ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗେ ଵା ଗୋଦାନଂ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ମହାଵିନାଯକଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ତତଃ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏହା ପରେ, ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାବିନାୟକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଯଯାତିରୁଵାଚ କଥଂ ମହତ୍ତ୍ଵମଗମତ୍ପୂର୍ଵଂ ତତ୍ର ଵିନାଯକଃ
ଯୟାତି ପଚାରିଲେ: ସେଠାରେ ପୂର୍ବେ ବିନାୟକ କିପରି ମହାନତା ଲାଭ କଲେ?
ଵିନୋଦାର୍ଥଂ ଚକାରାଥ ବାଲକଂ ସୁକୁମାରକମ୍
ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ସେ ତେଣୁ ଏକ ସୁକୁମାର ଶିଶୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଲେପାଭାଵାଚ୍ଛିରୋହୀନଂ ଶେଷାଂଗାଵଯଵଂ ନୃପ
ଲେପ ନଥିବାରୁ, ହେ ରାଜା, ଶିଶୁଟିର ମୁଣ୍ଡ ନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଂଗ ଥିଲା।
ଲେପମାନଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଶିରୋଽର୍ଥଂ ସ୍କନ୍ଦ ସତ୍ଵରମ୍
ମୁଣ୍ଡ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଲେପ ଆଣ, ହେ ସ୍କନ୍ଦ; ତୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
ତତୋ ଗୌରୀସମାଦେଶାଲ୍ଲେପାଲବ୍ଧୌ ନୃପୋତ୍ତମ
ତାପରେ, ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୌରୀଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଲେପ ମିଳିଗଲା।
ତସ୍ମିନ୍ନିଯୋଜଯାମାସ ଗାତ୍ରେ ଲେପସମୁଦ୍ଭଵେ
ଶରୀରରେ ଯେଉଁଠାରେ ଲେପ ଦେଖାଦେଲା, ସେଠି ଲେପ ଲଗାଯାଇଲା।
ବ୍ରୁଵଂତ୍ଯାଶ୍ଚାପି ପାର୍ଵତ୍ଯା ମା ମେତି ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ପାର୍ବତୀ ବାରମ୍ବାର କହୁଥିଲେ, 'ମୋତେ ଛୁଅନି।'
ଵିଶେଷାନ୍ନାଯକତ୍ଵଂ ଚ ଗାତ୍ରେଭ୍ଯଃ ସମଜାଯତ
ଏହାର ଫଳରେ, ଅଂଗଗୁଡିକୁ ନେଇ ବିଶେଷ ନେତୃତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ତ୍ରିଗଂଭୀରଂ ଚତୁର୍ହସ୍ତଂ ସପ୍ତରକ୍ତଂ ମହୀପତେ 7.3.32.
ହେ ରାଜା, ସେ ତିନି ତଳ ଗଭୀର, ଚାରିଟି ହାତ ଓ ସାତ ରଙ୍ଗରେ ଲାଲ ଥିଲେ।
ତ୍ରିଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ମହାରାଜ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୌରୀ ସୁଵିସ୍ମିତା
ତାଙ୍କୁ ତିନି ତଳ ଚଉଡ଼ା ଦେଖି, ହେ ମହାରାଜା, ଗୌରୀ ଭଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ସ ସଜୀଵଃ କୃତୋ ଦେଵ୍ଯା ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ଚ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଦେଇଥିବାରୁ, ସେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାଦ୍ଭୁତାକାରଂ ପ୍ରୋକ୍ତ୍ଵା ପୁତ୍ରଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଆକୃତିରେ ଦେଖି, ସେ ବାରମ୍ବାର 'ପୁଅ' ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ସୁତଂ ଦେଵ ମମୈଵ ଗାତ୍ରଲେପଜମ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ କହିଲେ: 'ଏହା ମୋ ଦେହର ଲେପରୁ ଜନ୍ମିଛି।'
ମହତ୍ତ୍ଵିଦଂ ଶିରଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ସ୍କନ୍ଦେନ ଯୋଜିତମ୍
ଏହି ମୁଣ୍ଡ, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦ ଲଗାଇଥିଲେ, ତୁମେ ଏହାକୁ ମହାନ ବୋଲି କହିଛ।
ଵିଶେଷାନ୍ନାଯକତ୍ଵଂ ଚ ଗାତ୍ରେ ଚାସ୍ଯ ଯତଃ ସ୍ଥିତମ୍
ଏହି କାରଣରୁ, ତାଙ୍କ ଦେହରେ ନେତୃତ୍ୱ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି।
ଗଣାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାମାଧିପତ୍ଯଂ ନଗାତ୍ମଜେ
ହେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ସେ ସମସ୍ତ ଗଣଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵକାର୍ଯେଷୁ ଯେ ମର୍ତ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵମେନଂ ଗଣାଧିପମ୍
ମାନବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ କାମ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଗଣନାୟକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—
ତତୋଽସ୍ଯ ପ୍ରଦଦୌ ସ୍କନ୍ଦଃ ପ୍ରକ୍ରୀଡାର୍ଥଂ କୁଠାରକମ୍
ତାପରେ ସ୍କନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଏକ ଛୋଟ କୁଠାର ଦେଲେ।
ତତୋ ଗୌରୀ ଦଦୌ ଭୋଜ୍ଯପାତ୍ରଂ ମୋଦକପୂରିତମ୍ 7.3.32.
ତାପରେ ଗୌରୀ ତାଙ୍କୁ ମିଠା ମୋଦକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜନ ପାତ୍ର ଦେଲେ।
ତସ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଗନ୍ଧେନ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତୋ ମୂଷକୋ ବିଲାତ୍
ସେ ଭୋଜନର ସୁଗନ୍ଧରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ଏକ ମୂଷା ତାର ଗୁହାରୁ ବାହାରିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ଦୃଷ୍ଟେ ଚ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ତ୍ଵମେକମନାଃ ଶୃଣୁ
ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ କଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣ।
ବାଲ୍ଯେ ଵଯସି ଯତ୍ପାପଂ ଵାର୍ଦ୍ଧକେ ଯୌଵନେଽପି ଯତ୍
ଶିଶୁବୟସରେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଯୁବାବୟସରେ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ—
ମାଘମାସେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ସମୁପୋଷିତଃ ତସ୍ଯାଗ୍ରେ ସୁମହତ୍କୁଣ୍ଡଂ ସ୍ଵଚ୍ଛୋଦକପୂରିତମ୍
ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରି, ଏକ ବଡ଼ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡର ସାମ୍ନାରେ—
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ପଶ୍ଯତି ଵିନାଯକମ୍
ସେଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ବିନାୟକଙ୍କୁ ଦେଖେ—
ଗଣାନାଂ ତ୍ଵେତି ମଂତ୍ରେଣ କୃତ୍ଵା ଵୈ ତ୍ରିଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
‘ଗଣମାନେ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତିନିଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ତଂ ପ୍ରପଶ୍ଯେଦ୍ଵିନାଯକମ୍
ସେହିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ବିନାୟକଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ଗୃହସ୍ଥୋଽପି ଚ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ମରେତ୍କାର୍ଯ ଉପସ୍ଥିତେ
ଘରେ ରହୁଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି କାମ ଆରମ୍ଭ କରିବାବେଳେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ—
ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ସ୍ମରେଦ୍ଦେଵଂ ଵିନାଯକମ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ବିନାୟକ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ—