ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତସ୍ତେନ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ରିପୁରାଂତକଃ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ତିନିପୁର ନାଶକ ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ସୁତସ୍ତତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ରାଜା ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ: 'ତୁମର ପୁଅ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ ରାଜା ହେବ।'
ତ୍ଵଂ ଚାଗଚ୍ଛ ମଯା ସାର୍ଧମଦ୍ଯୈଵ ମମ ମଂଦିରେ
ଏବଂ ତୁମେ, ଆଜିଏ ମୋ ସହିତ ମୋର ଗୃହକୁ ଆସ।
ଅଦ୍ଯ ମାଘଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ଲାଯାମପରୋଽପି ଯଃ
ଆଜି ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କେହି—
କରିଷ୍ଯତି ପ୍ରଵେଶେନ ପ୍ରାଣତ୍ଯାଗଂ ନୃପୋତ୍ତମ
ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ପ୍ରବେଶ କରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବ,
ସ୍ନାନଂ ଵା ପାର୍ଥିଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଃ କରିଷ୍ଯତି ମାନଵଃ
କିମ୍ବା, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବ,
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତମାଦାଯ ନୃପଂ ଭାର୍ଯାସମନ୍ଵିତମ୍ ପ୍ରଵିଵେଶ ଜଲେ ତସ୍ମିନ୍ଦେଵୀକୁଣ୍ଡସମୁଦ୍ଭଵେ ॥ ୬.୯୫.
ଏଭଳି କହି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ନେଇ, ଦେବୀଙ୍କ କୁଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସେଠିରେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତଶ୍ଚ ମଂଦିରଂ ନୀତଃ ସ୍ଵକୀଯଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ୯୧ ଅଦ୍ଯାପି ତିଷ୍ଠତେ ତତ୍ର ଜରାମରଣଵର୍ଜିତଃ
ତାପରେ, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହକୁ ନେଇଯିବା ହେଲା, ଦ୍ୱିଜମାନେ; ସେଠି ସେ ଆଜିଯାଏ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ତତ୍ର ସମୁଦ୍ଭୂତା ସା ଦେଵୀ ପରମେଶ୍ଵରୀ
ଏଭଳି, ସେଠି ସେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେଽଜାପାଲେଶ୍ଵରୀମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ପଞ୍ଚନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଅଂଶରେ, ଷଷ୍ଠ ଖଣ୍ଡରେ, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର 'ଅଜାପାଳେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ପଞ୍ଚାନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ତତ୍ପୁତ୍ରଶ୍ଚାଭଵଦ୍ରାଜା ମଂତ୍ରିଭିସ୍ତୁ ପୁରସ୍କୃତଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ହେଲେ।
ଯୋ ନିତ୍ଯମଗମତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ଵାସଵଂ ରମତେ ସଦା
ସେ ସଦା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଗୃହେ ଯସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭୂତ୍ଵା ଚୈଵ ଚତୁର୍ଵିଧଃ
ଯେଉଁଠାରେ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ ଚାରି ପ୍ରକାର ରୂପ ଧରି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି,
ତେନାଗତ୍ଯାତ୍ର ସତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ତୋଷିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ
ସେଠାକୁ ଆସିବାରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ମଧୁସୂଦନ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି,
ତସ୍ଯାପି ଵିଶ୍ରୁତା ଵାପୀ ସ୍ଵଯଂ ତେନ ଵିନିର୍ମିତା
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ହାତରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୋଖରୀ ଅଛି,
ତସ୍ଯାଂ ଯଃ କୁରୁତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ପଞ୍ଚମୀଦିନେ
ଏହି ପୋଖରୀରେ ଯେଉଁଠି ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ କେହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି,
ଭିଂଦାନସ୍ତୋଷିତସ୍ତେନ କଥଂ ନାରାଯଣୋ ଵଦ
ଏପରି ଦାନରେ କିପରି ନାରାୟଣ ଖୁସି ହେବେ ନାହିଁ, ମୋତେ କୁହ।
ସୂତ ଉଵାଚ ତସ୍ମିଞ୍ଛାସତି ଧର୍ମଜ୍ଞେ ସ୍ଵଧର୍ମେଣ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍
ସୂତ କହିଲେ: ସେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବାବେଳେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ,
ବହୁକ୍ଷୀରପ୍ରଦା ଗାଵଃ ସସ୍ଯାନି ଗୁଣଵଂତି ଚ
ଗାଁମାନେ ବେଶି ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ, ଫସଲ ଭଲ ହେଉଥିଲା,
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଦୈଵଜ୍ଞୈସ୍ତସ୍ଯ ଭୂପତେଃ ୬.୯୬.
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ,
ତସ୍ଯାନଂତରମେଵାଶୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ ସଂଭଵିଷ୍ଯତି ଯଯା ସଂପତ୍ସ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ଭୂତଲଂ ଗତମାନଵମ୍
ତାଙ୍କ ପରେ ସହସା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସିବ, ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଲୋକଶୂନ୍ୟ ହେଇଯିବ,
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ରାଜା କୁପିତୋଽଭ୍ଯଗାତ୍
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ଆଗକୁ ଯାଇଲେ,
ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟେନ ସଂଦତ୍ତଂ ଵିମାନଂ କାମଗଂ ପୁରା
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ପୂର୍ବରୁ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥ ଦିଆଯାଇଥିଲା,
ତତଃ ସୂର୍ଯପଥଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତତଶ୍ଚଂଦ୍ରସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵଃ ୧୪ ତତ୍ର ବାଣଂ ସମାରୋପ୍ଯ ଶନୈଶ୍ଚରମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ମାର୍ଗ ଛାଡ଼ି, ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ମାର୍ଗ ଛାଡ଼ି, ରାଜା ଏକ ଶର ଧରି ଶନିକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ,
ତ୍ଯଜୈନଂ ରୋହିଣୀମାର୍ଗଂ ସାଂପ୍ରତଂ ତ୍ଵଂ ଶନୈଶ୍ଚର
ଏବେ ତୁମେ ରୋହିଣୀର ମାର୍ଗ ଛାଡ଼, ହେ ଶନି,
ଏତେନ ନିଶିତାଗ୍ରେଗ ଶରେଣା ନତପର୍ଵଣା
ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭଙ୍ଗା ଶର ଦ୍ୱାରା,
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାଦୃଗ୍ରୌଦ୍ରତମଂ ମହତ୍
ତାଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଭୀତ କଥା ଶୁଣି,
କସ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ମହାଭାଗ ମମ ମାର୍ଗଂ ରୁଣତ୍ସି ଯଃ
ତୁମେ କିଏ? ମୋ ମାର୍ଗ ଅଟକାଉଥିବା ମହାଭାଗ, ମୋତେ କୁହ।
ରାଜୋଵାଚ ଅହଂ ଦଶରଥୋ ନାମ ସୂର୍ଯଵଂଶୋଦ୍ଭଵୋ ନୃପଃ ୬.୯୬.
ରାଜା କହିଲେ: ମୋର ନାମ ଦଶରଥ, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ଜନ୍ମ ନରପତି,
ମମ ଯତ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରକୋପାଢ୍ଯୋ ମନ୍ମାର୍ଗଂ ହଂତୁମିଚ୍ଛସି
ତୁମେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମୋ ମାର୍ଗକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏହି କାରଣରେ,