ତ୍ଵଯା ଯତ୍ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ଦୈତ୍ଯ ତ୍ଵମେକୋ ବଲଵାନିହ
ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଛା କରିଛ, ହେ ଦେତ୍ୟ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵମେଵ ଭଵନଂ ଗତଃ
ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।
ତତୋ ଦାନଵସୈନ୍ଯେନ ମହତା ପରିଵାରିତଃ
ତାପରେ, ସେ ବଡ଼ ଦାନବ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘିରିଯାଇଥିଲେ।
ଅଥାଭଵନ୍ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ଦେଵାନାଂ ଦାନଵୈଃ ସହ
ତାପରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତତ୍ରାଭଵତ୍କ୍ଷଯୋ ନିତ୍ଯଂ ଦେଵାନାଂ ରଣମୂର୍ଧନି
ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ସବୁବେଳେ ଦେବତାମାନେ ହାରୁଥିଲେ।
ତତଶ୍ଚକ୍ରୁରୁପାଯାଂସ୍ତେ ଵିଜଯାଯ ଦିଵୌକସଃ
ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ବିଜୟ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଅନ୍ଯାନ୍ଯପି ଶରୀରସ୍ଯ ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଦେହକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥିକ ଚେଷ୍ଟାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲା।
ସସୃଜୁସ୍ତେ ସୁରାଧୀଶା ଦାନଵେଭ୍ଯୋ ଦିଵାନିଶମ୍ ॥ ୬.୭୦.
ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକମାନେ ଦିନ ଓ ରାତି ଦାନବମାନଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଏହି ଉପାୟମାନେ ତିଆରି କଲେ।
ମୁଦ୍ଗରା ଭିଂଡିପାଲାଶ୍ଚ ଶତଘ୍ନ୍ଯୋଽଥ ଵରେଷଵଃ ଵିଶେଷାହଵସଂବନ୍ଧଵ୍ଯୂହାନାଂ ପ୍ରକ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଯାଃ
ମୁସଳ, ଗୁଳି ବାଣ୍ଡ, ଶତାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିବା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ବାଣ, ଏହା ସହ ବିଶେଷ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବ୍ୟୁହ ଗଠନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ହେଲା।
ତଥାନ୍ଯାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି କୂଟଯୁଦ୍ଧାନ୍ଯନେକଶଃ
ଏହା ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚତୁର ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହେଲା।
ନ ଚ ତେ ଵିଜଯଂ ପ୍ରାପୁସ୍ତଥାପି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ତଥାପି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ ପ୍ରାହ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଭଯତ୍ରସ୍ତୋ ବୃହସ୍ପତିମ୍
ତାପରେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଥାଯଥା ରଣାର୍ଥାଯ ସଦୁପାଯାନ୍କରୋମ୍ଯହମ୍
ଯେତେ ଭଲ ଉପାୟ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମୁଁ କରେ, ସେମାନେ—
ତଦୁପାଯଂ ସୁରାଚାର୍ଯ ସ୍ଵବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତ୍ଵଂ ପ୍ରଚିନ୍ତଯ ॥ ଯେନ ମେ ସ୍ଯାଜ୍ଜଯୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତଵ କୀର୍ତିରନିନ୍ଦିତା
ହେ ସୁରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏମିତି ଉପାୟ ଭାବିବା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ମିଳିବ ଓ ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଅପରିସ୍କୃତ ରହିବ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜଯୋପାଯଂ ମହାହଵେ
ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟର ଉପାୟ ବୁଝିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଆନନ୍ଦରେ ଅଭିଭାସ୍ୱର ହେଲା।
ମଯା ଶକ୍ର ପରିଜ୍ଞାତଃ ସ ଉପାଯୋ ମହାହଵେ
ହେ ଶକ୍ର, ମୁଁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଗି ଏହି ଉପାୟକୁ ଚିହ୍ନିଛି।
ଯଦାଭୀଷ୍ଟଂ ଵରଂ ତେନ ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ତ୍ରିପୁରାଂତକଃ
ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକୁ ଆବଶ୍ୟକ ବର ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—
ଅଜେଯଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦହଂ ଵିଭୋ ୬.୭୦.୩୦ ନ ତଂ ସ୍ଵଯଂ ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯଂ ସୂଦଯିଷ୍ଯତି
ତୁମ ଦୟାରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ହେଉଛି; ତଥାପି, ମହାଦେବ ନିଜ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ହତ୍ୟା କରିବେ ନାହିଁ।
ଯୋ ଵୈ ପିତା ସ ପୁତ୍ରଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୁତିଵାକ୍ଯମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯିଏ ପିତା, ସେ ପୁଅ ହେବା ସମ୍ଭବ—ଏହି କଥା ବେଦରୁ ସ୍ମୃତ।
ଯେନ ସେନାଧିପତ୍ଯେ ତଂ ଵିନିଯୋଜ୍ଯ ମହାହଵମ୍
ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେନାପତି କରି ନିଯୁକ୍ତ କର—
ଏଷ ଏଵ ଉପାଯୋଽତ୍ର ମଯା ତେ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ଏହି ଉପାୟକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲି।
ତତୋ ଦେଵଗଣୈଃ ସର୍ଵୈଃ ସମେତଃ ପାକଶାସନଃ ॥। ତମର୍ଥଂ ପ୍ରୋକ୍ତଵାଞ୍ଛଂଭୁଂ ଵିନଯାଵନତଃ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ପାକଶାସନ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ଏହି କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
ସୁତସ୍ଯ ଜନନାର୍ଥାଯ କୁରୁ ଯତ୍ନଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜ
ପୁଅ ହେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ହେ ବୃଷଧ୍ୱଜ।
ପ୍ରାପ୍ନୋମ୍ଯହଂ ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ଵିଜଯଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦତଃ
ତୁମ ଦୟାରେ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବି।
ନାନ୍ଯଥା ଵିଜଯୋ ମେ ସ୍ଯାତ୍ସଂଗ୍ରାମେ ଦାନଵୈଃ ସହ॥। ଇତି ମାଂ ପ୍ରାହ ଦେଵେଜ୍ଯୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସମ୍ଯଙ୍ମହାମତିଃ
ଏହିଠାରେ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପାଇଁ ଜିତିବାର କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ—ଏହିପରି ମତେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପ୍ରଭୁ ଭଲଭାବରେ ବୁଝିକରି କହିଥିଲେ।
ଅଥୋଵାଚ ଵିହସ୍ଯୋଚ୍ଚୈଃ ଶଂକରସ୍ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ଶିବଜୀ, ତିନିଲୋକର ଇଶ୍ୱର, ହସିକି ବଡ଼ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
ପୁତ୍ରମୁତ୍ପାଦଯିଷ୍ଯାମି ସର୍ଵଦୈତ୍ଯଵିନାଶକମ୍ ୬.୭୦.
ମୁଁ ଏମିତି ଜଣେ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇବି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ନଶ୍ଟ ହେବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵୋ ଗତ୍ଵା କୈଲାସ ପର୍ଵତମ୍
ଏପରି କହି, ମହାଦେବ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ହାଵୈର୍ଭାଵୈଃ ସମୋପେତଂ ହାସ୍ଯୈରନ୍ଯୈସ୍ତଦାତ୍ମିକୈଃ
ସେ ନିଜର ଭାବ, ଚାଳ ଓ ହସି ସହିତ ଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକି ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଲକ୍ଷଣ।
ଅଥ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଭଯସଂତ୍ରସ୍ତମାନସାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଭିତ ହୃଦୟ ସହିତ ଥିଲେ।