ତଥା ତଦ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଲିଂଗଂ ପାତକନାଶନମ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।
ଯସ୍ତାନି ପୁରୁଷଃ ସମ୍ଯକ୍ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵିତଃ
ଯିଏ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭଲଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ କୌରଵପାଣ୍ଡଵଯାଦଵକୃତଲିଂଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଵୃତ୍ତାଂତଵର୍ଣନଂନାମ ଚତୁଃସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ହେଉଛି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିବରଣା ଅଂଶରେ 'କୌରବ, ପାଣ୍ଡବ ଏବଂ ଯାଦବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିବରଣ' ନାମକ ଚୁଅତ୍ତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି।
ରୁଦ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଦତ୍ତଂ ତୁଷ୍ଟେନ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରୁଦ୍ର ତୁଷ୍ଟ ହେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯାହା ଦେଇଥିଲେ,
ଯଦା ତୁ ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଂଗଂ ହାଟକେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଯେତେବେଳେ 'ହାଟକେଶ୍ୱର' ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା,
ଏତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ତଦା ଦତ୍ତଂ ଶଂଭୁନା ଷଣ୍ମୁଖସ୍ଯ ହ
ସେ ସମୟରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରାର୍ଥିତେନେଦଂ ସ୍ଵଯମାଦିମମୁତ୍ତମମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ସେ ନିଜେ ଏହି ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲେ।
କାର୍ତିକ୍ଯାଂ କୃତ୍ତିକାଯୋଗେ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ଵାମିଦର୍ଶନମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ ଯିଏ ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି,
ମହାସେନସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରାସାଦଂ ସୁମନୋହରମ୍
ମହାସେନ ଦେବଙ୍କ ମନୋହର ମନ୍ଦିର ଅତି ସୁନ୍ଦର।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ କୌତୁକାଦେତ୍ଯ ସତ୍ଵରମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ।
ପ୍ରାସାଦସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଦେଶେ ପ୍ରାଚ୍ଯେ ଦେଶେ ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ
ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତର ଓ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ,
ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ଦତ୍ତ୍ଵା ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଦେଵଯଜନଂନାମ ତସ୍ଯ ବଭୂଵ ହ ତଦତ୍ରୈକେନ ଲଭତେ କ୍ରତୁନା ଦକ୍ଷିଣାଵତା ॥ ୬.୭୫.
ତାପରେ ସେଠାକୁ 'ଦେବତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞଭୂମି' ବୋଲି କୁହାଯିବା ଲାଗିଲା; ସେଠାରେ ଏକ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଦକ୍ଷିଣାସହିତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଯଜ୍ଞ ଭୂମିମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ପଞ୍ଚସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ହେଉଛି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିବରଣା ଅଂଶରେ 'ଯଜ୍ଞଭୂମିର ମହିମା ବିବରଣ' ନାମକ ପଞ୍ଚସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି।
ଯୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ମାନଵୋ ମୁକ୍ତିମାପ୍ନୁଯାତ୍
ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ।
ମୁଣ୍ଡୀରଂ ପ୍ରଥମଂ ତତ୍ର କାଲପ୍ରିଯଂ ତଥାପରମ୍
ପ୍ରଥମେ ମୁଣ୍ଡୀର ଅଛି, ତାପରେ କାଳପ୍ରିୟ ଅଛି।
ତତ୍ର ସଂକ୍ରମତେ ସୂର୍ଯୋ ମୁଂଡୀରେ ରଜନୀକ୍ଷଯେ
ସେଠାରେ ରାତି ଶେଷ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୁଣ୍ଡୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପଶ୍ଯେଦପ୍ଯେକମେଵଚ
ସେ ସମୟରେ, ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ମଣିଷ ଏକମାତ୍ର ଦେଖିପାରେ।
ମଧ୍ଯେ କାଲପ୍ରିଯୋ ଦେଵୋ ମୂଲସ୍ଥାନଂ ତଦନ୍ତରେ
ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା କାଳପ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମୂଳ ସ୍ଥାନ ଭିତରେ ଅଛି।
ତତ୍କଥଂ ତେ ତ୍ରଯସ୍ତତ୍ର ସଂଜାତାଃ ସୂତ ଭାସ୍କରାଃ
ସେଠି, ସେଇ ତିନି ଭାସ୍କର କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ସୂତ?
ସମୁଦ୍ରଵୀଚିସଂସକ୍ତପ୍ରୋଚ୍ଚପ୍ରାକାରମଣ୍ଡନମ୍
ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ସହିତ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ତତ୍ରାଭୂଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିତ୍କୁଷ୍ଠଵ୍ଯାଧିସମନ୍ଵିତଃ
ସେଠାରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ କୁଷ୍ଠ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଽଭଵତ୍ସାଧ୍ଵୀ କୁଲୀନା ଶୀଲମଂଡନା
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗୁଣବତୀ, ଉଚ୍ଚ କୁଳର ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ।
ଔଷଧାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ମହାର୍ଘ୍ଯାଣ୍ଯପି ଚାଦଦେ ୬.୭୬.
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଦାମି ଔଷଧ ନେଉଥିଲେ।
ତଥା ଭିଷଗ୍ଵରାନ୍ନିତ୍ଯମାନିନାଯ ଚ ସାଦରମ୍
ସେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସର୍ବଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସକମାନେକୁ ଆଣୁଥିଲେ।
ଯଥାଯଥା ସ ଗୃହ୍ଣାତି ଭେଷଜାନି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ଯେପରି ଔଷଧ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସେପରି ନେଉଥିଲେ।
ଅଥୈଵଂ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରଵରସ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାଲିଥିଲେ।
ଅଥ ଵିପ୍ରଂ ଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ସତୀ ପ୍ରିଯା
ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରକୁ ଆସିଲେ ବୋଲି ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ତଂ ସ୍ନାତମାଚାଂତଂ କୃତାହାରଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଖାଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତେଜୋଽନ୍ଵିତଂ ଯଥା ଭାନୁଂ ରୂପୌଦାର୍ଯଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ରୂପ ଓ ଉଦାର ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ।