ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣମ୍
ଅତଃ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଗତଃ ସର୍ଵୋ ଲୋକଃ କ୍ଷୁତ୍ପରିପୀଡିତଃ
ଏହିପରି ଦୁଃଖରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୋକରେ ପୀଡିତ ହେଇ ପଡିଲେ।
ସଂତ୍ଯକ୍ତାଃ ପତିଭିର୍ନାର୍ଯଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପିତୃଭିର୍ନିଜୈଃ ୬.୯୦.
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପୁଅମାନେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହେଲେ।
ଦୈଵଯୋଗାତ୍କ୍ଵଚିତ୍କିଂଚିତ୍କସ୍ଯଚିଦ୍ଯଦି ଦୃଶ୍ଯତେ
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ କେଉଁଠି କିଛି ଦେଖାଯାଏ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ କିଛି ମିଳୁଥିଲା।
ଶୁଷ୍କା ମହୀରୁହାଃ ସର୍ଵେ ତଥା ଯେ ଚ ଜଲାଶଯାଃ
ସମସ୍ତ ବଡ଼ ବୃକ୍ଷ ଶୁଖିଗଲା, ପାନି ତଳା ମଧ୍ୟ ଶୁଖିଗଲା।
ଏଵଂ ଵୃଷ୍ଟେଃ କ୍ଷଯେ ଜାତେ ନଷ୍ଟେ ଧର୍ମପଥେ ତଥା
ଏଭଳି ବର୍ଷା ବନ୍ଦ ହେଲା, ଧର୍ମର ପଥ ମଧ୍ୟ ହରାଇଗଲା।
ନ କଶ୍ଚିଦ୍ଯଜନଂ ଚକ୍ରେ ନ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ନ ଚ ଵ୍ରତମ୍
କେହି ବି ଯଜ୍ଞ କଲେ ନାହିଁ, ପାଠ କଲେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ବ୍ରତ ରଖିଲେ ନାହିଁ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ
ଏହି ସମୟରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ନାମକ ମହାମୁନି ଥିଲେ।
ପରିଭ୍ରମଂସ୍ତତଃ ପ୍ରାପ୍ଯ କଂଚିଦ୍ଗ୍ରାମଂ ନିରୁଦ୍ଵସମ୍
ସେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ ଏକ ନିରାଶ୍ରୟ ଗ୍ରାମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥ ତତ୍ର ଭ୍ରମନ୍ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚଂଡାଲସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍
ସେଠାରେ ଘୁରୁଥିବା ସମୟରେ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥାପଶ୍ଯନ୍ମୃତଂ ତତ୍ର ସାରମେଯଂ ଚିରୋଷିତମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ମୃତ କୁକୁର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପଡିଥିଲା।
ତତଶ୍ଚ ଶ୍ରପଯାମାସ ସୁସମିଦ୍ଧେ ହୁତାଶନେ ୬.୯୦.
