ମନ୍ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତିମାଯାତୁ ପୁଣ୍ଯମେତଜ୍ଜଲାଶଯମ୍
ମୋର ନାମରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ।
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ତେ ଯାସ୍ଯଂତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଏଠାକୁ ଯେଉଁମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପାଇବେ।
ତଵ ନାମ୍ନା ସୁପୁଣ୍ଯଂ ହି ତୀର୍ଥମେତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ସ୍ନାନାଲ୍ଲକ୍ଷଗୁଣଂ ଦାନାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଚୈଵ ତଥାଽକ୍ଷଯମ୍
ତୁମ ନାମରେ ଏହି ତୀର୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ହେବ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଲକ୍ଷଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏଠାରେ ଦାନ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଯେଽତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କରିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ ସୁସମାହିତାଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ—
ଅପି କୀଟପତଂଗା ଯେ ତୃଷାର୍ତାଃ ସଲିଲେ ଶୁଭେ
ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ତୀବ୍ର ତିରିଷ୍ଣାରେ ପିଡିତ କୀଟପତଙ୍ଗମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି—
କିଂ ପୁନର୍ଭକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତା ମାନଵାଃ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ
ତେବେ ଭକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ମାନବମାନେ କେତେ ଅଧିକ ଫଳ ପାଇବେ!
ସମାଯାତାନି ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲାଯାଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
ହେ ରାଜା, କପିଲାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ତାନ୍ଯାରୁହ୍ଯାଥ କପିଲା ଗୋପଗୋକୁଲସଂକୁଲା 7.3.29.
ତାପରେ କପିଲା ଗାଁ ଓ ଗୋମାନ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆରୋହଣ କଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ତତ୍ର ଵହ୍ନିଃ ପୁରା ନଷ୍ଟୋ ଲବ୍ଧଶ୍ଚ ତ୍ରିଦଶୈରପି
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ସେଠାରେ ପୂର୍ବେ ଅଗ୍ନି ହରାଇଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ପୁନି ପାଇଥିଲେ।
ଯଯାତିରୁଵାଚ କଥଂ ତତ୍ରୈଵ ଲବ୍ଧସ୍ତୁ କୌତୁକଂ ମେ ମହାମୁନେ
ଯୟାତି ପଚାରିଲେ: ସେଠି କିପରି ଅଗ୍ନି ମିଳିଲା? ମୋତେ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ସଂଶଯଂ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସର୍ଵୋ ଲୋକଃ କ୍ଷୁଧାର୍ଦିତଃ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରାଯୋ ମୃତୋ ମୃତପ୍ରାଯଃ ଶେଷୋଽଭୂଦ୍ଧରଣୀତଲେ
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ମରିଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ସେମାନେ ମୃତ ନିମନ୍ତେ ପୃଥିବୀରେ ଥିଲେ।
ଏଵଂ କୃଚ୍ଛ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ନରାଧିପଃ
ଏପରି ଦୁଃଖ ମଣିଷ ଲୋକରେ ଆସିଲାବେଳେ, ହେ ରାଜା—
ଅନ୍ନୌଷଧିରସାଭାଵାଦସ୍ଥିଶେଷୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ନ ଥିବାରୁ କେବଳ ଅସ୍ଥି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।
ଚଂଡାଲନିଲଯଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାପୀଡିତୋ ଭୃଶମ୍
ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତିରିଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତମାଦାଯ ଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ସଲିଲେନ ତୁ
ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଘରକୁ ଆଣି, ପାଣିରେ ଭଲଭାବେ ଧୋଇଦେଲେ।
ଅଭକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷଣଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ହଵ୍ଯଵାହସ୍ତତୋ ନୃପ
କଣ ଭୋଜ୍ୟ ଓ କଣ ଅଭୋଜ୍ୟ ଜାଣି, ତାପରେ ଅଗ୍ନିଦେବ—ହେ ରାଜା—
ନଷ୍ଟୌଷଧିରସେ ଲୋକେ ଯୁକ୍ତମେତଦ୍ଧି ସାଂପ୍ରତମ୍ 7.3.30.
ଏବେ ଯେତେବେଳେ ଔଷଧି ଲୋକରୁ ହରାଇଯାଇଛି, ଏହି କଥା ଏହି ସମୟରେ ଉଚିତ ହେବ।
ନାଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ତ୍ଯଜିଷ୍ଯେ କ୍ଷିତିମଂଡଲମ୍
ମୁଁ ଅଖାଦ୍ୟ କିଛି ଖାଇବି ନାହିଁ; ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଛାଡିଦେବି।
ଏଵଂ ସଂଚିଂତ୍ଯ ମନସା ସକୋପୋ ହଵ୍ଯଵାହନଃ
ଏଭଳି ଭାବି, ହବ୍ୟବାହନ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ।
ପ୍ରଣଷ୍ଟେ ସହସା ଵହ୍ନାଵଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ
ଅଗ୍ନି ହଠାତ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ସହିତ, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସବୁ ବନ୍ଦ ହେଇଗଲା।
ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ସଂଦେହଂ ପରମଂ ଗତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟ ଓ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତ୍ଯକ୍ତସ୍ତୁ ଵହ୍ନିନା ମର୍ତ୍ଯସ୍ତତୋ ନାଶଂ ଗତା ନରାଃ
ଅଗ୍ନି ମାନବମାନେ ଛାଡିଦେଲେ, ସେମାନେ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହେଇଗଲେ।
ତସ୍ମାଦନ୍ଵେଷ୍ଯତାଂ ଵହ୍ନିର୍ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏହିଠାରୁ ଅଗ୍ନି କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ଖୋଜିବା ଦରକାର।
ଅନ୍ଵୈଷଯଂସ୍ତଥାଗ୍ନିଂ ତେ ସମଂତାତ୍କ୍ଷିତିମଂଡଲେ
ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତସ୍ତେ ପୁରତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୁକଂ ଶ୍ରାଂତା ଦିଵୌକସଃ
ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଶୁକା ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରଣଷ୍ଟୋ ହଵ୍ଯଵାହୋତ୍ର ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ମୁଁ ଦେଖିଛି, ମହାତେଜସ୍ବୀ ହବ୍ୟବାହନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଶୁକେନାଵେଦିତୋ ଵହ୍ନିଃ ଶପ୍ତ୍ଵା ତଂ ମନ୍ଯୁନା ଵୃତଃ 7.3.30.
କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶୁକା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଖାଇଦେଲେ ଏବଂ ଶାପ ଦେଲେ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ଶମୀଗର୍ଭମଶ୍ଵତ୍ଥଂ ତରୁସତ୍ତମମ୍
ସେ ଶମୀ ଗଛର ଭିତରକୁ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।