ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଵଚନମଂବରୀଷଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ତାପରେ ଚାରିଭୁଜା ବିଷ୍ଣୁ ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଯେନ କୁଷ୍ଠଵିନିର୍ମୁକ୍ତସ୍ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ଜାଯତେ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ତୁରନ୍ତ ସାରିଯାଏ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ସମାନୀଯ ସୁତଂ ନୃପଃ ୬.୯୩.
ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଡାକିଲେ।
ତତଃ ସ ବାଲକଃ ସଦ୍ଯଃ ସ୍ନାତମାତ୍ରୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ତାପରେ ସେ ଛୁଆଁ, ଏମାତ୍ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ,
ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ଦେଵଂ ହର୍ଷେଣ ମହତାଽନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ ସେ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଗତେ ମହୀପାଲେ ସପୁତ୍ରେ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଧରିଃ
ସେ ରାଜା ପୁଅ ସହିତ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ହରି—
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାତ୍ପୂର୍ଵଂ ତତ୍ତୋଯଂ ସର୍ଵପାପହୃତ୍
ଏହି କାରଣରୁ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ପାଣି ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।
ଅଦ୍ଯାପି ତଜ୍ଜଲସ୍ପର୍ଶାତ୍ସୁପଵିତ୍ରୋ ଧରାତଲେ ତସ୍ଯ ନାଶଂ ଦ୍ରୁତଂ ଯାଂତି ଗଲଗଂଡାଦିକା ଇହ
ଆଜି ମଧ୍ୟ, ସେ ପାଣିକୁ ଛୁଇଁଲେ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ମହାପବିତ୍ର ହେବାଯାଏ; ଗଳଗଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ଏଠାରେ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଵ୍ଯାଧଯୋପି ମହାରୌଦ୍ରା ଦଦ୍ରୁପାମା ସମୁଦ୍ଭଵାଃ
ଭୟଙ୍କର ରୋଗ, ଯେପରିକି କୁଷ୍ଠ ଓ ଚର୍ମରୋଗ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ନିଷ୍କାମସ୍ତୁ ପୁନର୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଯଃ ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ଭକ୍ତିତଃ
କିନ୍ତୁ, ଯିଏ ନିର୍ଲୋଭ ଭାବେ ଏଠାରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରେ—
ଯସ୍ମିନ୍ଦିନେ ସମାନୀତା ସା ଗଂଗା ତତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁନା
ଯେ ଦିନ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଗଙ୍ଗାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଥିଲେ—
ତଥାନ୍ଯେଽପି ଦିନେ ତସ୍ମିନ୍ଯଦି ତୋଯମଵାପ୍ଯ ଚ ୬.୯୩.
ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିନ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେଇ ପାଣି ମିଳିଯାଏ—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଗୋମୁଖତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ତ୍ରିନଵତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଳୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଓ ଗୋମୁଖ ତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ଥିବା ତିରାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ତଥାନ୍ଯା ଲୋହଯଷ୍ଟିସ୍ତୁ ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେଽତିଶୋଭନା
ଏହିପରି, ସେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ ଅତି ଶୋଭାମୟ ଅଛି।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାନଵଃ ସମ୍ଯଗୁପଵାସପରାଯଣଃ
ଏହାକୁ ଦେଖି, ଯିଏ ଉପବାସରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍—
ନିର୍ମିତା ଲୋହଯଷ୍ଟିଃ ସା ତତ୍ରୋତ୍ସୃଷ୍ଟା ଚ ସା କୁତଃ
ସେ ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ ଏଠାରେ ତିଆରି ହୋଇ ରଖାଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ଏହା କେଉଁଠୁ ଆସିଥିଲା?
ଗତାମର୍ଷୋ ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯଜ୍ଞେ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଭୂମି ଦାନ କରି, କ୍ରୋଧ ଛାଡିଦେଲେ—
ତତଃ ସଂପ୍ରସ୍ଥିତୋ ହୃଷ୍ଟୋ ଧୃତ୍ଵା ମନସି ସାଗରମ୍
ତାପରେ, ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ମନରେ ସାଗରକୁ ଧାରଣ କରି ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତଦା ସ ମୁନିଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସର୍ଵୈସ୍ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଵାସିଭିଃ
ସେବେଳେ, ସମସ୍ତ ଋଷି ଓ କ୍ଷେତ୍ରବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ରାମରାମ ମହାଭାଗ ଯଦ୍ଧାରଯସି ପାଣିନା
ହେ ରାମ, ରାମ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ହାତରେ ଯାହା ଧରିଛ, ସେ—
ଅନେନ କରସଂସ୍ଥେନ ତଵ କୋପଃ କଥଂଚନ
ଏହି ହାତରେ ଧରିଥିବା ଦ୍ୱାରା, କିପରି ତୁମର କ୍ରୋଧ ରହିପାରିବ?
ଯଦି ଚୈନଂ ମଯା ମୁକ୍ତଂ କୁଠାରଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଯଦି ମୁଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି, ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, କୁଠାରକୁ ମଧ୍ୟ—
ନାପରାଧମିମଂ ଶକ୍ତଃ ସୋଢ଼ୁଂ ଚାହଂ କଥଂଚନ
ମୁଁ କେଉଁସି ଭଳିରେ ଏହି ଅପରାଧକୁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ।
ତଥାପି ନାସ୍ତି ତେ ଶାଂତିର୍ମୁକ୍ତେଽପ୍ଯସ୍ମିନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ତଥାପି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହା ଛାଡ଼ିଦେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅସ୍ମାକଂ ତତ୍ର ଭଂକ୍ତ୍ଵାଶୁ ପିଂଡଂ କୃତ୍ଵା ସମର୍ପଯ
ତୁମେ ଏଠାରେ ଆମ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଏହାକୁ ଭାଙ୍ଗି, ପିଂଡ ତିଆରି କରି, ଆମକୁ ଅର୍ପଣ କର।
ଯେନ ରକ୍ଷାମହେ ସର୍ଵେ ପରମଂ ଯଵମାଶ୍ରିତାଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯେଉଁମାନେ ବାର୍ଲି ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭର କରୁଛୁ, ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁଛନ୍ତି।
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଏହିପରି କଲେ।
ତତଃ ସ ବ୍ରାହ୍ମଣେଂଦ୍ରାଣାମର୍ପଯାମାସ ସାଦରମ୍
ତାପରେ ସେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଏହାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।
ଵଯଂ ସଂରକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମଃ ପୂଜଯିଷ୍ଯାମ ଏଵ ହି
ନିଶ୍ଚୟ, ଆମେ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ପୂଜା କରିବା।
ଯଥା ଶକ୍ତିମଯୀ କୀର୍ତିଃ ସ୍କନ୍ଦସ୍ଯାତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ୬.୯୪.
ଯେପରି ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଏଠାରେ ଆମ ସମ୍ଭବ ସାର୍ଥକ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ସେପରି।