ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ପଞ୍ଚକଂ ଚକ୍ରୁଃ ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତାଃ
ସେମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଭୀଷ୍ମ ପଞ୍ଚକ କରିଥିଲେ।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ତତ୍କୁଣ୍ଡଂ ଵିଖ୍ଯାତଂ ଧରଣୀତଲେ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେଇ କୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଯଃ ସ୍ନାନଂ ସର୍ଵଦା ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରକରୋତି ଵୈ
ଯେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଠାରେ ସଦା ସ୍ନାନ କରନ୍ତି,
ଇତିଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵିନଵତିତମୋଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ବିରାତି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଅଥାନ୍ଯଦପି ତତ୍ରାସ୍ତି ଗୋମୁଖାଖ୍ଯଂ ସୁଶୋଭନମ୍
ସୂତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ: ଏଠାରେ ଆଉ ଗୋମୁଖ ନାମକ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ପୁରାସୀଦତ୍ର ଗୋପାଲଃ କଶ୍ଚିତ୍କୁଷ୍ଠସମାଵୃତଃ
ପୂର୍ବେ ଏଠାରେ ଜଣେ ଗୋପାଳ ଥିଲେ, ଯିଏ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଗୋକୁଲମ୍
କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ତୃଷାର୍ତ୍ତଂ ଚ ଭାସ୍କରେ ଵୃଷସଂସ୍ଥିତେ ନୀଲମାଲୋକିତଂ ତତ୍ର ଦୂରାଦେତ୍ଯ ପ୍ରହର୍ଷିତା
ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ପିପାସାରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ବୃଷ ରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ, ସେ ଦୂରରୁ ନୀଳ ଆକାର ଦେଖି, ସେଠାକୁ ଯାଇ ଖୁସି ହେଲେ।
ଦନ୍ତୈର୍ଦ୍ରୁତଂ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ଯାଵଦାକର୍ଷତି ଦ୍ଵିଜାଃ
ଦାନ୍ତରେ ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଉପଡ଼ି, ଯେତେବେଳେ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ,
ଅଥାସ୍ଵାଦ୍ଯ ତୃଣଂ ତସ୍ମାତ୍ତୃଷାର୍ତା ଚ ଶନୈଃଶନୈଃ
ତାପରେ, ସେ ତୀବ୍ର ପିପାସାରେ ତୃଣ ଚେବାଇ, ଦୀରେ ଦୀରେ...
ତସ୍ଯା ଵେଗେନ ତତ୍ତୋଯଂ ପିବନ୍ତ୍ଯାସ୍ତତ୍ରଭୂତଲେ
ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଭୂମିରେ ସେଇ ପାଣି ପିଇଲେ ।
ତତୋଽନ୍ଯାଃ ଶତଶୋ ଗାଵଃ ପପୁସ୍ତୋଯଂ ମୁନିର୍ମଲମ୍
ତାପରେ, ଶତ-ଶତ ଗାଈ ମନ୍ଦିର ପବିତ୍ର ପାଣି ପିଇଲେ, ମୁନି ।
ଯଥାଯଥା ଗତା ଗାଵସ୍ତତ୍ର ତୋଯଂ ପିବଂତି ତାଃ
ଯେଉଁଯେଉଁ ଗାଈ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ସେମାନେ ସେଇ ପାଣି ପିଇଲେ ।
ତତଶ୍ଚ ଗୋକୁଲେ କୃତ୍ସ୍ନେ ଜାତେ ତୃଷ୍ଣାଵିଵର୍ଜିତେ ୬.୯୩.
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଗୋଶାଳାରେ ତିଆରି ହେଲା ତୃଷ୍ଣା ଶୂନ୍ୟତା ।
ଅଂଗଂ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ପୀତ୍ଵାପୋ ଯାଵନ୍ନିଷ୍କ୍ରାମତି ଦ୍ରୁତମ୍
ଅଂଗ ଧୋଇ ଓ ପାଣି ପିଇ, ସେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଯିବା ପୂର୍ବରୁ—
ତତୋ ଵିସ୍ମଯମାପନ୍ନୋ ଗତ୍ଵା ସ୍ଵୀଯଂ ନିକେତନମ୍
ତାପରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ ।
ତୃଣସ୍ତମ୍ବଂ ଯଥା ଧେନ୍ଵା ତତ୍ରୋତ୍ପାଟ୍ଯ ପ୍ରଶକ୍ତିତଃ
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଜୋରକରି ଘାସର ଗାଛ ଉଖାଡ଼ିଦେଲା ।
ଭଵଂତି ଚ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ରୋଗୈଃ ପାପୈଶ୍ଚ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ରୋଗ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଯାନ୍ତି ।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ତତ୍ଖ୍ଯାତଂ ତୀର୍ଥଂ ଗୋମୁଖସଂଜ୍ଞିତମ୍
ସେଠାରୁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ 'ଗୋମୁଖ' ବୋଲି ଜଣାଯିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ଅଥ ଭୀତଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଦାଯକମ୍
ତାପରେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ସ୍ବର୍ଗଦାୟକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ ।
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତଂ ସୂତପୁତ୍ର ଵଦସ୍ଵ ନଃ
ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଯିଏ ବାହାରିଗଲେ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହ ।
ପୁତ୍ର ଶୋକାଭିଭୂତେନ ତୋଷିତୋ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ
ପୁଅ ଶୋକରେ ଦୁଃଖିତ ଥିବା ଜଣେ ଉପରେ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ଖୁସି ହେଲେ ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସୁଵିଖ୍ଯାତଃ ସୁଵର୍ଚା ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ୬.୯୩.
ତାଙ୍କର ପୁଅ ସୁବିଖ୍ୟାତ ହେଲେ, 'ସୁବର୍ଚ୍ଚା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ ।
ପୂର୍ଵକର୍ମଵିପାକେନ ସ ବାଲୋଽପି ଚ ତତ୍ସୁତଃ
ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳରେ, ସେ ଶିଶୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ପୁଅ—
ଅଥ ତତ୍କାମିକଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ସ ଗତ୍ଵା ପୃଥିଵୀପତିଃ
ତାପରେ, ପୃଥିବୀର ନାଥ ସେଇ ଆକାଂକ୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ ।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟିଂ ଗତସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ
ତାପରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ।
ପରିତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ତେ ଵତ୍ସ ତସ୍ମାଚ୍ଚିତ୍ତେଽଭିଵାଂଛିତମ୍
ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ବତ୍ସ; ତେଣୁ ହୃଦୟରେ ଯାହା ଆଶା କର, ସେ—
ବାଲୋଽପି ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵାସ୍ଯ କୁଷ୍ଠଵ୍ଯାଧିପରିକ୍ଷଯମ୍
ଶିଶୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା କର: ତାଙ୍କର କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ଦୂର କର ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଶ୍ଚ କୃତଜ୍ଞଶ୍ଚ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥପାରଗଃ
ସେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, କୃତଜ୍ଞ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିଥିଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣୋଽନେନ ଘାତିତଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ।