ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦକ୍ଷିଣାଂଗୁଷ୍ଠାଦ୍ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରାଚେତସୋଽଭଵତ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଡାହାଣ ଆଠିରୁ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତାସାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠତମା ସାଧ୍ଵୀ ସତୀନାମ ଶୁଚିସ୍ମିତା ॥ ବଭୂଵ କନ୍ଯକା ସର୍ଵୈର୍ଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତାଽଽଯତେକ୍ଷଣା
ତାଙ୍କର ନାରୀମାନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶୁଭ ହସିଥିବା, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସତୀ ନାମକ ଝିଅ ବଡ଼ ଥିଲେ।
ନ ଦେଵୀ ନ ଚ ଗଂଧର୍ଵୀ ନାସୁରୀ ନ ଚ ନାଗଜା
ସେ ନ ଦେବୀ, ନ ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ନ ଅସୁରୀ, ନ ନାଗକୁଳର ଝିଅ।
ତତଃ ପୁଣ୍ଯତମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କନ୍ଯାଦାନସ୍ଯ ସ କ୍ଷମମ୍
ତାପରେ, ସେହି ପବିତ୍ରତମ କ୍ଷେତ୍ର କନ୍ୟାଦାନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହେଲା।
ତତଶ୍ଚୋଦ୍ଵାହଯୋଗ୍ଯାନି ଵସୁନି ଵିଵିଧାନ୍ଯପି
ତାପରେ ବିବାହ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧନ-ଦୌଲତ ଆଣିଦିଆଯାଇଲା।
ଅଥ ଚୈତ୍ରସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲସ୍ଯ ନକ୍ଷତ୍ରେ ଭଗଦୈଵତେ
ପରେ, ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ, ଭାଗ ନକ୍ଷତ୍ରରେ,
ସର୍ଵୈଃ ସୁରଗଣୈଃ ସାର୍ଧଂ ଦେଵଵିଷ୍ଣୁପୁରଃସରୈଃ ୬.୭୭.
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ, ଏକଠା ହେଲେ,
ସିଦ୍ଧୈଃ ସାଧ୍ଯଗଣୈର୍ଭୂତୈଃ ପ୍ରେତୈର୍ଵୈନାଯକୈସ୍ତଥା
ସିଦ୍ଧ, ସାଧ୍ୟ, ଭୂତ, ପ୍ରେତ ଓ ବିନାୟକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦକ୍ଷଃ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହଃ
ଏହି ସମୟରେ ଦକ୍ଷ, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଶରୀରର କେଶ ଦଣ୍ଡିଉଠିଲା।
ଵାଦ୍ଯମାନୈର୍ମହାଵାଦ୍ଯୈଃ ସୂତମାଗଧବନ୍ଦିଭିଃ
ସୁତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦୀମାନେ ମହାବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇ ଉତ୍ସବ କରୁଥିଲେ।
ତତଃ ସର୍ଵେ ସୁରାସ୍ତତ୍ର ସ୍ଵଯଂ ଦକ୍ଷେଣ ପୂଜିତାଃ ପରିଵାର୍ଯାଖିଲାଂ ଵେଦିଂ ମଂଡପାଂତରଵର୍ତିନୀମ୍
ତାପରେ, ଦକ୍ଷ ସ୍ୱୟଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ମଣ୍ଡପ ଭିତରେ ଥିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଦିକୁ ଘେରି ରଖିଲେ।
ତତଃ ପିତାମହଂ ପ୍ରାହ ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରୀତିପୁରଃସରମ୍
ତାପରେ, ଦକ୍ଷ ଆନୁରାଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସ୍ଵଯମେଵ ସୁତାଽସ୍ମାକଂ ଯେନ ସ୍ଯାତ୍ସୁଭଗା ସତୀ
ଆମ ପୁଅ ସତୀ ନିଜେ ଯାହାକୁ ଚୟନ କରିବେ, ସେ ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟବାନ ହେଉ।
ବାଢମିତ୍ଯେଵ ସୋଽପ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାଂତରାତ୍ମନା
ସେ ମଧ୍ୟ 'ଠିକ୍ ଅଛି' କହି, ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସଂପ୍ରଦାନକ୍ରିଯାଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ ମାତୄଣାଂ ପୁରତୋ ଵେଧାଃ ସତୀଶାଭ୍ଯାଂ ଯଥୋଚିତମ୍
ସେଠାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତା-ମାତାମାନେ ସାମ୍ନାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସତୀ ଏକସାଥି ଦାନ କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ।
ଅଥ ଵେଦିଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଗୃହ୍ଯୋକ୍ତଵିଧିନାଽଖିଲମ୍
ତାପରେ, ବେଦିକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଘରେ ହେବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାମ କରାଯାଇଲା।
ଯଥାଯଥା ସ ରମ୍ଯାଣି ଵୀକ୍ଷତେଂଽଗାନି କୌତୁକାତ୍ ୬.୭୭.
