶୁଣି, ସେ ସାମ୍ନାରେ ଆସି ମୋତେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ସୋଽଯଂ ରାଜା ମଯା ପୃଷ୍ଟଃ କୃତାନତିଃ ପୁରଃ ସ୍ଥିତଃ ସେଵ୍ଯମାନୋଽପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ କିନ୍ନରୈସ୍ତଥା
ମୁଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବା ସେ ରାଜା, ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି ଦଉଡ଼ି ଦଉଡ଼ି ଆସିଥିଲେ, ଅପ୍ସରା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ କିନ୍ନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଅତ୍ରାଽଽଗତ୍ଯ ତଡାଗାଂତେ ମହାମାଂସପ୍ରଭକ୍ଷଣମ୍
ଏଠାରେ, ଝିଲିକ ତୀରକୁ ଆସି, ସେ ବଡ଼ ମାଂସ ଖାଇଥିଲେ।
ଅଵଶ୍ଯଂ ସାନୁକୂଲୋ ମେ ଵିଧିର୍ଯତ୍ତ୍ଵଂ ସମାଗତଃ
ନିଶ୍ଚୟ, ଭାଗ୍ୟ ମୋ ପକ୍ଷରେ ଥିଲା ଏବଂ ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ।
ସାଧୂନାଂ ଦର୍ଶନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତୀର୍ଥଭୂତା ହି ସାଧଵଃ
ସାଧୁମାନଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପବିତ୍ର, କାରଣ ସାଧୁମାନେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସମାନ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଂ ତଵାଖ୍ଯାନଂ କଥଯାମି ମହାମୁନେ । ଯେନ ମେ ଗର୍ହିତଂ ଭୋଜ୍ଯଂ ଵିଭଵଶ୍ଚ ତଥେଦୃଶଃ
ସେଥିପାଇଁ, ମହାମୁନି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସବୁ କଥା କହିବି—କିପରି ଏହି ନିନ୍ଦିତ ଭୋଜନ ଏବଂ ଏପରି ଧନ ମୋ ପାଖରେ ଆସିଲା।