ସେତୁବଂଧଂ ତଥାସାଦ୍ଯ ପ୍ରସ୍ଥିତଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ପ୍ରତି
ସେତୁକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ନିଜ ଘରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ମାନଵା ଆଗମିଷ୍ଯଂତି କୌତୁକାଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯାଵିତାଃ
ଲୋକମାନେ କୌତୁହଳ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରିଆ ଆସିବେ।
ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାରାଜ ଜାତିଃ କ୍ରୂରତମା ମତା
ହେ ମହାରାଜ, ରାକ୍ଷସମାନେର ବଂଶ ସବୁଠାରୁ କ୍ରୁର ଭାବାଯାଏ।
ଯଦା କଶ୍ଚିଜ୍ଜନଂ କଶ୍ଚିଦ୍ରାକ୍ଷସୋ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯତି । ଆଜ୍ଞାଭଂଗୋ ଧ୍ରୁଵଂ ଭାଵୀ ମମ ଭକ୍ତିରତସ୍ଯ ଚ
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ରାକ୍ଷସ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟକୁ ଖାଇଦେବ, ସେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ଆଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ ହେବ ଓ ମୋର ଭକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ରହିବ ନାହିଁ।
ଭଵିଷ୍ଯଂତି କଲୌ କାଲେ ଦରିଦ୍ରା ନୃପମାନଵାଃ
କଳିଯୁଗରେ ରାଜା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦରିଦ୍ର ହେବେ।
ନିତ୍ଯଂ ଚୈଵାଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ରକ୍ଷଃକୃତଂ ଭଯମ୍ । ତେଷାଂ ଯଦି ଵଧଂ କଶ୍ଚିଦ୍ରାକ୍ଷସାତ୍ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯତି
ତଥାପି, ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଭୟ ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଆସିବେ; ଯଦି ସେମାନଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସ ମାରିଦେଇଥାଏ,
ଭଵିଷ୍ଯତି ଚ ମେ ଦୋଷଃ ପ୍ରଭୁଦ୍ରୋହୋଦ୍ଭଵଃ ପ୍ରଭୋ ॥ ତସ୍ମାତ୍କଂଚିଦୁପାଯଂ ତ୍ଵଂ ଚିନ୍ତଯସ୍ଵ ଯଥା ମମ । ଆଜ୍ଞାଭଂଗକୃତଂ ପାପଂ ଜାଯତେ ନ ଗୁରୋ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୬.୧୦୧.
ତେବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଆଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗର ଦୋଷ ମୋର ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ତେଣୁ, ମୋର ଆଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ପାପ ହେବ ନାହିଁ, ଏପରି କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବିଦିଅ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତଃ ସ ରଘୁସତ୍ତମଃ
ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ତତସ୍ତଂ କୀର୍ତିରୂପଂ ଚ ମଧ୍ଯଦେଶେ ରଘୂତ୍ତମଃ
ତାପରେ, ମଧ୍ୟଦେଶରେ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେଇ କୀର୍ତ୍ତିର ରୂପକୁ ବସାଇଲେ।
ତେନ ସଂସ୍ଥାପିତୋ ଯତ୍ର ଶିଖରେ ଶଂକରଃ ସ୍ଵଯମ୍॥। ଶିଖରଂ ତତ୍ସଲିଂଗଂ ଚ ପତିତଂ ଵାରିଧେର୍ଜଲେ
ଯେଉଁଠି ଶିଖର ଉପରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ବସାଇଦେଲେ, ସେଇ ଶିଖର ଓ ଲିଙ୍ଗ ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଏଵଂ ମାର୍ଗମଗମ୍ଯଂ ତଂ କୃତ୍ଵା ସେତୁସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେତୁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପଥକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଗଲା।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ସେତୁମଧ୍ଯେ ଶ୍ରୀରାମକୃତରାମେଶ୍ଵରପ୍ରତିଷ୍ଠାଵର୍ଣନଂନାମୈକୋ ତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଛଠଠି ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନନରେ, ସେତୁ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାମେଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବର୍ଣ୍ଣନ ନାମକ ଏକ ଶତ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯଦାଶ୍ଚର୍ଯମଭୂନ୍ମାର୍ଗେ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆପଣମାନେ ମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଘଟିଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାଟିକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ନଭୋମାର୍ଗେଣ ଗଚ୍ଛତ୍ତଦ୍ଵିମାନଂ ପୁଷ୍ପକଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥ ପୁଷ୍ପକ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିଲା।