ସତୀ ଉତ୍ସୁକତାରେ ଏକେକ ଭଳି ତାଙ୍କର ରମ୍ୟ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ତେନୈକଂ ଵଦନଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯା ଵସ୍ତ୍ରାଵଗୁଂଠିତମ୍
ତାଙ୍କର ଏକ ମୁହଁ ଛଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ସବୁ ମୁହଁ ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକି ରଖାଯାଇଥିଲା।
ନ ଶଂଭୋର୍ଲଜ୍ଜଯା ଵକ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ସ ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍
ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଲଜ୍ଜାରେ, ସତୀ ତାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ସିଧାସିଧି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ତତସ୍ତଦ୍ଦର୍ଶନାର୍ଥାଯ ସ ଉପାଯଂ ଵ୍ଯଲୋ କଯତ୍
ତାପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଆର୍ଦ୍ରେଂଧନାନି ଭୂରୀଣି କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵାକ୍ଷିତ୍ଵା ଵିଭାଵସୌ
ସେ ଅଗ୍ନିରେ ବହୁ ଭିଜା କାଠ ଫେଙ୍ଗିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ ନାହିଁ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଧୂମଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତଃ ସମଂତତଃ
ଏହି ସମୟରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗରେ ଧୂଆଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ତତୋ ଧୂମାକୁଲେନେତ୍ରେ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ରିପୁ ରାନ୍ତକଃ
ତାପରେ ଧୂଆଁରେ ଆଖି ଲାଲ ହୋଇଥିବା ତ୍ରିପୁରା ନାଶକ ଭଗବାନ ଦେଖିଲେ ।
ତତୋ ଵସ୍ତ୍ରଂ ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ସତୀଵକ୍ତ୍ରଂ ପିତାମହଃ
ତାପରେ ପିତାମହ ସତୀଙ୍କ ମୁହଁ ପାଖକୁ ପୋଶାକ ଉଠାଇଲେ ।
ତସ୍ଯ ରେତଃ ପ୍ରଚସ୍କନ୍ଦ ତତସ୍ତଦ୍ଵୀକ୍ଷଣାଦ୍ଦ୍ରୁତମ୍ ୩୮ ତତଶ୍ଚ ସିକତୌଘେନା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପଦ୍ମସଂଭଵଃ
ତାଙ୍କର ବୀର୍ୟ ପଡିଗଲା; ଏହା ଦେଖି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପଦ୍ମସଂଭବ ଏହାକୁ ବାଳି ଦେଇ ଢାକିଦେଲେ ।
ଅଥ ତଦ୍ଭଗଵାଞ୍ଚ୍ଛଂଭୁର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯେନ ଚକ୍ଷୁଷା ୬.୭୭.
ତାପରେ ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହା ଜାଣିଲେ ।
କିମେତଦ୍ଵିହିତଂ ପାପ ତ୍ଵଯା କର୍ମ ଵିଗର୍ହିତମ୍
“ତୁମେ କଣ ଏହି ପାପ ଏବଂ ନିନ୍ଦନୀୟ କାମ କରିଛ ?”
ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ସି ଶଂକରେଣୈତତ୍କର୍ମଜାଲଂ ନ ଵିଂଦିତମ୍ ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଜଂଗମଂ ସ୍ଥାଵରଂ ତଥା
ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ଜାଣିଛ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଜାଲ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଅଜଣା ନୁହେଁ; ତିନି ଜଗତରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ ।
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ପୃଶ ନିଜଂ ଶୀର୍ଷଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେତଦସଂଶଯମ୍ ତାଵତ୍ତତ୍ର ସ୍ଥିତଃ ସାକ୍ଷାତ୍ତଦ୍ରୂପୋ ଵୃଷଵାହନଃ
ତେଣୁ, ବ୍ରହ୍ମଣ, ନିଜ ମୁଣ୍ଡକୁ ଛୁଅ; ଏଠାରେ ସେଇ ରୂପରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ତତୋ ଲଜ୍ଜାପରୀତାଂଗଃ ସ୍ଥିତଶ୍ଚାଧୋମୁଖୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାପରେ ଲଜ୍ଜାରେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଆବୃତ ହେଲା, ତିନି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦଉଡ଼ିଲେ ।