କସ୍ଯ ଵା ପୃଷ୍ଠମାଂସାନି ଭକ୍ଷିତାନି ମଯା କ୍ଵଚିତ୍
ନାହିଁଲେ, କାହାର ଦେହର ପିଛଳ ମାଂସ ମୁଁ କେବେ ଖାଇଛି କି?
କିଂ ଵା ଦାନଂ ମଯା ଦତ୍ତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ମହାତ୍ମନେ ୬.୯୭.
ନାହିଁଲେ, ମୁଁ କି କୌଣସି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇଛି କି?
କିଂ ଵା ରାଜ୍ଯେ ମଦୀଯେ ଚ ଦୀନାନାଂ ପ୍ରପତଂତି ଚ
ନାହିଁଲେ, ମୋ ରାଜ୍ୟରେ ଦୁଃଖୀମାନେ କି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି କି?
ଦୈଵଂ ଵା ପୈତୃକଂ ଵାପି କିଂ ଵା କର୍ମ ଗୃହେ ମମ
ନାହିଁଲେ, ଏହା କି ଭାଗ୍ୟ, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ କର୍ମ କିମ୍ବା ମୋ ଘରର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ କି?
ଯତ୍ତ୍ଵଯା କ୍ରିଯତେ ନିତ୍ଯଂ ତୋଯୈରଭ୍ଯୁକ୍ଷଣଂ ମମ
ତୁମେ ପ୍ରତିଦିନ ମୋ ପାଇଁ ଯେ ପାଣିରେ ଛିଟା ଦେଉଛ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଟି—
ନ ରାଷ୍ଟ୍ରେ ଚ କୁଲେ ଗେହେ ଭୃତ୍ଯଵର୍ଗେ ଵିଶେଷତଃ
ସେ ରାଜ୍ୟରେ, କୁଳରେ, ଘରେ କିମ୍ବା ଦାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ କିଛି ନୁହେଁ—
ପରଂ ଶୃଣୁ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯତ୍ତେ ପାପଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏବେ ଆଉ ଶୁଣ, ତୁମ ପାଇଁ କେଉଁ ପାପ ହେବ, ସେଥିରେ କହିବି।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଗତିର୍ନାସ୍ତି ନ ଚ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେମାନେ କୌଣସି ଗତି ପାଆନ୍ତିନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ଦ୍ଵେଷ୍ଯତାଂ ଯାତି ଦେଵାନାଂ ପିତୄଣାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଓ ବିଶେଷକରି ପିତୃମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଆନୃଣ୍ଯଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ପିତୄଣାଂ ସ ତଦା ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେ ସମୟରେ ସେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଋଣରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ପିତୄଣାଂ ତେନ ତେ ନିତ୍ଯମାସନେଽଭ୍ଯୁକ୍ଷଣଂ କୃତମ୍
ଏହିପରି, ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନରେ ପ୍ରତିଦିନ ଯେ ଛିଟା ଦେଉଥିଲ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କରିଛ।
ଆତ୍ମାନଂ ନରକାତ୍ତ୍ରାତୁଂ ପୁଂସଂଜ୍ଞାଚ୍ଚ ତଥା ନୃପ ୬.୯୭.
ନିଜକୁ ନରକରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଓ 'ପୁରୁଷ' ଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ, ରାଜନ—
ଦୁଃଖେନ ମହତା ଯୁକ୍ତୋ ଲଜ୍ଜଯାଽଧୋମୁଖଃ ସ୍ଥିତଃ ଅମାତ୍ଯାନାଂ ନିଜଂ ରାଜ୍ଯମର୍ପଯାମାସ ସତ୍ଵରଃ
ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଢ଼ିଥିବା ସେ, ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ତାନ୍ସର୍ଵାଂସ୍ତପଃ କାର୍ଯଂ ମଯାଽଧୁନା
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏବେ ମୋତେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ହେବ।'
ଏତଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ରକ୍ଷଣୀଯଂ ଯଥାଵିଧି
'ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଥାଯଥ ଚେଷ୍ଟା କରି ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର।'
କ୍ରିଯତେ ପୁତ୍ରହୀନସ୍ଯ କିଂ ରାଜ୍ଯେନ ଧନେନ ଵା
ପୁଅ ନଥିଲେ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଧନର କଣ ଉପକାର?
ଵଯଂ ରକ୍ଷାଂ କରିଷ୍ଯାମସ୍ତଵ ରାଜ୍ଯେ ସମଂତତଃ
'ଆମେ ତୁମର ରାଜ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରିବୁ।'
କାର୍ତିକେଯପୁରଂ ଗତ୍ଵା ଯତ୍ର ପିତ୍ରା ପୁରା ତଵ
କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ପୁରକୁ ଯାଇ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ତୁମର ବାପା—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଦଶରଥକୃତତପଃସମୁଦ୍ଯୋଗଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଛଠଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନାରେ, ଦଶରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ବିବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତ୍ତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ହାଟକେଶ୍ଵରଜଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ହର୍ଷସଂଯୁତଃ
ସେ ହାଟକେଶ୍ୱର ଜନ୍ମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆନନ୍ଦରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ତତୋ ଦେଵୀଂ ପିତ୍ରା ସଂସ୍ଥାପିତା ପୁରା
ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତୋଽନ୍ଯାନି ଚ ମୁଖ୍ଯାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାଯତନାନି ସଃ
ତାପରେ ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରାସାଦଂ କାରଯାମାସ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ
ସେ ଦେବଦେବ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରାଇଲେ।
ତସ୍ଯାଗ୍ରେ କାରଯାମାସ ଵାପୀଂ ସ୍ଵଚ୍ଛୋଦକାନ୍ଵିତାମ୍
ସେହି ମନ୍ଦିରର ସାମ୍ନାରେ ସେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଖରୀ ତିଆରି କରାଇଲେ।
ଉଦକେନ ତତସ୍ତସ୍ଯା ଦେଵାରାଧନତତ୍ପରଃ
ସେହି ପୋଖରୀର ଜଳ ନେଇ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାରେ ଲାଗି ରହିଲେ।
ତତୋ ଵର୍ଷଶତେଽତୀତେ ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏଭଳି ଶତବର୍ଷ କଟିବା ପରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଦର୍ଶନଂ ଗତ୍ଵା ପକ୍ଷିରାଜଂ ସମାଶ୍ରିତଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ପକ୍ଷୀମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ବସି ଆସି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅପି ତେ ଦୁର୍ଲଭଂ କାମମହଂ ଦାସ୍ଯାମି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ତୁମର ଯେଉଁ ଆଶା ସବୁଠାରୁ ଦୁର୍ଲଭ, ସେଠିକି ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂରଣ କରିଦେବି।
ତପସୋ ଦେହି ମେ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵଂଶଵିଵୃଦ୍ଧିଦାନ୍ ॥ ୬.୯୮.
ମୋର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୁଅ ଦିଅ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ।
ଅନ୍ଯତ୍ସର୍ଵଂ ସୁରାଧୀଶ ଧ୍ରୁଵମସ୍ତି ଗୃହେ ସ୍ଥିତମ୍
ହେ ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ନାୟକ, ଅନ୍ୟ ସବୁ ଜିନିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ଘରେ ଅଛି।