ପିତୄଣାଂ ତେନ ତେ ନିତ୍ଯମାସନେଽଭ୍ଯୁକ୍ଷଣଂ କୃତମ୍
ଏହିପରି, ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନରେ ପ୍ରତିଦିନ ଯେ ଛିଟା ଦେଉଥିଲ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କରିଛ।
ଆତ୍ମାନଂ ନରକାତ୍ତ୍ରାତୁଂ ପୁଂସଂଜ୍ଞାଚ୍ଚ ତଥା ନୃପ ୬.୯୭.
ନିଜକୁ ନରକରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଓ 'ପୁରୁଷ' ଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ, ରାଜନ—
ଦୁଃଖେନ ମହତା ଯୁକ୍ତୋ ଲଜ୍ଜଯାଽଧୋମୁଖଃ ସ୍ଥିତଃ ଅମାତ୍ଯାନାଂ ନିଜଂ ରାଜ୍ଯମର୍ପଯାମାସ ସତ୍ଵରଃ
ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଢ଼ିଥିବା ସେ, ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ତାନ୍ସର୍ଵାଂସ୍ତପଃ କାର୍ଯଂ ମଯାଽଧୁନା
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏବେ ମୋତେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ହେବ।'
ଏତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ରକ୍ଷଣୀଯଂ ଯଥାଵିଧି
'ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଥାଯଥ ଚେଷ୍ଟା କରି ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର।'
କ୍ରିଯତେ ପୁତ୍ରହୀନସ୍ଯ କିଂ ରାଜ୍ଯେନ ଧନେନ ଵା
ପୁଅ ନଥିଲେ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଧନର କଣ ଉପକାର?
ଵଯଂ ରକ୍ଷାଂ କରିଷ୍ଯାମସ୍ତଵ ରାଜ୍ଯେ ସମଂତତଃ
'ଆମେ ତୁମର ରାଜ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରିବୁ।'
କାର୍ତିକେଯପୁରଂ ଗତ୍ଵା ଯତ୍ର ପିତ୍ରା ପୁରା ତଵ
କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ପୁରକୁ ଯାଇ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ତୁମର ବାପା—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଦଶରଥକୃତତପଃସମୁଦ୍ଯୋଗଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଛଠଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନାରେ, ଦଶରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ବିବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତ୍ତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ହାଟକେଶ୍ଵରଜଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ହର୍ଷସଂଯୁତଃ
ସେ ହାଟକେଶ୍ୱର ଜନ୍ମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆନନ୍ଦରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ତତୋ ଦେଵୀଂ ପିତ୍ରା ସଂସ୍ଥାପିତା ପୁରା
ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତୋଽନ୍ଯାନି ଚ ମୁଖ୍ଯାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାଯତନାନି ସଃ
ତାପରେ ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରାସାଦଂ କାରଯାମାସ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ
ସେ ଦେବଦେବ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରାଇଲେ।
ତସ୍ଯାଗ୍ରେ କାରଯାମାସ ଵାପୀଂ ସ୍ଵଚ୍ଛୋଦକାନ୍ଵିତାମ୍
ସେହି ମନ୍ଦିରର ସାମ୍ନାରେ ସେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଖରୀ ତିଆରି କରାଇଲେ।
ଉଦକେନ ତତସ୍ତସ୍ଯା ଦେଵାରାଧନତତ୍ପରଃ
ସେହି ପୋଖରୀର ଜଳ ନେଇ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାରେ ଲାଗି ରହିଲେ।
ତତୋ ଵର୍ଷଶତେଽତୀତେ ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏଭଳି ଶତବର୍ଷ କଟିବା ପରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଦର୍ଶନଂ ଗତ୍ଵା ପକ୍ଷିରାଜଂ ସମାଶ୍ରିତଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ପକ୍ଷୀମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ବସି ଆସି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅପି ତେ ଦୁର୍ଲଭଂ କାମମହଂ ଦାସ୍ଯାମି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ତୁମର ଯେଉଁ ଆଶା ସବୁଠାରୁ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଠିକି ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂରଣ କରିଦେବି।
ତପସୋ ଦେହି ମେ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵଂଶଵିଵୃଦ୍ଧିଦାନ୍ ॥ ୬.୯୮.
ମୋର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୁଅ ଦିଅ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ।
ଅନ୍ଯତ୍ସର୍ଵଂ ସୁରାଧୀଶ ଧ୍ରୁଵମସ୍ତି ଗୃହେ ସ୍ଥିତମ୍
ହେ ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ନାୟକ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ଜିନିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ଘରେ ଅଛି।
ଅଵତାରଂ କରିଷ୍ଯାମି କୃତ୍ଵା ରୂପଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ମୁଁ ଚାରିଟି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅବତାର ନେବି।
ଦେଵକାର୍ଯାଯ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଗୃହଂ ଗତ୍ଵା ମହୀପତେ
ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କ କାମ ପାଇଁ, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ।
ତଥେଯଂ ଯା ତ୍ଵଯା ଵାପୀ ନିର୍ମିତା ଵିମଲୋଦକା
ଏହି ଯେ ପୋଖରୀ ତୁମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳରେ ତିଆରି କରିଛ, ସେଠି—
ଅସ୍ଯାଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯ ଏନାଂ ପୂଜଯିଷ୍ଯତି
ଯେ କେହି ଭକ୍ତିରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବେ ଏବଂ ପୂଜା କରିବେ—
ତତଃ କରିଷ୍ଯତି ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯାଵତ୍ସଂଵତ୍ସରଂ ନୃପ
ତା’ପରେ, ହେ ରାଜା, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ଦିନ ପିତୃକର୍ମ କରିପାରିବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାଂସ୍ତତଶ୍ଚାଦର୍ଶନଂ ଗତଃ
ଏଭଳି କହି ସେ ଭଗବାନ୍ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ତତଃ ସ୍ତୋକେନ କାଲେନ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ତା’ପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟି ପୁଅ ହେଲେ।
କୌଶଲ୍ଯାନାମ ଵିଖ୍ଯାତା ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ସୁଶୋଭନା
ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାର୍ଯ୍ୟାର ନାମ କୌଶଲ୍ୟା ଥିଲା।
ତଥାନ୍ଯା କୈକଯୀ ନାମ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା କନିଷ୍ଠିକା ୬.୯୮.
ସେପରି, ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ କଣିଷ୍ଠା ଭାର୍ଯ୍ୟାର ନାମ କୈକୟୀ ଥିଲା।
ସୁମିତ୍ରାଖ୍ଯା ତଥା ଚାନ୍ଯା ପତ୍ନୀ ଯା ମଧ୍ଯମା ସ୍ଥିତା
ଏବଂ ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୁମିତ୍ରା ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।