ତତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯଶେଷେଣ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ଏକେକ୍ଷଣ କହିବି—ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଶୁଣ।
ଅନ୍ଯସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ପ୍ରାପ୍ତେ ସ ତଦା ରଘୁନଂଦନଃ
ଅନ୍ୟ ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ, ସେ ସମୟରେ ରଘୁନନ୍ଦନ ଏହିପରି କଲେ।
ଏତତ୍ପୁନର୍ଦିନଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ଯତ୍ର ତେନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତସ୍ତସ୍ଯ କିଂ ଦୁଃଖଂ ସଂଜାତଂ ତତ୍ପ୍ରକୀର୍ତଯ
ସେ ଯେତେବେଳେ ପହଞ୍ଚିଲେ, କେଉଁ ଦୁଃଖ ତାଙ୍କୁ ହେଲା? ସେ କଥା କହ।
ଲୋକାପଵାଦସଂତ୍ରସ୍ତସ୍ତତୋ ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ସଃ ॥ ୬.୯୯.
ଲୋକମାନେ ନିନ୍ଦା କରିବେ ବୋଲି ଭୟରେ, ସେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶଵର୍ଷଶତାନି ଚ
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ସେ ରାଜ୍ୟ କଲେ।
ତେନୋକ୍ତଂ ଦେଵରାଜେନ ପ୍ରେଷିତୋଽହଂ ତଵାଂତିକମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ପଠାଯାଇଛି।'
ତସ୍ଯୈଵମୁପଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ମଂତ୍ରସ୍ଥାନେ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ମନ୍ତ୍ରସଭାରେ ଏଭଳି ବସିଥିବାବେଳେ...
ତତଃ କୋପପରୀତାତ୍ମା ଦୂତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ସାଦରମ୍
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଦୂତ ଆଦର ସହିତ କହିଲେ।
ଯଥା ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଚ୍ଯୁତଃ ସର୍ପୋ ନାଗୋ ଵା ମଦଵର୍ଜିତଃ
ଯେପରି ଦାଁତ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ସାପ କିମ୍ବା ବିଷ ନଥିବା ନାଗ ଅଶକ୍ତ ହୁଏ,
ସେଯଂ ତଵ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଜ୍ଞାସ୍ତି ପ୍ରତିଵେଦ୍ମ୍ଯହମ୍
ସେପରି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପାଖରେ ମୋର କୌଣସି ଆଜ୍ଞା ନାହିଁ, ମୁଁ କେବଳ ଖବର ଦେଉଛି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୋପସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ୬.୯୯.
ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଆଖି କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ହେଲା।
ମମାତ୍ର ସଂନିଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ସହାନେନ ପ୍ରଜଲ୍ପତଃ ସ୍ଵହସ୍ତେନ ନ ସଂଦେହଃ ସୂଦଯିଷ୍ଯାମି ତଂ ଦ୍ରୁତମ୍
ମୁଁ ଏଠାରେ ଥିଲି, ସେଠାରେ ଏହି ଲୋକ ସହ କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ନିଜ ହାତରେ ତାକୁ ଦ୍ରୁତ ମାରିଦେବି।
ନ ହନ୍ମି ଯଦି ତଂ ପ୍ରାପ୍ତମତ୍ର ମେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରମ୍
ଯଦି ସେ ଏଠାରେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲେ ମୁଁ ତାକୁ ମାରିନଥାଏ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତ୍ଵଯା ଭାଵ୍ଯମସଂଶଯମ୍
ଏହି କଥା ଜାଣି, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ହେବ।
ତମୋମିତ୍ଯେଵ ସଂପ୍ରୋଚ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ
ଏପରି କହି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ଦେଵଦୂତୋଽପି ରାମେଣ ସମଂ ଚକ୍ରେ ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ ଦେବଦୂତ ରାମଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
ସ ଚ ଵ୍ଯାପାଦିତୋ ଦୁଷ୍ଟଃ ପାପସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯକଂଟକଃ
ଏବଂ ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ତିନି ଲୋକର କଣ୍ଟକ, ବିନଶ୍ଟ ହେଲା।
କୃତଂ ସର୍ଵଂ ମହାଭାଗ ଦେଵ କୃତ୍ଯଂ ତ୍ଵଯାଽଧୁନା
ଏବେ, ମହାଭାଗ, ଦେବ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ସଫଳ କରିଛ।
ଯଦି ତେ ରୋଚତେ ଚିତ୍ତେ ନୋପରୋଧେନ ସାଂପ୍ରତମ୍ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯଲୋକଂ ସୁନିଂଦିତମ୍
ଯଦି ତୁମ ମନକୁ ଭଲ ଲାଗେ, ଏବେ କୌଣସି ବାଧା ନାହିଁ; ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରଶଂସିତ ମାନବ ଲୋକକୁ ଯାଇପାର।
ପ୍ରୋଵାଚାଥ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟଃ କ୍ଵାସୌ କ୍ଵାସୌ ରଘୂତ୍ତମଃ
ତାପରେ, ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ କହିଲେ, 'ସେ କେଉଁଠି? ସେ କେଉଁଠି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ?'
ତସ୍ମାଦତ୍ରୈଵ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ର ମୁହୂର୍ତଂ ପରିପାଲଯ ॥୬.୯୯.
ସେଥିପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଅପେକ୍ଷା କର।
ଯାଵତ୍ସାଂତ୍ଵଯତେ ରାମୋ ଦୂତଂ ଶକ୍ରସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାମ ଇନ୍ଦ୍ରର ଦୂତକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତି।
ଶାପଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କୁଲଂ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଧକ୍ଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ଶାପ ଦେଇ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କୁଳକୁ ଖାଇଦେବି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମମାପି ଦର୍ଶନାଦନ୍ଯନ୍ନ କିଂଚିଦ୍ଵିଦ୍ଯତେ ଗୁରୁ
ମୋ ଦର୍ଶନ ଛାଡ଼ି, ଗୁରୁ, ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚିତ୍ତେ ଚିଂତଯାମାସ ଦୁଃଖିତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ମନେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ଏଵଂ ସ ନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ରାମମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପରେ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଦୁର୍ଵାସା ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୋ ଦେଵ ତେ ଦ୍ଵାରି ତିଷ୍ଠତି
ଦୁର୍ବାସା ମୁନି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ଦୂତମୁଵାଚ ତମ୍ ଅହଂ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତ ଆଗମିଷ୍ଯାମି ତେଂଽତିକେ
ସେ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ସେ ଦୂତକୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ବର୍ଷର ଶେଷରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି।"
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଵିସୃଜ୍ଯାଥ ତଂ ଦୂତଂ ପ୍ରାହ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍
ଏଭଳି କହି ଦୂତକୁ ଯିବାକୁ ଦେଇ, ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।