ଦ୍ଵାଦଶାର୍କ ପ୍ରତୀକାଶଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମ୍
ସେମାନେ ବାରୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ।
ପଶ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସୁଭ୍ରୂର୍ମେ ଗାତ୍ରଂ ଯାଦୃଗ୍ରୂପଂ ପୁନଃ ସ୍ଥିତମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିବତୀ, ଦେଖ, ମୋ ଦେହ ପୁଣି ପୁରୁଣା ଆକାରକୁ ଫେରିଛି।
ସୋଽହମତ୍ର ସ୍ଥିତୋ ନିତ୍ଯଂ ପୂଜଯିଷ୍ଯାମି ଭାସ୍କରମ୍
ମୁଁ ଏଠାରେ ସଦା ରୁହି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବି।
ତ୍ରଯାଣାମପି ତେଷାଂ ତୁ ସାଧ୍ଵର୍ଚାଃ ଶାସ୍ତ୍ରସୂଚିତାଃ
ତିନିଜଣଙ୍କର ପୂଜା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର।
ତତସ୍ତାଃ ପୁଷ୍ପଧୂପାଦ୍ଯୈଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚିରଂ ଦ୍ଵିଜଃ
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବହୁଦିନ ଧରି ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଭାସ୍କରା ଭକ୍ତଲୋକସ୍ଯ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିନାଶକାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରନ୍ତି।
ଯସ୍ତାନ୍ପଶ୍ଯତି କାଲେ ସ୍ଵେ ଯଥୋକ୍ତେ ସୂରର୍ଯଵାସରେ
ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶୁଭ ଦିନରେ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି,
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ମୁଂଡୀରକାଲପ୍ରିଯମୂଲସ୍ଥାନପ୍ରତିଷ୍ଠାଵର୍ଣନଂନାମ ଷଟ୍ସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଉଁପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଛଅଟିଏ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଂଶରେ, ମୁଣ୍ଡୀରକାଳ ପ୍ରିୟମୂଳ ସ୍ଥାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିବରଣା ନାମକ ଛଅସତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଉମାମହେଶ୍ଵରୌ ସୂତ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ଭୂଭୁଜା
ହେ ସୂତ, ଭୂମିର ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆସି ମିଶିଲେ।
କୃତୌ କଥଯସୀତ୍ଯେଵଂ ଵେଦିମଧ୍ଯଂ ସମାଶ୍ରିତୌ
ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ କହ,' ଏହିପରି ଦୁଇଁଜଣ ବେଦୀର ମଧ୍ୟରେ ବସିଲେ।
ଵେଦିମଧ୍ଯଗତୌ ନିତ୍ଯଂ ପାର୍ଵତୀପରମେଶ୍ଵରୌ ଓଷଧିପ୍ରସ୍ଥମାସାଦ୍ଯ ପୁରଂ ହିମ ଵତଃ ପ୍ରିଯମ୍
ପାର୍ବତୀ ଓ ପରମେଶ୍ୱର ସଦା ବେଦୀର ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଔଷଧିପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ହିମପର୍ବତ ତଳର ପ୍ରିୟ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅତ୍ର ନଃ ସଂଶଯୋ ଜାତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧେଯମପି ତେ ଵଚଃ
ଏଠାରେ ଆମର ଏକ ସନ୍ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଯଦ୍ୟପି ତୁମର କଥା ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ।
ପରଂ ଯତ୍କାରଣଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ନିବୋଧ୍ଯତାମ୍
ଏହି ସବୁର ମୂଳ କାରଣ କ'ଣ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି, ଭଲଭାବେ ଶୁଣ।
ଯ ଏଷ ଓଷଧିପ୍ରସ୍ଥେ ଵିଵାହଃ ପ୍ରାଗଭୂ ତ୍ତଯୋଃ
ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କର ବିବାହ ଔଷଧିପ୍ରସ୍ଥରେ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିଲା।
ଵୈଵସ୍ଵତେଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵଂ ସଂଜାତୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏହା ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ, ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ହାଟକେଶ୍ଵରଜେ କ୍ଷେତ୍ରେ ଯଶ୍ଚୋଦ୍ଵାହସ୍ତଯୋରଭୂତ୍
ହାଟକେଶ୍ୱର ଜନିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କର ବିବାହ ଉତ୍ସବ ହୋଇଥିଲା।
ପାର୍ଵତୀହରଯୋଃ ସୂତ ସୋଽସ୍ମାଭିର୍ଵିସ୍ତରାଚ୍ଛ୍ରୁତଃ
ହେ ସୂତ, ପାର୍ବତୀ ଓ ହରଙ୍କ ବିବାହ ଏଠାରେ ଆମେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିଛୁ।
ହାଟକେଶ୍ଵରଜେ କ୍ଷେତ୍ରେ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞେ ମନୋହରେ ୬.୭୭.
