ଅଜାପାଲେନ ଭୂପେନ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଫଲୀକୃତମ୍
ଛାଗ ରକ୍ଷକ ରାଜା ଦ୍ୱାରା ସେଇ ସବୁ କାମ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଗଲା।
ନାଧଯୋ ଵ୍ଯାଧଯସ୍ତତ୍ର ନ ପାପାନି ମହୀତଲେ
ସେଠାରେ ଦୁଃଖ, ରୋଗ କିମ୍ବା ପାପ ପୃଥିବୀରେ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍କୁରୁ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁନରେଵ ଯଥା ପୁରା
ସେହିପାଇଁ, ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣି ପୁରୁଣାଭଳି କର।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ସେଠାରେ ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ,
ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରହସ୍ଯୋଚ୍ଚୈସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରଶ୍ଚତୁରାନନମ୍
ତାପରେ, ବଡ଼ ହସି ସହିତ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଜଣେ ଚାରିମୁହଁ ଥିବାଙ୍କୁ କହିଲେ।
କଥଂ ନିଵାରଣଂ ତତ୍ର କ୍ରିଯତେ କଶ୍ଚ ନିଗ୍ରହଃ
ସେଠାରେ କିପରି ନିୟମ ହୁଏ, ଏବଂ କେଉଁଠି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୁଏ?
ତସ୍ମାତ୍ତେନ ମହୀପେନ ଯସ୍ମାନ୍ମାର୍ଗଃ ପ୍ରଦର୍ଶିତଃ ୬.୯୫.
ସେହିପରି, ସେ ରାଜା ଏହି ପଥକୁ ଦେଖାଇଥିଲେ ।
ତନ୍ମଯାପି ଯଥା ଚାସ୍ଯ ପ୍ରସାଦଃ ସୁରସତ୍ତମ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ କୃପା କରିଥିଲି ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ଯମଂ ପ୍ରାହ ତତଃ ଶିଵଃ ଯେନ ତତ୍ସମଯେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତଂ ନଯାମି ନିଜାଲଯମ୍
ଏଭଳି କହି, ଶିବ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଯମଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ସେ ସମୟ ଆସିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଗୃହକୁ ନେଇଯିବି ।'
ଯମ ଉଵାଚ ପଞ୍ଚଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତସ୍ଯାତୀତାନି ଚାଯୁଷଃ
ଯମ କହିଲେ: 'ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁଷ୍ୟ ଚାଲିଯାଇଛି ।'
ଯାଵତ୍କାଲଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୂନ୍ଯେ ଜାତେ ସ୍ଵ ଆଶ୍ରଯେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ନିଜ ଆଶ୍ରୟରେ ଶୂନ୍ୟତା ଆସେ—
ଏଵମୁକ୍ତେ ଯମେନାଥ ତଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଗୃହଂ ପ୍ରତି
ଏଭଳି ଯମ କହିବା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ ।
ଯତ୍ର ସଂସ୍ଥୋ ମହୀପଃ ସ ପ୍ରଜାପାଲନତତ୍ପରଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ରାଜା ରହିଥିଲେ, ସେ ସଦା ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ ।
ଅଜାସ୍ତାସ୍ତଂ ଚ ସଂଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ରୌଦ୍ରଵପୁର୍ଦ୍ଧରମ୍
ଅଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ବିପ୍ରଳୟକାରୀ ବାଘର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।
ତସ୍ଯ ଯତ୍ନପରସ୍ଯାପି ରକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ଭୂପତେଃ
ସେ ରାଜା ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ,
ଅଜାନାଂ କଦନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତଃ ସ ପୃଥିଵୀପତିଃ
ଅଜାମାନଙ୍କର ହତ୍ୟା ଦେଖି, ସେ ଭୂମିପତି—
ଯତ୍ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଟଯା ଦତ୍ତଂ ଚଂଡଂ ଚଂଡାର୍ଚିଷା ସମମ୍ ଶନୈଃଶନୈଃ ପ୍ରଜଗ୍ରାହ ସ୍ଵଵକ୍ତ୍ରେଣ ମହେଶ୍ଵରଃ ୬.୯୫.
ତାଙ୍କର ସନ୍ତୋଷରେ ଯାହା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ଓ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିକୁ ମହେଶ୍ୱର ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଜ ମୁଁହରେ ନେଇଲେ ।
ଅସ୍ତ୍ରାଭାଵାତ୍ତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ଧ୍ରିଯମାଣେଽପି କାଂତଯା
ଅସ୍ତ୍ର ନଥିବାରୁ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ତିବ୍ର ରୂପେ ଧରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ—
ତତସ୍ତସ୍ଯାଂଗସଂସ୍ପର୍ଶାନ୍ମୁକ୍ତ୍ଵା ଵ୍ଯାଘ୍ରତନୁଂ ଚ ତାମ୍
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ସ୍ପର୍ଶରୁ, ସେ ବାଘ ରୂପ ଓ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ ।
ରୁଂଡମାଲାଵରାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ସଖଟ୍ଵାଂଗାଂ ସପନ୍ନଗାମ୍
ସେ ଦିବ୍ୟ ମୁଣ୍ଡମାଳା, ଗଦା ଓ ସାପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରୋଵାଚାଥ ସ୍ତୁତିଂ କୃତ୍ଵା ଵିନଯାଵନତଃ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ସ୍ତୁତି କରି, ସେ ନମ୍ରତାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ ।
ତିରସ୍କାରସ୍ତଥା ଦତ୍ତସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ଵିଭୋ
ଯେଉଁ ଅପମାନ ହୋଇଥିଲା, ସେ ସବୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ ।
ପରିତୁଷ୍ଟେନ ତେ କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈଵାତିମାନୁଷମ୍
ତୁମ ଅତିମାନବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲି ।
ଯଥା କୃତଂ ତ୍ଵଯା ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଜାଃ ସଂରକ୍ଷିତା ନୃପ
ଯେପରି ତୁମେ ରାଜ୍ୟ କରିଛ, ରାଜା, ଏବଂ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଛ—
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ମଯା ସାର୍ଧଂ ପାତାଲେ ପାର୍ଥିଵୋତ୍ତମ
ତେଣୁ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମୋ ସହିତ ପାତାଳକୁ ଚଳିଯାଅ।
ନାତଃ ପରଂ ତ୍ଵଯା ସ୍ଥେଯଂ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ କଥଂଚନ
ଏହିଠାରୁ ପରେ, ତୁମେ କେବେଠି ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପୁତ୍ରଂ ରାଜ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ମଂତ୍ରିଣାଂ ସଂନିଵେଦ୍ଯ ଚ ॥ ୬.୯୫.
ତୁମର ପୁଅକୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଦିଅ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଖବର ଦେଇଦିଅ।
ତଥାହଂ ଦେଵ ଦେଵ୍ଯା ଚ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସଂତୁଷ୍ଟଯା ପୁରା
ଏଭଳି ଭାବେ, ପୂର୍ବେ ମୋତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଦେବୀ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଯଦା ତ୍ଵଂ ତ୍ଯଜସି ପ୍ରାଜ୍ଞ ମର୍ତ୍ଯଲୋକଂ ସୁଦୁସ୍ତ୍ଯଜମ୍
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକକୁ ଛାଡ଼ିଦେବ,
ତାନି ଚାର୍ପଯ ମେ ଭୂଯୋ ଯେନାନୃଣ୍ଯଂ ଵ୍ରଜାମ୍ଯହମ୍
ସେତେବେଳେ, ମୁଁ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଋଣମୁକ୍ତ ହେବି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣିଥରେ ମୋତେ ଦେଇଦିଅ।