କନ୍ଯା ଚ ସୁଖସୌଭାଗ୍ଯ ଶୀଲାଚାରଗୁଣାନ୍ଵିତା
ସେ କନ୍ୟା ସୁଖ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ଚରିତ୍ର, ଆଚରଣ ଓ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଂଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ହରାଶ୍ରଯଵେଦିକାମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଓ ହରାଶ୍ରୟ ବେଦିକାର ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତ୍ତରି ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵାଲଖିଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ତୈଃ ସର୍ଵୈର୍ମୁନିଭିଃ ଶଂସିତଵ୍ରତୈଃ
ସେହି ସମସ୍ତ ବାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାପ୍ରଯତ୍ନେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵିହିତଂ ତପଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ସଠିକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରୟାସରେ ତପସ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା।
ପଶ୍ଚିମେ ଵାଲଖିଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଜପସ୍ନାନପରାଯଣୈଃ ଆଶ୍ରମେ ଚତୁରାସ୍ଯସ୍ଯ ତଦ୍ଵୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ଜପ ଓ ସ୍ନାନରେ ଲିନ୍ ଥିଲେ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ଏବେ ମୁଁ ସେଥିରେ କଥା କହିବି।
ତତ୍ର ଦୁଶ୍ଚାରିଣୀ କାଚିଦ୍ରାତ୍ରୌ ବ୍ରାହ୍ମଣଵଂଶଜା
ସେଠାରେ ରାତିରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରର ଏକ ମହିଳା ଅଶୁଭ ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ।
ଅଜ୍ଞାତା ପତିନା ମାତ୍ରା ତଥାନ୍ଯୈରପି ବାଂଧଵୈଃ
ସେ ମହିଳାଙ୍କ କଥା ସ୍ୱାମୀ, ମାଆ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଜାଣିନଥିଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟା ସା କେନଚି ଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କୁ କେହି ଦେଖିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଅଥାସୌ କୋପସଂଯୁକ୍ତସ୍ତସ୍ଯା ଭର୍ତା ସୁନିଷ୍ଠୁରୈଃ
ତାପରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଖୁବ୍ ରାଗି ତାଙ୍କୁ କଠୋର ଭାବରେ ମୁହଁମୁହଁ କଲେ।
ଅଥ ସା ଧାର୍ଷ୍ଟ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀସ୍ଵଭାଵଂ ସମାଶ୍ରିତା
ସେ ମହିଳା ଧୃଢ ହୋଇ, ନିଜ ନାରୀ ସ୍ୱଭାବରେ ଭରସା କରିଲେ।
କିଂ ମାଂ ଦୁର୍ଜନଵାକ୍ଯେନ ତ୍ଵଂ ତାଡଯସି ନିଷ୍ଠୁରୈଃ
ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ କହିଥିବା କଥାରେ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଏଭଳି କଠୋର ଭାବରେ ମାଡ଼ୁଛ?
ଅହଂ ତ୍ଵାଂ ଶପଥଂ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵାଽଥ ଵା ଵିଷମ୍ ୬.୭୮.
ମୁଁ ଶପଥ ନେବି, କିମ୍ବା ବିଷ ଖାଇ ମରିଯିବି।
ଅଥ ତାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରାହ ଯଦି ତ୍ଵଂ ପାପଵର୍ଜିତା
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, 'ଯଦି ତୁମେ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ,
ସା ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ସାହସେନ ସମନ୍ଵିତା
ସେ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ଅଙ୍ଗୀକାର କଲେ ଓ ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟ ନେଲେ।
ଶୁଦ୍ଧିଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ତା ସର୍ଵେଷାଂ ବନ୍ଧୂନାଂ ଚ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପବିତ୍ରତା ପାଇଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତସ୍ଯାଃ ସାଧୁଵାଦୋ ମହାନଭୂତ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଗଲା।
ଅହୋ ପାପସମାଚାରୋ ଦୁଷ୍ଟୋଽଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଧମଃ
ହାଁ! କେତେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି—ଏହି ଦୁଷ୍ଟ, ଗର୍ହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ!
ଏଵଂ ସ ନିନ୍ଦ୍ଯମାନସ୍ତୁ ସର୍ଵଲୋକୈର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ନିନ୍ଦିତ ହେଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ,
ଶାପଂ ଦାତୁଂ ମତିଂ ଚକ୍ରେ ତତୋ ଵହ୍ନେଃ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ସେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନିକୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ମନେ ଧରିଲେ।
ମଯା ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଦୃଷ୍ଟେଯଂ ଜାରେଣ ସହ ସଂଗତା
ମୁଁ ନିଜେ ଦେଖିଛି, ସେ ତାଙ୍କ ଚେହେରା ସହ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵାଂ ପାପକର୍ମାଣମସତ୍ଯପକ୍ଷପାତିନମ୍
ସେହିପାଇଁ, ତୁମେ ଯେ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରୁଛ, ଅସତ୍ୟ ପକ୍ଷ ନେଉଛ,
ସପ୍ତାର୍ଚିର୍ଭଯସଂତ୍ରସ୍ତଃ କୃତାଂଜଲିରୁଵାଚ ତମ୍ ॥ ୬.୭୮.
ସାତଟି ଅଗ୍ନିଶିଖା ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେ ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
କୃତାଗସାଽପି ମେ ଵାକ୍ଯଂ ଶୃଣୁଷ୍ଵାତ୍ର ସ୍ଫୁଟେରିତମ୍
ମୁଁ ଅପରାଧ କରିଥିଲି ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ମୋ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଶୁଣ।
ଅନଯା ପରକାଂତେନ କୃତଃ ସହ ସମାଗମଃ
ଏହି ଜନନୀ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ।
ପରଂ ଯସ୍ମାଦ୍ଵିଶୁଦ୍ଧୈଷା ମଯା ଦଗ୍ଧା ନ ସା ଦ୍ଵିଜ
ତଥାପି, ସେ ପବିତ୍ର ଥିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦହିଦେଲି; ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନୁହେଁ।
ଯତ୍ରାନଯା କୃତଃ ସଂଗଃ ପରକାଂତେନ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ
ଏଠି, ଏହି ଜନନୀ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ,
ତତ୍ର କୃତ୍ଵା ରତଂ ଚିତ୍ରଂ ପରକାଂତସମଂ ତଦା
ସେଠାରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରେମିକ ସହ ଯେପରି ଆନନ୍ଦ ଥିଲା, ସେପରି ଅନେକ ମଜା କରିଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲଯତ୍ଯଂଗଂ କୁଣ୍ଡେ ତତ୍ରାଗ୍ରତଃ ସ୍ଥିତେ
ତାପରେ, ମୁଁ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ିଥିବାବେଳେ, ସେ ପୋଖରୀରେ ନିଜ ଶରୀର ଧୋଇଥିଲେ।
ଅତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ଵିପାପ୍ମାଽଭୂଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ଏଠି, ପୂର୍ବରୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଅପରାଧ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ମାନ୍ନାସ୍ତ୍ଯତ୍ର ମେ ଦୋଷଃ ସ୍ଵଲ୍ପୋଽପି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ
ତେଣୁ, ଏଠି ମୋର କିଛି ଦୋଷ ନାହିଁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।