ତାପରେ ଭଲ ଭାବେ ଜଳିଥିବା ଅଗ୍ନିରେ ସେ ଏହାକୁ ରନ୍ଧିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସମାଦାଯ ପିତୄଂସ୍ତର୍ପ୍ଯ ଯାଵଦଗ୍ନୌ ଜୁହୋତି ସଃ
ସେ ଏହା ନେଇ, ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତୃପ୍ତି କରାଇଲେ।
ଗତଶ୍ଚାଦର୍ଶନଂ ସଦ୍ଯଃ ସର୍ଵେଷାଂ କ୍ଷିତିଵାସିନାମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଲୋକମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକାଏକି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଵହ୍ନୌ ମର୍ତ୍ଯଲୋକାଦ୍ଵିନିର୍ଗତେ
ଏହି ସମୟରେ, ଅଗ୍ନି ମାନବ ଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁପୁରଃ ସରାଃ
ଏହି ମହୁର୍ତ୍ତରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ
ଅଥ ତୈର୍ଭ୍ରମମାଣୈଶ୍ଚ ପ୍ରଦୃଷ୍ଟୋଽଭୂଦ୍ଗଜୋ ମହାନ୍
ତାପରେ, ସେମାନେ ଘୁରିବା ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ ହାତୀକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ଦେଵା ଗଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛୁସ୍ତ୍ଵରଯାଽନ୍ଵିତାଃ
ଦେବତାମାନେ ହାତୀକୁ ଦେଖି ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଵଂଶସ୍ତଂବେଽତ୍ର ସଂକୀର୍ଣେ ସଂପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ହୁତାଶନଃ
ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ଏକ ଘନ ବାଁଶ ଝାଡି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥ ତୈର୍ଵେଷ୍ଟିତସ୍ତସ୍ମିନ୍ଵଂଶସ୍ତଂବେ ହୁତାଶନଃ
ତାପରେ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଘେରି ରଖିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ବାଁଶ ଝାଡି ଭିତରେ ରହିଲେ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯାହମାଦିଷ୍ଟୋ ଦେଵାନାଂ ଵାରଣାଧମ
ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ହାତୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଆଦେଶ ଦେଲ, ସେହିପାଇଁ
ଏଵଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ଗଜଂ ଶୀଘ୍ରଂ ନଷ୍ଟୋ ଵୈଶ୍ଵାନରଃ ପୁନଃ ୬.୯୦.
ଏଭଳି ଶାପ ଦେଇ ଅଗ୍ନି ତୁରନ୍ତ ହାତୀ ଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ଅଥ ଦୃଷ୍ଟଃ ଶୁକସ୍ତୈଶ୍ଚ ଭ୍ରମମାଣୈର୍ମହାଵନେ
ତାପରେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ ଏକ ଶୁକା ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶୁକ ଉଵାଚ ଏତସ୍ମିଂସ୍ତିଷ୍ଠତେ ଵହ୍ନିରଶ୍ଵତ୍ଥେ ସୁରସତ୍ତମାଃ
ଶୁକା କହିଲେ: 'ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ଅଗ୍ନି ଏଠି ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛରେ ଅଛନ୍ତି।'
ଅତ୍ରସ୍ଥୋ ଯଃ କୁଲାଯୋ ମ ଆସୀଚ୍ଛିଶୁସମନ୍ଵିତଃ
ଏଠି ଏକ ଘୋସା ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଛୋଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଥିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୈଃ ସୁରୈଃ ସର୍ଵୈଃ ଶମୀଗର୍ଭଃ ସ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁରନ୍ତ ଶମୀ ଗଛର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅହଂ ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯା ପାପ ଦେଵାନାଂ ସଂନିଵେଦିତଃ
ହେ ପାପୀ, ତୁମେ ମୋ ବିଷୟରେ ଦେବତାମାନେ ଜାଣିଦେଲୁଥିବାରୁ
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଜାତଵେଦା ଦେଵାଦର୍ଶନଵାଂଛଯା
ଏଭଳି କହି ଜାଟବେଦା ଦେବତାମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଜଲାଶଯଂ ସୁଗମ୍ଭୀରଂ ପୂର୍ଵୋତ୍ତରଦିକ୍ସଂସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଥିବା ଗଭୀର ଝିଅଁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତତ୍ର ମତ୍ସ୍ଯକଚ୍ଛପଦର୍ଦୁରାଃ
ଏହି ସମୟରେ ସେଠାରେ ମାଛ, କଚ୍ଛପ ଓ ବାଉଳି ଥିଲେ।
ଅଥ ଚୈକୋଽର୍ଧନିର୍ଦଗ୍ଧ ଆଯୁଃଶେଷେଣ ଦର୍ଦୁରଃ
ତାପରେ, ଏକ ବାଉଳି ଅଧା ଜଳିଗଲା ଏବଂ ଅଳ୍ପ ଜୀବନ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲା।