ଅଥାଂବା ଚୈଵ ଵୃଦ୍ଧା ଚ ଵୈଧଵ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦୁଃଖଦମ୍ ୬.୮୮.
ତାପରେ ଅମ୍ବା ଓ ବୃଦ୍ଧା ଜଣେ ବିଧବା ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ।
ଦେଵ୍ଯା ଆରାଧନେ ଯତ୍ନଂ କୃତଵତ୍ଯୌ ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣୀ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଜେମାନେକୁ ଲାଗିଦେଲେ।
ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ନ ଚ ତୁଷ୍ଟା ସୁରେଶ୍ଵରୀ
ସେମାନେ ଏକଶଏଠାରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷ ଧରି ଉପାସନା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ନାହିଁ।
ମଂତ୍ରୈରାଥର୍ଵଣୈର୍ଵିପ୍ରାଃ କ୍ଷୁରିକାସୂକ୍ତସଂଭଵୈଃ
ଅଥର୍ବ ବେଦର ମନ୍ତ୍ର ଓ କ୍ଷୁରିକା ସୂକ୍ତର ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ୱାରା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ,
କୃତଵତ୍ଯୌ ତତୋ ହୋମଂ ସୁସମିଦ୍ଧେ ହୁତାଶନେ
ସେମାନେ ତାପରେ ଭଲଭାବେ ଜଳିଥିବା ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କଲେ।
ଶ୍ଵେତଵସ୍ତ୍ରା ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତା ନାରୀ ବାଲାର୍କସଵ୍ରିଭା ॥ ତଥାନ୍ଯା ଚ ସୁନେତ୍ରାସ୍ଯା ତପ୍ତହାଟକସନ୍ନିଭା
ଏକ ନାରୀ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, କୁଣ୍ଡରୁ ବାହାରିଲେ; ଅନ୍ୟ ଜଣୀ ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁହଁ ଥିବା, ଗଳିଥିବା ସୁନା ପରି ଅଭା ଦେଖାଉଥିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍କୁଣ୍ଡାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତା ଧୃତଖଡ୍ଗା ଭଯାଵହା
ସେଇ କୁଣ୍ଡରୁ ଏକ ନାରୀ ତଳୱାର ଧରି, ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ବାହାରିଲେ।
ପ୍ରୋଚତୁସ୍ତେ ଵରଂ ହୃତ୍ସ୍ଥଂ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯତାମିତି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେମାନେ କହିଲେ: 'ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ଯଦିଓ ଦୁର୍ଲଭ ହେଉ, ତାହା ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।'
ନିହତଃ ସଂଗରେ କ୍ରୁଦ୍ଧୈର୍ଯଵନୈଃ କାଲପୂର୍ଵକୈଃ
କ୍ରୋଧିତ ଯବନମାନେ, ସମୟର ନିୟତି ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ କଲେ।
ଯୁଷ୍ମଦୀଯ ପ୍ରସାଦେନ ଯଥା ତେଷାଂ ପରିକ୍ଷଯଃ
ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ, ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ ହେଉ।
ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ଚ ତଥାତ୍ରୈଵ ଉଭାଭ୍ଯାମପି ସାଦରମ୍ ୬.୮୮.
ଏଠାରେ, ଉଭୟଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ସମ୍ମାନ ସହିତ ରହିବାକୁ ହେବ।
ତଯୋସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଉଭେ ତେ ଦେଵତେ ତତଃ
ଉଭୟଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେଇ ଦେବୀମାନେ
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତସ୍ମାତ୍କୁଣ୍ଡାଚ୍ଛତସହସ୍ରଶଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେଇ କୁଣ୍ଡରୁ ହଜାର ହଜାର
ଏକା ଗଜମୁଖୀ ତତ୍ର ତଥାନ୍ଯା ତୁରଗାନନା
ସେଠାରେ ଜଣେ ହାତୀମୁଣ୍ଡିଆ ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଘୋଡ଼ାମୁଣ୍ଡିଆ ନାରୀ ଦେଖାଗଲେ।
ତିର୍ଯଞ୍ଚ ଵପୁଷଶ୍ଚାନ୍ଯା ଵକ୍ତ୍ରୈର୍ମାନୁଷସଂଭଵୈଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ପଶୁ ଦେହରେ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁହଁ ମାନବ ଉତ୍ପତ୍ତିରୁ ହୋଇଥିଲା।
ଗୁହ୍ଯ ସ୍ଥାନସ୍ଥିତୈର୍ଵକ୍ତ୍ରୈରେକାଶ୍ଚାନ୍ଯା ହୃଦିସ୍ଥିତୈଃ
କିଛି ମାନେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ମୁହଁ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ହୃଦୟ ଭିତରେ ମୁହଁ ଥିଲେ।
ଏକହସ୍ତା ଦ୍ଵିହସ୍ତାଶ୍ଚ ପଞ୍ଚହସ୍ତାସ୍ତଥାପରାଃ
କିଛି ମାନେ ଏକ ହାତ ଥିଲେ, କିଛି ଦୁଇ ହାତ ଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ପାଞ୍ଚ ହାତ ଥିଲେ।
ବହୁପାଦା ଵିପାଦାଶ୍ଚ ଏକପାଦାସ୍ତଥାପରାଃ
କିଛି ମାନେ ବହୁ ପା ଥିଲେ, କିଛି ଦୁଇ ପା ଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ଏକ ପା ଥିଲେ।
ଏକନେତ୍ରା ଦ୍ଵିନେତ୍ରାଶ୍ଚ ତ୍ରିନେତ୍ରାଶ୍ଚ ତଥାପରାଃ
କିଛି ଲୋକଙ୍କର ଏକଟି ଆଖି ଥିଲା, କିଛିଙ୍କର ଦୁଇଟି ଆଖି ଥିଲା, ଆଉ କିଛିଙ୍କର ତିନିଟି ଆଖି ଥିଲା।
ଵୃଷଵାନରସିଂହାଜଵ୍ଯାଘ୍ରସର୍ପାସ୍ଥିତାଃ ପରାଃ
ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ବଉଳ, ବାନର, ସିଂହ, ମେଁଢା, ବାଘ ଓ ସାପର ଆକୃତି ନେଇଥିଲେ।
କୂର୍ମକୁକ୍କୁଟସର୍ପାଦିସମାରୂଢାଃ ସହସ୍ରଶଃ ନୃତ୍ଯଂତ୍ଯଶ୍ଚ ହସଂତ୍ଯଶ୍ଚ କ୍ରୀଡାସକ୍ତାଃ ପରସ୍ପରମ୍ ॥ ୬.୮୮.
ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ କୁମିର, କୁକୁଡ଼, ସାପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁ ଉପରେ ବସିଥିଲେ; ସେମାନେ ନାଚୁଥିଲେ, ହସୁଥିଲେ ଏବଂ ପରସ୍ପରେ ଖେଳା କରି ମନ ଲଗାଇଥିଲେ।
ହ୍ରସ୍ଵଦନ୍ତ୍ଯୋ ଵିଦଂତ୍ଯଶ୍ଚ ଦୀର୍ଘଦନ୍ତ୍ଯୋ ଵିଭୀଷଣାଃ
କିଛିଙ୍କର ଛୋଟ ଦାନ୍ତ ଥିଲା, କିଛିଙ୍କର ବାହାରକୁ ଦାନ୍ତ ଥିଲା, ଆଉ କିଛିଙ୍କର ଲମ୍ବା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଥିଲା।
ଲଂବକର୍ଣ୍ଯୋ ଵିକର୍ଣ୍ଯଶ୍ଚ ଶୂର୍ପକର୍ଣ୍ଯସ୍ତଥା ପରାଃ
କେହିଙ୍କର କାନ ଲମ୍ବା ହୋଇଥିଲା, କେହିଙ୍କର କାନ ଟେଢ଼ା-ମେଢ଼ା ଥିଲା, ଆଉ କେହିଙ୍କର କାନ ଚାଲାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଚାଟୁରି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଏକଵସ୍ତ୍ରା ଵିଵସ୍ତ୍ରାଶ୍ଚ ବହୁଵସ୍ତ୍ରାସ୍ତଥା ପରାଃ
କେହି ଗୋଟିଏ ଜମା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗ୍ନ ଥିଲେ, ଆଉ କେହି ବହୁ ଜମା ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଖଙ୍ଗହସ୍ତାଃ ଶରାହସ୍ତାଃ କୁଂତହସ୍ତାଶ୍ଚ ଭୀଷଣାଃ ଶୂଲମୁଦ୍ଗରହସ୍ତାଶ୍ଚ ଭୁଶୁଂଡିକରଭୂଷିତାଃ
କେହି ହାତରେ ତଳୱାର ଧରିଥିଲେ, କେହି ଶର ଧରିଥିଲେ, କେହି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ବାଣ ଧରିଥିଲେ; କେହି ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଗଦା ଧରିଥିଲେ, ଆଉ କେହି ଲଠି ଓ ହାତୀ ଚଳାଇବା ଆଉଜା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ।
ଅଥ ତାଭ୍ଯାଂ ତଥାଽଽକର୍ଣ୍ଯ ତାଃ ସର୍ଵା ହର୍ଷସଂଯୁତାଃ
ତାପରେ, ସେଉଁଠି ଥିବା ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଠାରୁ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲେ।
ତତସ୍ତେ ତତ୍ସମାଲୋକ୍ଯ ବଲଂ ଦେଵୀସମୁଦ୍ରଵମ୍
ତାପରେ ସେ ଶକ୍ତିକୁ ଦେଖି, ଦେବୀ ଦୃତଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଵିଷଣ୍ଣଵଦନାଃ ସର୍ଵେ ଭଯଭୀତା ସମଂତତଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ମୁହଁ ନେଇ, ସବୁଦିଗରୁ ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହେଲେ।
ବାଲଵୃଦ୍ଧସମୋପେତଂ ତେଷାଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍
ସେ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟଟି ଛୁଆଁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଭରିଥିଲେ।
ଏଵଂ ନିର୍ଵାସ୍ଯ ତଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ସର୍ଵାସ୍ତା ହର୍ଷସଂଯୁତାଃ ୬.୮୮.
ଏଭଳି ଭାବେ ସେଇ ରାଜ୍ୟକୁ ଉଖାଡ଼ିଦେଇ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।