ତୈଲାଭ୍ଯଂଗଂ ନରଃ କୃତ୍ଵା ଯଶ୍ଚ ସ୍ନାନଂ କରୋତି ନ
ଯେ ପୁରୁଷ ତେଲ ମାସି ନାହାଏ ନାହିଁ,
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟୋ ଯଃ ପୁମାଂସ୍ତିଷ୍ଠେଦ୍ଯୋ ଵା ଚତ୍ଵରମଧ୍ଯଗଃ
ଯେ ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି କିମ୍ବା ଚଉରାହା ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଆନ୍ତି,
ରଜସ୍ଵଲାଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ଯୋ ଵା ପୁରୁଷଃ କାମମୋହିତଃ
ଯେ ପୁରୁଷ କାମବଶତଃ ରଜସ୍ବଳା ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରନ୍ତି,
ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୋ ରାତ୍ରୌ ଯଶ୍ଚ ସ୍ନାତି ଵିମୂଢଧୀଃ
ଯେ ମୂଢ଼ ମନରେ ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ନାହାନ୍ତି,
ଉଦଙ୍ମୁଖଶ୍ଚ ଯୋ ରାତ୍ରୌ ଦିଵା ଵା ଦକ୍ଷିଣାମୁଖଃ
କିମ୍ବା ଯେ ରାତିରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରନ୍ତି, ଦିନେ ଦକ୍ଷିଣକୁ ମୁହଁ କରନ୍ତି,
ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ରଜନୀଵକ୍ତ୍ରେ ଦଧିସକ୍ତୁପ୍ରଭକ୍ଷଣମ୍
ଯେ ଅନ୍ଧକାର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ରାତିରେ ଦହି କିମ୍ବା ସତ୍ତୁ ଖାଆନ୍ତି,
ପରିଵାର୍ଯ ତଦା ତସ୍ଥୁଃ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟେନ ଚେତସା
ସେମାନେ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରି ଖୁସି ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦଢ଼ିଆଇ ରହିଲେ,
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ରାଜା ଚମତ୍କାରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଏହି ସମୟରେ, ଚମତ୍କାର ନାମକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା,
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତେ ଖ୍ଯାତେ କ୍ଷେତ୍ରେ ତତ୍ର ମହୋଦଯେ ୬.୮୮.
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଭୂମିରେ,
ଯଃ ପୁମାନ୍ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ତାଭ୍ଯାଂ ପଶ୍ଯତି ଚାନନମ୍
ଯେ ପୁରୁଷ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖନ୍ତି,
ଵୃଦ୍ଧ୍ଯାଦୌ ଵାଥ ଚାଂତେ ଵା ତାଭ୍ଯାଂ ପୂଜାଂ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁଠି ବୃଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷୟ ର ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ଶେଷରେ ଯେଉଁଠି ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ଯାତ୍ରାକାଲେ ପୁମାନ୍ଯଶ୍ଚ ତାଭ୍ଯାଂ ପୂଜାଂ ସମାଚରେତ୍
ଯାତ୍ରା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଦାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଯସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ବଲିମାହରେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତି ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ବଳି ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଯୋ ମହାନଵମୀସଂଜ୍ଞେ ଦିଵସେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ
ଯିଏ ମହାନବମୀ ନାମକ ଦିନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କରେ—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେଂଽବାଵୃଦ୍ଧାମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମାଷ୍ଟାଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାରେ, ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନାରେ, ଏହା ଅମ୍ବାବୃଦ୍ଧା ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଅଷ୍ଟାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ବାଲକାନାଂ କ୍ଷଯୋ ଜଜ୍ଞେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଗୃହେଗୃହେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଘରେ ଘରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କର ନାଶ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତରୁଣାନାଂ ଵିଶେଷେଣ ଚମତ୍କାରପୁରୋତ୍ତରେ
ବିଶେଷକରି ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ପରେ।
ତତସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସର୍ଵେ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଛିଦ୍ରସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଦୁଃଖର କାରଣ ଜାଣି—
ଅମ୍ବାଵୃଦ୍ଧେ ସମାସାଦ୍ଯ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଅମ୍ବାବୃଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଯାଇ, ବଡ଼ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କଲେ।
ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ସର୍ଵଵିପ୍ରାଣାଂ ଚମତ୍କାରେଣ ଭୂଭୁଜା
ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ—
ହ୍ରିଯଂତେ ବାଲକା ରାତ୍ରୌ ଛିଦ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସହସ୍ରଶଃ
ରାତିରେ ଶିଶୁମାନେ ହଜାରେ ହଜାରେ ଚୋରା ରାସ୍ତା ଦେଖି ନେଇଯାଯାନ୍ତି।
ପ୍ରସାଦଃ କ୍ରିଯତାଂ ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ସେହିଠାରୁ, ସେମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୃପା କରାଯାଉ।
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋଂଽବା କୃପଯାନ୍ଵିତା
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ତାପରେ ଅମ୍ବା ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ—
ଇମେ ମତ୍ପାଦୁକେ ଦିଵ୍ଯେ ଗୁହାମଧ୍ଯଗତେ ସଦା ୬.୮୯.
ଏହି ମୋର ଦିବ୍ୟ ପାଦୁକା ସଦା ଗୁହା ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ।
ଯା କାଚିଲ୍ଲୌଲ୍ଯମାସ୍ଥାଯ ନିଷ୍କ୍ରମିଷ୍ଯତି ମୋହତଃ
ଯେଉଁଠି କିଏ ଯେକୌଣସି ଲୋଭରେ, ମୂଢ଼ତାରେ ବାହାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ—
ପୂଜାଂ କୋ ଵାତ୍ର ଚାହାରସ୍ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରୂହି ସୁରେଶ୍ଵରି
ଏଠାରେ କେଉଁ ପୂଜା କିମ୍ବା ଅର୍ପଣ ହେବା ଉଚିତ, ହେ ଦେବୀ, ଆମକୁ କହ।
ପୂଜାଂ ସମ୍ଯକ୍କରିଷ୍ଯଂତି ସର୍ଵାସାଂ ଭକ୍ତିସଂଯୁତାଃ
ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବେ।
ପାଦୁକେ ମେ ପ୍ରପୂଜ୍ଯାଦୌ ମାଂସ ମଦ୍ଯାଦିଭିଃ କ୍ରମାତ୍
ପ୍ରଥମେ ମୋର ପାଦୁକାକୁ ପୂଜିବା, ତାପରେ କ୍ରମେ ମାଂସ, ମଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବା।
ତତସ୍ତଥେତି ତାଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯ ଗୁହାମଧ୍ଯେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ତାପରେ ସେମାନେ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ଗୁହା ଭିତରେ ରୁହିଲେ।
ତତସ୍ତତ୍ର ସମାଗତ୍ଯ ପୁରୁଷା ଅପି ଦୂରତଃ ପ୍ରଯାଂତି ଚ ପରାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ଯୁଵିଵର୍ଜିତାମ୍
ତାପରେ ଦୂରଦୂରନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ ସେଠାକୁ ଆସି, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧି ପାଇଲେ।