ଅଥ ତନ୍ନିଶ୍ଚଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଷ୍ପକଂ ଗଗନାଂଗଣେ ୩ ତ୍ଵଂ ଗତ୍ଵା ମାରୁତେ ଶୀଘ୍ରଂ ଭୂମିଂ ଜାନୀହି କାରଣମ୍
ତାପରେ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍ପକ ରଥଟିକୁ ଅଚଳ ଦେଖି, ହେ ମାରୁତ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଭୂମିକୁ ଯାଇ ଏହାର କାରଣ ଜାଣିଆ।
କଦାଚିଦ୍ଧାର୍ଯତେ ନାସ୍ଯ ଗତିଃ କୁତ୍ରାପି କେନଚିତ୍
ଏହି ରଥର ଗତି କେବେ କୌଣସିଠାରେ କୌଣସି ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ପାଏ ନାହିଁ।
ବାଢମିତ୍ଯେଵ ସ ପ୍ରୋଚ୍ଯ ହନୂମାନ୍ଧରଣୀତଲମ୍
‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି ହନୁମାନ ଭୂମି ଉପରେ ଅବତରିଲେ।
ଅତ୍ରାସ୍ଯାଧଃ ଶୁଭଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ହାଟକେଶ୍ଵର ସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଏଠାରେ ତଳେ ଏକ ଶୁଭ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯାହାକୁ ହାଟକେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆଦିତ୍ଯା ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଦେଵଵୈଦ୍ଯୌ ତଥାଶ୍ଵିନୌ
ଏଠି ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଦେବ ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ଆଶ୍ୱିନୀ ଦ୍ୱୟ ଅଛନ୍ତି—
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାନ୍ନୈତଦତିକ୍ରାମତି ପୁଷ୍ପକମ୍
ଏହି କାରଣରୁ ପୁଷ୍ପକ ଏଠାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ।
ପୁଷ୍ପକଂ ପ୍ରେରଯାମାସ ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରତି ରାଘଵଃ ॥୬.୧୦୨. ସର୍ଵୈସ୍ତୈର୍ଵାନରୈଃ ସାର୍ଧଂ ରାକ୍ଷସୈଶ୍ଚ ପୃଥଗ୍ଵିଧୈଃ
ରାଘବ ପୁଷ୍ପକ ରଥକୁ ସେଇ କ୍ଷେତ୍ର ଦିଗରେ ଚଳାଇଲେ, ସମସ୍ତ ବାନର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ।
ତୀର୍ଥମାଲୋକଯାମାସ ପୁଣ୍ଯାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ ଚାମୁଣ୍ଡାଂ ତତ୍ର ଚ ସ୍ନାତ୍ଵା କୁଣ୍ଡେ କାମପ୍ରଦାଯିନି
ସେ ତିର୍ଥ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଦେବସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ କାମପ୍ରଦାୟିନୀ ଚାମୁଣ୍ଡା କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
ତତୋ ଵିଲୋକଯାମାସ ପିତ୍ରା ତସ୍ଯ ଵିନିର୍ମିତମ୍
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଜିନିଷକୁ ଦେଖିଲେ।
ରାଜଵାପ୍ଯାଂ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସ୍ନାତ୍ଵା ତର୍ପ୍ଯ ନିଜାନ୍ପିତୄନ୍
ରାଜବାପୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ।
ଲିଂଗଂ ସଂସ୍ଥାପଯାମ୍ଯେଵ ଯଦ୍ଵତ୍ତାତେନ କେଶଵଃ
ମୁଁ ଏଠାରେ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିବି, ଯେପରି ମୋ ପିତା କେଶବ କରିଥିଲେ।
ଯସ୍ତସ୍ଯ ନାମନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ଲିଂଗଂ ସଂସ୍ଥାପଯାମ୍ଯହମ୍ କ୍ଷେତ୍ରେ ମେଧ୍ଯତମେ ଚାତ୍ର ତଥାତ୍ମାନଂ ଦୃଷନ୍ମଯମ୍
ମୋ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାମ ଦିଆଯାଇଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ଏଠିରେ, ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ମୁଁ ମାଟିର ଦେହ ଭାବି ସ୍ଥାପନ କରିବି।
ଏଵଂ ସ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାସାଦାନାଂ ଚ ପଂଚକମ୍
ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପାଞ୍ଚଟି ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ତିଆରି କଲେ।
ତତସ୍ତେ ଵାନରାଃ ସର୍ଵେ ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବାନର ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ରାକ୍ଷସମାନେ—
ତତ୍ରୈଵ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ସ୍ଥିତାସ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାଽନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନେ ଏଠିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ରହିଲେ।
ଏତଦ୍ଵଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥା ରାମେଶ୍ଵରୋ ମହାନ୍ ୬.୧୦୨.
ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି, କିପରି ମହାନ ରାମେଶ୍ୱର ହେଲେ।