ପ୍ରୋଵାଚାଥ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟଃ କ୍ଵାସୌ କ୍ଵାସୌ ରଘୂତ୍ତମଃ
ତାପରେ, ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ କହିଲେ, 'ସେ କେଉଁଠି? ସେ କେଉଁଠି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ?'
ତସ୍ମାଦତ୍ରୈଵ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର ମୁହୂର୍ତଂ ପରିପାଲଯ ॥୬.୯୯.
ସେଥିପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଅପେକ୍ଷା କର।
ଯାଵତ୍ସାଂତ୍ଵଯତେ ରାମୋ ଦୂତଂ ଶକ୍ରସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାମ ଇନ୍ଦ୍ରର ଦୂତକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତି।
ଶାପଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କୁଲଂ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଧକ୍ଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ଶାପ ଦେଇ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କୁଳକୁ ଖାଇଦେବି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମମାପି ଦର୍ଶନାଦନ୍ଯନ୍ନ କିଂଚିଦ୍ଵିଦ୍ଯତେ ଗୁରୁ
ମୋ ଦର୍ଶନ ଛାଡ଼ି, ଗୁରୁ, ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚିତ୍ତେ ଚିଂତଯାମାସ ଦୁଃଖିତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ମନେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ଏଵଂ ସ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ରାମମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପରେ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଦୁର୍ଵାସା ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୋ ଦେଵ ତେ ଦ୍ଵାରି ତିଷ୍ଠତି
ଦୁର୍ବାସା ମୁନି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ଦୂତମୁଵାଚ ତମ୍ ଅହଂ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତ ଆଗମିଷ୍ଯାମି ତେଂଽତିକେ
ସେ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ସେ ଦୂତକୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ବର୍ଷର ଶେଷରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି।"
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିସୃଜ୍ଯାଥ ତଂ ଦୂତଂ ପ୍ରାହ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍
ଏଭଳି କହି ଦୂତକୁ ଯିବାକୁ ଦେଇ, ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତତଶ୍ଚାର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ପାଦ୍ଯଂ ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ସମ୍ମୁଖୋ ଯଯୌ
ତାପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ପାଣି ନେଇ, ସେ ସାମ୍ନାକୁ ଯାଇଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵାର୍ଘ୍ଯଂ ଵିଧିଵତ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ୬.୯୯.
ବିଧିମତେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ସେ ପୁନିପୁନି ଶିର ନମାଇଲେ।
ସ୍ଵାଗତଂ ତେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଯଃ ସୁସ୍ଵାଗତଂ ଚ ତେ
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ। ପୁନି ଆପଣଙ୍କୁ ହୃଦୟରୁ ସ୍ୱାଗତ।
କୃତ୍ଵା ମମ ପ୍ରସାଦଂ ଚ ଗୃହାଣ ମୁନିସତ୍ତମ ପୂଜ୍ଯୋ ଲୋକତ୍ରଯସ୍ଯାପି ନିଃଶେଷତପସାଂନିଧିଃ
ମୋତେ କୃପା କରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟାର ଆପଣ ଧାମ।
ଅଦ୍ଯ ତେ ଭଵନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଆହାରାର୍ଥଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ
ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ମୁଁ ଭୋକା ଓ ଖାଦ୍ୟ ଚାହୁଁଛି।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଯଚ୍ଛ ମେ ଶୀଘ୍ରଂ ଭୋଜନଂ ରଘୁନଂଦନ
ତେଣୁ, ରଘୁବଂଶୀ, ଦୟାକରି ତୁରନ୍ତ ମୋତେ ଭୋଜନ ଦିଅ।
ତତସ୍ତଂ ଭୋଜଯାମାସ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂତେନ ଚେତସା
ତାପରେ ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରା ମନରେ ମୁନିଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ।
ଲେହ୍ଯୈଶ୍ଚୋଷ୍ଯୈସ୍ତଥା ଚର୍ଵ୍ଯୈଃ ଖାଦ୍ଯୈରେଵ ପୃଥଗ୍ଵିଧୈଃ
ନାନା ପ୍ରକାର ମୃଦୁ, ତରଳ, ଚବାଇବା ଓ ଖାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ରାମେଶ୍ଵରସ୍ଥାପନପ୍ରସ୍ତାଵେ ଶ୍ରୀରାମଂପ୍ରତି ଦୁର୍ଵାସଃ ସମାଗମନଵୃତ୍ତାଂତଵର୍ଣନଂନାମୈକୋନଶତତମୋଽ ଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା, ରାମେଶ୍ୱର ସ୍ଥାପନା ବିଷୟରେ, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଆଗମନ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଉଣନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଦତ୍ତାଶୀର୍ନିର୍ଗତଃ ପଶ୍ଚାଦାମଂତ୍ର୍ଯ ରଘୁନଂଦନମ୍
ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସେ ପରେ ରଘୁନନ୍ଦନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଥ ଯାତେ ମୁନୌ ତସ୍ମିନ୍ଦୁର୍ଵାସସି ତଦଂତିକାତ୍
ତାପରେ, ଦୁର୍ବାସା ମୁନି ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ,
ଏତତ୍ଖଙ୍ଗଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଶୁ ମାଂ ପ୍ରଭୋ ଵିନିପାତଯ
ଏହି ତଳୱାର ତୁରନ୍ତ ନେଇ, ମୋତେ ପ୍ରଭୁ, ମାରିଦିଅ।
ତତୋ ରାମଶ୍ଚିରାତ୍ସ୍ମୃତ୍ଵା ତାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସ୍ଵଯଂ କୃତାମ୍
ତାପରେ ରାମ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ନିଜେ ଦିଆଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମନେପକାଇଲେ।
ତତୋଽତିଚିଂତଯାମାସ ଵ୍ଯାକୁଲେନାଂତରାତ୍ମନା
ତାପରେ ସେ ଅତି ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ି, ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ତଂ ଦୀନଵଦନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଃଷ୍ଵସଂତଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ମୁହଁରେ, ବାରମ୍ବାର ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି,
ଏଷ ଏଵ ପରୋ ଧର୍ମୋ ଭୂପତୀନାଂ ଵିଶେଷତଃ
ଏହିଠାରେ ଏହା ହିଁ ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ବିଶେଷକରି ଏହି କଥା ଠିକ୍।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରଭୋ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ଵଯମେଵ ମମାଗ୍ରତଃ
ସେଠିପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ, ଆପଣେ ନିଜେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ,
ତଦହଂ ଚାଗତସ୍ତାତ ଭଯାଦ୍ଦୁର୍ଵାସସୋ ମୁନେଃ ୬.୧୦୦.
ତେଣୁ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଦୁର୍ବାସା ମୁନିଙ୍କ ଭୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି,
ତତଃ ସଂମଂତ୍ର୍ଯ ସୁଚିରଂ ମଂତ୍ରିଭିଃ ସହିତୋ ନୃପଃ
ତାପରେ ରାଜା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କଲେ,
ପ୍ରୋଵାଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିନଯାଵନତଂ ସ୍ଥିତମ୍
ପରେ ନମ୍ର ଭାବରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଦଢ଼ିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ,