ଯଯାତିରୁଵାଚ କଥଂ ତତ୍ରୈଵ ଲବ୍ଧସ୍ତୁ କୌତୁକଂ ମେ ମହାମୁନେ
ଯୟାତି ପଚାରିଲେ: ସେଠି କିପରି ଅଗ୍ନି ମିଳିଲା? ମୋତେ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ସଂଶଯଂ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସର୍ଵୋ ଲୋକଃ କ୍ଷୁଧାର୍ଦିତଃ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରାଯୋ ମୃତୋ ମୃତପ୍ରାଯଃ ଶେଷୋଽଭୂଦ୍ଧରଣୀତଲେ
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ମରିଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ସେମାନେ ମୃତ ନିମନ୍ତେ ପୃଥିବୀରେ ଥିଲେ।
ଏଵଂ କୃଚ୍ଛ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ନରାଧିପଃ
ଏପରି ଦୁଃଖ ମଣିଷ ଲୋକରେ ଆସିଲାବେଳେ, ହେ ରାଜା—
ଅନ୍ନୌଷଧିରସାଭାଵାଦସ୍ଥିଶେଷୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ନ ଥିବାରୁ କେବଳ ଅସ୍ଥି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।
ଚଂଡାଲନିଲଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାପୀଡିତୋ ଭୃଶମ୍
ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତିରିଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତମାଦାଯ ଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ସଲିଲେନ ତୁ
ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଘରକୁ ଆଣି, ପାଣିରେ ଭଲଭାବେ ଧୋଇଦେଲେ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷଣଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ହଵ୍ଯଵାହସ୍ତତୋ ନୃପ
କଣ ଭୋଜ୍ୟ ଓ କଣ ଅଭୋଜ୍ୟ ଜାଣି, ତାପରେ ଅଗ୍ନିଦେବ—ହେ ରାଜା—
ନଷ୍ଟୌଷଧିରସେ ଲୋକେ ଯୁକ୍ତମେତଦ୍ଧି ସାଂପ୍ରତମ୍ 7.3.30.
ଏବେ ଯେତେବେଳେ ଔଷଧି ଲୋକରୁ ହରାଇଯାଇଛି, ଏହି କଥା ଏହି ସମୟରେ ଉଚିତ ହେବ।
ନାଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ତ୍ଯଜିଷ୍ଯେ କ୍ଷିତିମଂଡଲମ୍
ମୁଁ ଅଖାଦ୍ୟ କିଛି ଖାଇବି ନାହିଁ; ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଛାଡିଦେବି।
ଏଵଂ ସଂଚିଂତ୍ଯ ମନସା ସକୋପୋ ହଵ୍ଯଵାହନଃ
ଏଭଳି ଭାବି, ହବ୍ୟବାହନ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ।
ପ୍ରଣଷ୍ଟେ ସହସା ଵହ୍ନାଵଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ
ଅଗ୍ନି ହଠାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ସହିତ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସବୁ ବନ୍ଦ ହେଇଗଲା।
ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ସଂଦେହଂ ପରମଂ ଗତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟ ଓ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତସ୍ତୁ ଵହ୍ନିନା ମର୍ତ୍ଯସ୍ତତୋ ନାଶଂ ଗତା ନରାଃ
ଅଗ୍ନି ମାନବମାନେ ଛାଡିଦେଲେ, ସେମାନେ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହେଇଗଲେ।
ତସ୍ମାଦନ୍ଵେଷ୍ଯତାଂ ଵହ୍ନିର୍ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏହିଠାରୁ ଅଗ୍ନି କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ଖୋଜିବା ଦରକାର।
ଅନ୍ଵୈଷଯଂସ୍ତଥାଗ୍ନିଂ ତେ ସମଂତାତ୍କ୍ଷିତିମଂଡଲେ
ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତସ୍ତେ ପୁରତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୁକଂ ଶ୍ରାଂତା ଦିଵୌକସଃ
ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଶୁକା ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରଣଷ୍ଟୋ ହଵ୍ଯଵାହୋତ୍ର ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ମୁଁ ଦେଖିଛି, ମହାତେଜସ୍ବୀ ହବ୍ୟବାହନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଶୁକେନାଵେଦିତୋ ଵହ୍ନିଃ ଶପ୍ତ୍ଵା ତଂ ମନ୍ଯୁନା ଵୃତଃ 7.3.30.
କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶୁକା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଖାଇଦେଲେ ଏବଂ ଶାପ ଦେଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ଶମୀଗର୍ଭମଶ୍ଵତ୍ଥଂ ତରୁସତ୍ତମମ୍
ସେ ଶମୀ ଗଛର ଭିତରକୁ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ତଂ ପ୍ରୋଵାଚ ତେ ଜିହ୍ଵା ଵିପରୀତା ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୋର ଜିଭ ଉଲ୍ଟା ହେଇଯିବ।'
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଭଗଵାନ୍ଵହ୍ନିର୍ଯଥା ଦେଵୈର୍ନ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ଭଗବାନ୍ ଅଗ୍ନି ଏପରି ପ୍ରବେଶ କଲେ ଯେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅତ୍ରାଽସୌ ତିଷ୍ଠତେ ଵହ୍ନିର୍ନିର୍ଝରେ ପର୍ଵତସ୍ଯ ଚ
ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି ନିର୍ଜରା ଓ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଛନ୍ତି।
କୃଚ୍ଛ୍ରାଦହଂ ଵିନିଷ୍କ୍ରାଂତସ୍ତସ୍ମାନ୍ମୃତ୍ଯୁମୁଖାତ୍ସୁରାଃ
ଦେବଗଣ, ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖରୁ ବଞ୍ଚି ଆସିଛି।
ଭଵିଷ୍ଯସି ଵିଜିହ୍ଵସ୍ତ୍ଵଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ତଂ ଦର୍ଦୁରଂ ନୃପଃ
ସେ ଡାଡ଼ୁରକୁ ଶାପ ଦେଇ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଜିଭବିହୀନ ହେବ।'
ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ନିଷ୍କ୍ରାଂତାଃ ସଲିଲାଶ୍ରଯାତ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଜଳରୁ ବାହାରିଆସିଲେ।
ତ୍ଵଯା ହୀନଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ନାଶଂ ଯାସ୍ଯତି ସତ୍ଵରମ୍
ତୁମେ ନଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯିବ।
ତ୍ଵଂ ମୁଖଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତ୍ଵଯି ଲୋକାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ଵିନାଶମେଵ ଯାସ୍ଯାମସ୍ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ରାତୁମର୍ହସି
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୁହଁ ତୁମେ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମେ ଉପରେ ଭିତି କରି ଅଛି। ତୁମେ ନଥିଲେ, ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ନଶ୍ଟ ହେବୁ; ଏହିଠାରୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ଵଂ ମହାଦେଵସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ଵଂ ଦିଵାକରଃ 7.3.30.
ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ମହାଦେବ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ।
ଇଂଦ୍ରାଦ୍ଯା ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ଵଦାଯତ୍ତା ହୁତାଶନ କିମର୍ଥଂ ଭଗଵନ୍ନସ୍ମାନନାଗାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତୁମିଚ୍ଛସି
ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମେ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ହେ ପୂଜ୍ୟ ଭଗବାନ। ଆମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣ କାହିଁକି ଆମକୁ ଛାଡିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି?