ଆତ୍ମା ଚ ସତତଂ ପୁତ୍ର ରକ୍ଷିତଵ୍ଯଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପୁଅ, ସ୍ୱୟଂକୁ ସଦା ଯତ୍ନରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର।
ତିର୍ଯଗ୍ଭ୍ଯଃ ପାପଯୋନିଭ୍ଯଃ ସଦା ଵିଚରତା ଵନେ
ବନରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ ସଦା ପଶୁମାନେ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଜନ୍ମର ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖ।
ଅସ୍ମାକଂ ପ୍ରତିଵାଚଂ ଚ ଶୃଣୁ ଶୋକଵିନାଶିନୀମ୍ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଶ୍ଚ ପୁନର୍ଯାତି ତଦ୍ଵଦ୍ଭୂତସମାଗମଃ
ଆମ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଶୁଣ, ଯାହା ଶୋକକୁ ଦୂର କରେ; ଯେପରି ଥକି ଯିଏ ଫେରି ଆସେ, ସେପରି ଜୀବମାନଙ୍କର ମିଳନ ହୁଏ।
ସ୍ଵମାତରଂ ସଖୀଵର୍ଗଂ ତତୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମାଗତା
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମାଆ ଓ ସଂଗୀନୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକଠି ହେଲେ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ତତୋ ଵାକ୍ଯଂ ପୁତ୍ରଶୋକେନ ଦୁଃଖିତା
ତାପରେ, ପୁଅ ନଷ୍ଟର ଦୁଃଖରେ ତା ସେଇ କଥା କହିଲେ।
ଅନାଥମବଲଂ ଦୀନଂ ଫେନପଂ ମମ ପୁତ୍ରକମ୍
ମୋ ପୁଅ ଫେନପ ଅନାଥ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୁଃଖିତ।
ଭାଵିନୀନାମଯଂ ପୁତ୍ରଃ ସାଂପ୍ରତଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଏହି ପୁଅ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ବିଶେଷ କରି ଏବେ।
ଚରଂତଂ ଵିଷମେ ସ୍ଥାନେ ଚରଂତଂ ପରଗୋକୁଲେ 7.3.29.
ସେ ଜଟିଳ ସ୍ଥାନରେ ଘୁରେ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଗୋପାଳରେ ମଧ୍ୟ ଘୁରେ।
କ୍ଷମଧ୍ଵଂ ଚ ମହାଭାଗା ଯାସ୍ଯେଽହଂ ସତ୍ଯସଂଶ୍ରଯାତ୍
ମହାନୁଭାବମାନେ, ମୋତେ ଖ୍ମା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଏବେ ସତ୍ୟରେ ଭରସା କରି ଯିବି।
ସର୍ଵାସ୍ତା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ଯାଃ ଶୋକସମନ୍ଵିତାଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ସମସ୍ତେ ମହିଳା ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ।
କପିଲେ ନୈଵ ଗଂତଵ୍ଯଂ ନ ତେ ଦୋଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ କପିଳାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏଥିରେ ତୁମର କୌଣସି ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।
ଅତ୍ର ଗାଥା ପୁରା ଗୀତା ମୁନିଭିର୍ଧର୍ମଵାଦିଭିଃ
ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଧର୍ମ ଉପଦେଶକ ଋଷିମାନେ ଏକ ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ।
କପିଲୋଵାଚ ନାତ୍ମାର୍ଥମୁପଯୁଞ୍ଜାମି ସ୍ଵଲ୍ପମପ୍ଯନୃତଂ କ୍ଵଚିତ୍
କପିଳ କହିଲେ, "ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଲାଗି ଅଳ୍ପ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେଁନି।"
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରଂ ତୁ ସତ୍ଯଂ ଚ ତୁଲଯା ଧୃତମ୍
"ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ଯଦି ତୁଳାରେ ରଖାଯାଏ,"
ତସ୍ମାନ୍ନାନୃତମାତ୍ମାନଂ କରିଷ୍ଯେ ଜୀଵିତାଶଯା
"ସେଥିପାଇଁ, ମୁଁ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବି ନାହିଁ।"
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ପରମସତ୍ଯେନ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜସି ଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍
"ତୁମେ ଯେଉଁପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଉଛ, ସେଥିରେ"
ଅଵଶ୍ଯଂ ନ ଚ ତେ ଭାଵୀ ମୃତ୍ଯୁଃ ସତ୍ଯାତ୍କଥଂଚନ
"ସତ୍ୟ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିପାରିବ ନାହିଁ।"
ଅଥାସୌ କପିଲାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ 7.3.29.
"ତାପରେ, କପିଳାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ଆଉ ଓଡ଼ିଗଲା।"
ନହି ସତ୍ଯଵତାଂ କିଂଚିଦଶୁଭଂ ଵିଦ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍
"ଯେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ଘଟେ ନାହିଁ।"
ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ କପିଲେ ପୂର୍ଵଂ ଶପଥୈରାଗମାଯ ଚ
"ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କପିଳା, ଶପଥ ଏବଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଇଁ କଥା କହିଥିଲ।"
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ମଯା ମୁକ୍ତା ଯତ୍ରାଽସୌ ତନଯସ୍ତଵ
"ସେଥିପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିଛି—ଏବେ ତୁମ ପୁଅ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି, ସେଠାକୁ ଯାଅ।"
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ସ ରାଜା ପ୍ରକୃତିଂ ଗତଃ ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା କପିଲାଂ ସତ୍ଯଵାଦିନୀମ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବକୁ ଫେରିଲେ; ତାପରେ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ସତ୍ୟବାଦୀ କପିଳାଙ୍କୁ କହିଲେ।"
କିଂ ତେ ପ୍ରିଯଂ କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ ଧେନୁକେ ବ୍ରୂହି ସତ୍ଵରମ୍
"ମୁଁ ଆଜି ତୁମ ପାଇଁ କଣ ପ୍ରିୟ କାମ କରିପାରିବି, ଗାଈ? ଶୀଘ୍ର କହ।"
ପିପାସା ବାଧତେତ୍ଯର୍ଥଂ ସାଂପ୍ରତଂ ଜଲମାନଯମ୍
"ମୋତେ ତିଆରି ହେଉଛି; ଏହିପାଇଁ ଏବେ ଜଳ ଆଣ।"
ନୈଵାନୃତଂ ଵିଜାନୀହି ସତ୍ଯମେତନ୍ମଯୋଦିତମ୍
"ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହେଁନି; ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ସେଠି ସତ୍ୟ ଅଛି।"
ସଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଶରଂ ଗୃହ୍ଯ ଜଘାନ ଧରଣୀତଲମ୍
"ସେ ଧନୁକୁ ତଣି, ତୀରକୁ ଧରି, ମାଟିକୁ ଆଘାତ କଲେ।"
ତତଃ ସଲିଲମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ନିର୍ମଲଂ ଶୀତଲଂ ଶୁଭମ୍
"ତାପରେ ସୁଧା ଶୀତଳ ଏବଂ ଶୁଭ ଜଳ ବାହାରିଲା।"
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଧର୍ମଃ ସ୍ଵଯଂ ତତ୍ର ସମାଗତଃ 7.3.29.
"ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ନିଜେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।"
ତଵ ସତ୍ଯେନ ତୁଷ୍ଟୋଽହଂ ନାସ୍ତି ତେ ସଦୃଶୀ କ୍ଵଚିତ୍
"ତୁମ ସତ୍ୟତାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।"
ସୁପ୍ରଭେଣ ପଦଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତମ୍
"ତୁମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦେବତାମୟ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।"