ହାଟକେଶ୍ୱର ଜନିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ମନୋହର ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ଅବସରରେ।
ସୋଽସ୍ମାକଂ କୀର୍ତନୀଯଶ୍ଚ ତ୍ଵଯା ସୂତକୁଲୋଦ୍ଵହ
ଏହି ଘଟଣା ଆମେ ଏବଂ ତୁମେ, ହେ ସୂତକୁଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଥାହେବା ଉଚିତ।
ଵିଵାହସମଯଂ ସମ୍ଯଗ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ
ଦେବମାନ୍ୟ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ବିବାହ ସମୟର କଥା।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦକ୍ଷିଣାଂଗୁଷ୍ଠାଦ୍ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରାଚେତସୋଽଭଵତ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଡାହାଣ ଆଠିରୁ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତାସାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠତମା ସାଧ୍ଵୀ ସତୀନାମ ଶୁଚିସ୍ମିତା ॥ ବଭୂଵ କନ୍ଯକା ସର୍ଵୈର୍ଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତାଽଽଯତେକ୍ଷଣା
ତାଙ୍କର ନାରୀମାନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶୁଭ ହସିଥିବା, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ସତୀ ନାମକ ଝିଅ ବଡ଼ ଥିଲେ।
ନ ଦେଵୀ ନ ଚ ଗଂଧର୍ଵୀ ନାସୁରୀ ନ ଚ ନାଗଜା
ସେ ନ ଦେବୀ, ନ ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ନ ଅସୁରୀ, ନ ନାଗକୁଳର ଝିଅ।
ତତଃ ପୁଣ୍ଯତମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କନ୍ଯାଦାନସ୍ଯ ସ କ୍ଷମମ୍
ତାପରେ, ସେହି ପବିତ୍ରତମ କ୍ଷେତ୍ର କନ୍ୟାଦାନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହେଲା।
ତତଶ୍ଚୋଦ୍ଵାହଯୋଗ୍ଯାନି ଵସୁନି ଵିଵିଧାନ୍ଯପି
ତାପରେ ବିବାହ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧନ-ଦୌଲତ ଆଣିଦିଆଯାଇଲା।
ଅଥ ଚୈତ୍ରସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲସ୍ଯ ନକ୍ଷତ୍ରେ ଭଗଦୈଵତେ
ପରେ, ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ, ଭାଗ ନକ୍ଷତ୍ରରେ,
ସର୍ଵୈଃ ସୁରଗଣୈଃ ସାର୍ଧଂ ଦେଵଵିଷ୍ଣୁପୁରଃସରୈଃ ୬.୭୭.
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ, ଏକଠା ହେଲେ,
ସିଦ୍ଧୈଃ ସାଧ୍ଯଗଣୈର୍ଭୂତୈଃ ପ୍ରେତୈର୍ଵୈନାଯକୈସ୍ତଥା
ସିଦ୍ଧ, ସାଧ୍ୟ, ଭୂତ, ପ୍ରେତ ଓ ବିନାୟକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦକ୍ଷଃ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହଃ
ଏହି ସମୟରେ ଦକ୍ଷ, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଶରୀରର କେଶ ଦଣ୍ଡିଉଠିଲା।
ଵାଦ୍ଯମାନୈର୍ମହାଵାଦ୍ଯୈଃ ସୂତମାଗଧବନ୍ଦିଭିଃ
ସୁତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦୀମାନେ ମହାବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇ ଉତ୍ସବ କରୁଥିଲେ।