ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁମହତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ତାପସୌଘନିଷେଵିତମ୍
ସେ ବଡ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ,
ଅହଂ ନିର୍ଵେଦମାପନ୍ନୋ ରୋଗେଣାଥ ବୁଭୁକ୍ଷଯା
ମୁଁ ରୋଗ ଓ ଭୋକରେ ନିରାଶ ହେଇଗଲି।
ତସ୍ମାଦତ୍ରୈଵ ଦେହଂ ସ୍ଵଂ ଵିହାସ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ତେଣୁ ଏଠାରେ ମୁଁ ମୋ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏକାଂତେଽପି ମହାଭାଗ ନ ସୁପ୍ତଂ ଜାଗ୍ରତି ତ୍ଵଯି ॥ ୬.୭୬.
ଏକା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବଡ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ଘୁମି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଜାଗି ରହି ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦେତନ୍ମହାକ୍ଷେତ୍ରଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ତେଣୁ, ଏହି ବଡ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ଏବଂ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସିଥିବା ଦେଖି,
ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯେ ମୁଖଂ ତେଷାଂ ତ୍ଵଯା ହୀନା ଅହଂ କଥମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖେଇବି; ତୁମ ବିନା କିପରି ମୁଁ ଏହା କରିପାରିବି?
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯା ସମଂ ନାଥ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ହୁତାଶନମ୍
ତେଣୁ, ନାଥ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
ଯାଵତସ୍ତଵ ସଂଜାତା ଉପଵାସା ମହାମତେ
ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ କରିଛ, ବୁଦ୍ଧିମାନ,
ଏଵଂ ତସ୍ଯା ଵିଦିତ୍ଵା ସ ନିଶ୍ଚଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତଦା
ସେପରି ତାଙ୍କର ଦୃଢ़ ସଂକଳ୍ପ ବୁଝି, ସେ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହିପରି କଲେ।
ଭାସ୍କରଂ ମନସି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଯାଵଦଗ୍ନିଂ ସମାଦଦେ
ମନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେ ଅଗ୍ନି ଉଠାଇଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟଃ କ ଏତେ ପୁରୁଷାସ୍ତ୍ରଯଃ
ଏହା ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏହି ତିନିଜଣ ପୁରୁଷ କିଏ?
ଵ୍ଯାଵୃତ୍ଯ ସ୍ଵଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ସ୍ଵ ଭାର୍ଯାସହିତୋ ଦ୍ଵିଜ
ତୁମେ ତୁମର ଘରକୁ ତୁମ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଫେରିଯାଅ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ମୁଣ୍ଡୀରସ୍ଵାମିନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥାଽନ୍ଯଂ କାଲଵଲ୍ଲଭମ୍
ମୁଣ୍ଡୀରର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଓ କାଳବଲ୍ଲଭଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ମୂଲସ୍ଥାନଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତତଃ ସସ୍ଯପ୍ରଭକ୍ଷଣମ୍ ଭକ୍ଷଯାମି ତଥା ସସ୍ଯଂ ତେନ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ଜୀଵିତମ୍॥ ୬.୭୬.
ମୂଳ ସ୍ଥାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଦରକାର, ତାପରେ ଚାଷ ଧ୍ୱଂସ କରିବି; ମୁଁ ଏହି ଚାଷ ଖାଇ ମୋ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେବି।
ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯାକୃଷ୍ଟମନସୋ ବ୍ରୂହି କିଂ କରଵାମହେ
ତୁମ ପ୍ରତି ଆମର ଭକ୍ତିରେ ମନ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଛି, କହ, ଆମେ କଣ କରିବା?
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ ଯଦି ଯୂଯଂ ସମାଯାତାଃ ସ୍ଵଯମେଵ ମମାଂତିକମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ନିଜେ ଆସିଛ, ମୋ ପାଖକୁ—
ତଥାଽତ୍ରୈଵ ସଦା ସ୍ଥେଯଂ କ୍ଷେତ୍ରେ ଯୁଷ୍ମାଭିରେଵ ହି
ତେବେ ଏଠାରେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସବୁବେଳେ ରୁହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ତ୍ଵଂ ଚାପି ରୋଗନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍
ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବେ।
ପ୍ରାସାଦତ୍ରିତଯଂ ତସ୍ମାଦସ୍ମଦର୍ଥଂ ନିରୂପଯ
ତେଣୁ ଆମ ପାଇଁ ତିନିଟି ଦେଉଳ ତିଆରି କର।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଗତାଶ୍ଚାଦ୍ଦର୍ଶନଂ ତତଃ
ଏଭଳି କହି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ଦ୍ଵାଦଶାର୍କ ପ୍ରତୀକାଶଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତମ୍
ସେମାନେ ବାରୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ।
ପଶ୍ଯ ତ୍ଵଂ ସୁଭ୍ରୂର୍ମେ ଗାତ୍ରଂ ଯାଦୃଗ୍ରୂପଂ ପୁନଃ ସ୍ଥିତମ୍
ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିବତୀ, ଦେଖ, ମୋ ଦେହ ପୁଣି ପୁରୁଣା ଆକାରକୁ ଫେରିଛି।
ସୋଽହମତ୍ର ସ୍ଥିତୋ ନିତ୍ଯଂ ପୂଜଯିଷ୍ଯାମି ଭାସ୍କରମ୍
ମୁଁ ଏଠାରେ ସଦା ରୁହି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବି।
ତ୍ରଯାଣାମପି ତେଷାଂ ତୁ ସାଧ୍ଵର୍ଚାଃ ଶାସ୍ତ୍ରସୂଚିତାଃ
ତିନିଜଣଙ୍କର ପୂଜା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର।
ତତସ୍ତାଃ ପୁଷ୍ପଧୂପାଦ୍ଯୈଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚିରଂ ଦ୍ଵିଜଃ
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବହୁଦିନ ଧରି ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଭାସ୍କରା ଭକ୍ତଲୋକସ୍ଯ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିନାଶକାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରନ୍ତି।
ଯସ୍ତାନ୍ପଶ୍ଯତି କାଲେ ସ୍ଵେ ଯଥୋକ୍ତେ ସୂରର୍ଯଵାସରେ
ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶୁଭ ଦିନରେ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି,
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ମୁଂଡୀରକାଲପ୍ରିଯମୂଲସ୍ଥାନପ୍ରତିଷ୍ଠାଵର୍ଣନଂନାମ ଷଟ୍ସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଉଁପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ଛଅଟିଏ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଂଶରେ, ମୁଣ୍ଡୀରକାଳ ପ୍ରିୟମୂଳ ସ୍ଥାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିବରଣା ନାମକ ଛଅସତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଉମାମହେଶ୍ଵରୌ ସୂତ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେଣ ଭୂଭୁଜା
ହେ ସୂତ, ଭୂମିର ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆସି ମିଶିଲେ।
କୃତୌ କଥଯସୀତ୍ଯେଵଂ ଵେଦିମଧ୍ଯଂ ସମାଶ୍ରିତୌ
ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ କହ,' ଏହିପରି ଦୁଇଁଜଣ ବେଦୀର ମଧ୍ୟରେ ବସିଲେ।