ତତ୍ପୁତ୍ରଶ୍ଚାଭଵଦ୍ରାଜା ମଂତ୍ରିଭିସ୍ତୁ ପୁରସ୍କୃତଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ହେଲେ।
ଯୋ ନିତ୍ଯମଗମତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ଵାସଵଂ ରମତେ ସଦା
ସେ ସଦା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଗୃହେ ଯସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭୂତ୍ଵା ଚୈଵ ଚତୁର୍ଵିଧଃ
ଯେଉଁଠାରେ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ ଚାରି ପ୍ରକାର ରୂପ ଧରି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି,
ତେନାଗତ୍ଯାତ୍ର ସତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ତୋଷିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ
ସେଠାକୁ ଆସିବାରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ମଧୁସୂଦନ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି,
ତସ୍ଯାପି ଵିଶ୍ରୁତା ଵାପୀ ସ୍ଵଯଂ ତେନ ଵିନିର୍ମିତା
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ହାତରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୋଖରୀ ଅଛି,
ତସ୍ଯାଂ ଯଃ କୁରୁତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ପଞ୍ଚମୀଦିନେ
ଏହି ପୋଖରୀରେ ଯେଉଁଠି ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ କେହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି,
ଭିଂଦାନସ୍ତୋଷିତସ୍ତେନ କଥଂ ନାରାଯଣୋ ଵଦ
ଏପରି ଦାନରେ କିପରି ନାରାୟଣ ଖୁସି ହେବେ ନାହିଁ, ମୋତେ କୁହ।
ସୂତ ଉଵାଚ ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ଧର୍ମଜ୍ଞେ ସ୍ଵଧର୍ମେଣ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ସେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବାବେଳେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ,
ବହୁକ୍ଷୀରପ୍ରଦା ଗାଵଃ ସସ୍ଯାନି ଗୁଣଵଂତି ଚ
ଗାଁମାନେ ବେଶି ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ, ଫସଲ ଭଲ ହେଉଥିଲା,
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଦୈଵଜ୍ଞୈସ୍ତସ୍ଯ ଭୂପତେଃ ୬.୯୬.
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ,
ତସ୍ଯାନଂତରମେଵାଶୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ ସଂଭଵିଷ୍ଯତି ଯଯା ସଂପତ୍ସ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ଭୂତଲଂ ଗତମାନଵମ୍
ତାଙ୍କ ପରେ ସହସା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସିବ, ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଲୋକଶୂନ୍ୟ ହେଇଯିବ,
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ରାଜା କୁପିତୋଽଭ୍ଯଗାତ୍
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ଆଗକୁ ଯାଇଲେ,
ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟେନ ସଂଦତ୍ତଂ ଵିମାନଂ କାମଗଂ ପୁରା
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ପୂର୍ବରୁ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥ ଦିଆଯାଇଥିଲା,
ତତଃ ସୂର୍ଯପଥଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଶ୍ଚଂଦ୍ରସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵଃ ୧୪ ତତ୍ର ବାଣଂ ସମାରୋପ୍ଯ ଶନୈଶ୍ଚରମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମାର୍ଗ ଛାଡ଼ି, ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ମାର୍ଗ ଛାଡ଼ି, ରାଜା ଏକ ଶର ଧରି ଶନିକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ,
ତ୍ଯଜୈନଂ ରୋହିଣୀମାର୍ଗଂ ସାଂପ୍ରତଂ ତ୍ଵଂ ଶନୈଶ୍ଚର
ଏବେ ତୁମେ ରୋହିଣୀର ମାର୍ଗ ଛାଡ଼, ହେ ଶନି,
ଏତେନ ନିଶିତାଗ୍ରେଗ ଶରେଣା ନତପର୍ଵଣା
ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭଙ୍ଗା ଶର ଦ୍ୱାରା,
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାଦୃଗ୍ରୌଦ୍ରତମଂ ମହତ୍
ତାଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଭୀତ କଥା ଶୁଣି,
କସ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ମହାଭାଗ ମମ ମାର୍ଗଂ ରୁଣତ୍ସି ଯଃ
ତୁମେ କିଏ? ମୋ ମାର୍ଗ ଅଟକାଉଥିବା ମହାଭାଗ, ମୋତେ କୁହ।
ରାଜୋଵାଚ ଅହଂ ଦଶରଥୋ ନାମ ସୂର୍ଯଵଂଶୋଦ୍ଭଵୋ ନୃପଃ ୬.୯୬.
ରାଜା କହିଲେ: ମୋର ନାମ ଦଶରଥ, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ଜନ୍ମ ନରପତି,
ମମ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରକୋପାଢ୍ଯୋ ମନ୍ମାର୍ଗଂ ହଂତୁମିଚ୍ଛସି
ତୁମେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମୋ ମାର୍ଗକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏହି କାରଣରେ,
ସାଂପ୍ରତଂ ମମ ଦୈଵଜ୍ଞୈର୍ଵାକ୍ଯମେତଦୁଦାହୃତମ୍
ଏହି ସମୟରେ, ମୋର ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ମନ୍ଦ ତ୍ଵଯା ଭିନ୍ନେ ନ ଵର୍ଷତି ଶତକ୍ରତୁଃ
ହେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, ତୁମେ ଯଦି ସେଠାରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଉଛ, ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ବର୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ।
ଜାତେ ଵୃଷ୍ଟିନିରୋଧେଽଥ ଜାଯଂତେଽନ୍ନାନି ନ କ୍ଷିତୌ
ଯେତେବେଳେ ବର୍ଷା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଜନୋଚ୍ଛେଦେ ତତୋ ଜାତେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ
ଲୋକମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ତାପରେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟାମାନେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଦ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମାର୍ଗସ୍ତେ ସୂର୍ଯସଂଭଵ
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟସନ୍ତାନ, ତୁମର ପଥ ରୋକିଦିଆଯାଇଛି।
ତୁଷ୍ଟୋଽହଂ ତଵ ଵୀର୍ଯେଣ ନ ତ୍ଵନ୍ଯେନ ମହୀପତେ
ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଖୁସି ହେଉଛି, ରାଜା, ଅନ୍ୟ କାହାରେ ନୁହେଁ।
ନ କେନଚିତ୍କୃତଂ କର୍ମ ଯଦେତଦ୍ଭଵତା କୃତମ୍
ତୁମେ ଯେ କାମ କରିଛ, ସେହି କାମ କେହି କରିନାହାନ୍ତି।
ନାହଂ ପଶ୍ଯାମି ଭୂପାଲ କଥଂଚିଦପି ତୂର୍ଧ୍ଵତଃ
ହେ ଭୂପତି, ମୁଁ ଉପରେ କେହିକୁ ଦେଖୁନାହିଁ।
ଜାତମାତ୍ରେଣ ବାଲେନ ମଯା ପାଦୌ ନିରୀକ୍ଷିତୌ ୬.୯୬.
ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହେବା ସହିତ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ପାଦ ଦେଖିଥିଲି।
ନ ତ୍ଵଯା ପୁତ୍ର ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ କିଂଚିଦେଵ କଥଂଚନ
କିନ୍ତୁ, ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ କିଛି ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।