ତତଶ୍ଚାର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ପାଦ୍ଯଂ ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ସମ୍ମୁଖୋ ଯଯୌ
ତାପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ପାଣି ନେଇ, ସେ ସାମ୍ନାକୁ ଯାଇଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵାର୍ଘ୍ଯଂ ଵିଧିଵତ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ୬.୯୯.
ବିଧିମତେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ସେ ପୁନିପୁନି ଶିର ନମାଇଲେ।
ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଯଃ ସୁସ୍ଵାଗତଂ ଚ ତେ
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ। ପୁନି ଆପଣଙ୍କୁ ହୃଦୟରୁ ସ୍ୱାଗତ।
କୃତ୍ଵା ମମ ପ୍ରସାଦଂ ଚ ଗୃହାଣ ମୁନିସତ୍ତମ ପୂଜ୍ଯୋ ଲୋକତ୍ରଯସ୍ଯାପି ନିଃଶେଷତପସାଂନିଧିଃ
ମୋତେ କୃପା କରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟାର ଆପଣ ଧାମ।
ଅଦ୍ଯ ତେ ଭଵନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଆହାରାର୍ଥଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ
ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ମୁଁ ଭୋକା ଓ ଖାଦ୍ୟ ଚାହୁଁଛି।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଯଚ୍ଛ ମେ ଶୀଘ୍ରଂ ଭୋଜନଂ ରଘୁନଂଦନ
ତେଣୁ, ରଘୁବଂଶୀ, ଦୟାକରି ତୁରନ୍ତ ମୋତେ ଭୋଜନ ଦିଅ।
ତତସ୍ତଂ ଭୋଜଯାମାସ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂତେନ ଚେତସା
ତାପରେ ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରା ମନରେ ମୁନିଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ।
ଲେହ୍ଯୈଶ୍ଚୋଷ୍ଯୈସ୍ତଥା ଚର୍ଵ୍ଯୈଃ ଖାଦ୍ଯୈରେଵ ପୃଥଗ୍ଵିଧୈଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ମୃଦୁ, ତରଳ, ଚବାଇବା ଓ ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ରାମେଶ୍ଵରସ୍ଥାପନପ୍ରସ୍ତାଵେ ଶ୍ରୀରାମଂପ୍ରତି ଦୁର୍ଵାସଃ ସମାଗମନଵୃତ୍ତାଂତଵର୍ଣନଂନାମୈକୋନଶତତମୋଽ ଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା, ରାମେଶ୍ୱର ସ୍ଥାପନା ବିଷୟରେ, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଆଗମନ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଉଣନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଦତ୍ତାଶୀର୍ନିର୍ଗତଃ ପଶ୍ଚାଦାମଂତ୍ର୍ଯ ରଘୁନଂଦନମ୍
ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସେ ପରେ ରଘୁନନ୍ଦନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଥ ଯାତେ ମୁନୌ ତସ୍ମିନ୍ଦୁର୍ଵାସସି ତଦଂତିକାତ୍
ତାପରେ, ଦୁର୍ବାସା ମୁନି ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ,
ଏତତ୍ଖଙ୍ଗଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଶୁ ମାଂ ପ୍ରଭୋ ଵିନିପାତଯ
ଏହି ତଳୱାର ତୁରନ୍ତ ନେଇ, ମୋତେ ପ୍ରଭୁ, ମାରିଦିଅ।
ତତୋ ରାମଶ୍ଚିରାତ୍ସ୍ମୃତ୍ଵା ତାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସ୍ଵଯଂ କୃତାମ୍
ତାପରେ ରାମ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ନିଜେ ଦିଆଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମନେପକାଇଲେ।
ତତୋଽତିଚିଂତଯାମାସ ଵ୍ଯାକୁଲେନାଂତରାତ୍ମନା
ତାପରେ ସେ ଅତି ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ି, ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ତଂ ଦୀନଵଦନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଃଷ୍ଵସଂତଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ମୁହଁରେ, ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି,
ଏଷ ଏଵ ପରୋ ଧର୍ମୋ ଭୂପତୀନାଂ ଵିଶେଷତଃ
ଏହିଠାରେ ଏହା ହିଁ ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ବିଶେଷକରି ଏହି କଥା ଠିକ୍।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରଭୋ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ଵଯମେଵ ମମାଗ୍ରତଃ
ସେଠିପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ, ଆପଣେ ନିଜେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ,
ତଦହଂ ଚାଗତସ୍ତାତ ଭଯାଦ୍ଦୁର୍ଵାସସୋ ମୁନେଃ ୬.୧୦୦.
ତେଣୁ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଦୁର୍ବାସା ମୁନିଙ୍କ ଭୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି,
ତତଃ ସଂମଂତ୍ର୍ଯ ସୁଚିରଂ ମଂତ୍ରିଭିଃ ସହିତୋ ନୃପଃ
ତାପରେ ରାଜା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କଲେ,
ପ୍ରୋଵାଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିନଯାଵନତଂ ସ୍ଥିତମ୍
ପରେ ନମ୍ର ଭାବରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଦଢ଼ିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ,
ଵ୍ରଜ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ମଯା ଦେଶାତରଂ ଦ୍ରୁତମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କଲି; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଅ,
ନ ମଯା ଦର୍ଶନଂ ଭୂଯସ୍ତଵ କାର୍ଯଂ କଥଂଚନ
ମୋ ପକ୍ଷରୁ ତୁମେ କେବେ ବି ଆଉ ଦର୍ଶନ ପାଇବ ନାହିଁ, କେହିପରି ଭି ନୁହେଁ,
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ତତଃ ପରମ୍
ସେ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ,
ଅକୃତ୍ଵାପି ସମାଲାପଂ କେନଚିନ୍ନିଜମଂଦିରେ
କାହା ସହିତ କିଛି କଥା ନ କରି, ସେ ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ,
ତତୋଽସୌ ସରଯୂଂ ଗତ୍ଵାଽଵଗାହ୍ଯାଥ ଚ ତଜ୍ଜଲମ୍
ତାପରେ ସେ ସରୟୂ ନଦୀକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଜଳରେ ଡୁବିଲେ,
ପଦ୍ମାସନଂ ଵିଧାଯାଥ ନ୍ଯସ୍ଯାତ୍ମାନଂ ତଥାତ୍ମନି
ସେ ପଦ୍ମାସନ ନେଲେ ଏବଂ ନିଜକୁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଲୟ କଲେ,
ଅଥ ତଦ୍ରାଘଵୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହତ୍ତେଜୋ ଵିଯଦ୍ଗତମ୍
ତାପରେ ରାଘବ ଏହି ମହାତ୍ତ୍ୱ ତେଜକୁ ଆକାଶକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ,
ଅଥ ମର୍ତ୍ଯେ ପରିତ୍ଯକ୍ତେ ତେଜସା ତେନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ୬.୧୦୦.
ତାପରେ ମାନବ ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ସହିତ, ସେ ତେଜ ତୁରନ୍ତ ଉଠିଗଲା,
ପପାତ ଭୂତଲେ କାଯଂ କାଷ୍ଠଲୋଷ୍ଟୋପମଂ ଦ୍ରୁତମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ମାଟିରେ ପଡ଼ିଗଲା, କାଠ କିମ୍ବା ମାଟି ଭଳି,
ତତସ୍ତୁ ରାଘଵଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଗତଜୀଵିତମ୍
ତାପରେ ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଯିବା ଶୁଣିଲେ,