କିମର୍ଥଂ ସ୍ଵାମିନା ତତ୍ର କିଂପ୍ରଭାଵା ଵଦ ସ୍ଵଯମ୍
ସ୍ୱାମୀ, ସେଠାରେ ଏହା କାହିଁକି ଅଛି? କେଉଁ ଶକ୍ତିରେ ଏହା ହେଲା? ଦୟାକରି ଆପଣ ନିଜେ କହନ୍ତୁ।
ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷସ୍ଯ ଦାଯାଦସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ଭଯାଵହଃ
ସେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ତିନି ଲୋକକୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର।
ସ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜନକଂ ଧ୍ଵସ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା
ସେ ଜାଣିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ବାପାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ କରାଯାଇଛି।
ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଂତଂ ଶୀର୍ଣପର୍ଣା ଶନଃ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଝରିପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଖାଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ରହିଲେ।
ଵରୁପୂଜୋପହାରୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈସ୍ତତଃ
ପରେ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା, ଉପହାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ରୁଦ୍ରମସଂତୁଷ୍ଟଂ ତତୋ ରୌଦ୍ରଂ ତପୋଽକରୋତ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ରୁଦ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତେଣୁ ସେ ତାପସ୍ୟା କଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପ।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵୋ ଵୃଷାରୂଢ ଉମାପତିଃ
ତାପରେ ମହାଦେବ, ଓଁ ଉମାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ବୃଷଭ ଉପରେ ବସି, ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ତତ୍ର ପ୍ରୋଵାଚ ସଂହୃଷ୍ଟସ୍ତାରନାଦେନ ନାଦଯନ୍ ୬.୭୦.
ସେଠାରେ ଖୁସି ହୋଇ, ତାରକାଙ୍କର ଗଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନିରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଭୋଭୋସ୍ତାରକ ତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ସାହସଂ ମେଦୃଶଂ କୁରୁ
ହେ ତାରକା, ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ। ଏପରି ଏକ ବିରାଟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଅଜେଯଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦହଂ ଵିଭୋ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଜୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ତ୍ଵଯା ଯତ୍ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ଦୈତ୍ଯ ତ୍ଵମେକୋ ବଲଵାନିହ
ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଛା କରିଛ, ହେ ଦେତ୍ୟ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵମେଵ ଭଵନଂ ଗତଃ
ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।
ତତୋ ଦାନଵସୈନ୍ଯେନ ମହତା ପରିଵାରିତଃ
ତାପରେ, ସେ ବଡ଼ ଦାନବ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘିରିଯାଇଥିଲେ।
ଅଥାଭଵନ୍ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ଦେଵାନାଂ ଦାନଵୈଃ ସହ
ତାପରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତତ୍ରାଭଵତ୍କ୍ଷଯୋ ନିତ୍ଯଂ ଦେଵାନାଂ ରଣମୂର୍ଧନି
ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ସବୁବେଳେ ଦେବତାମାନେ ହାରୁଥିଲେ।
ତତଶ୍ଚକ୍ରୁରୁପାଯାଂସ୍ତେ ଵିଜଯାଯ ଦିଵୌକସଃ
ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ବିଜୟ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଅନ୍ଯାନ୍ଯପି ଶରୀରସ୍ଯ ରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଦେହକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥିକ ଚେଷ୍ଟାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲା।
ସସୃଜୁସ୍ତେ ସୁରାଧୀଶା ଦାନଵେଭ୍ଯୋ ଦିଵାନିଶମ୍ ॥ ୬.୭୦.
ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକମାନେ ଦିନ ଓ ରାତି ଦାନବମାନଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଏହି ଉପାୟମାନେ ତିଆରି କଲେ।
ମୁଦ୍ଗରା ଭିଂଡିପାଲାଶ୍ଚ ଶତଘ୍ନ୍ଯୋଽଥ ଵରେଷଵଃ ଵିଶେଷାହଵସଂବନ୍ଧଵ୍ଯୂହାନାଂ ପ୍ରକ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଯାଃ
ମୁସଳ, ଗୁଳି ବାଣ୍ଡ, ଶତାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିବା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ବାଣ, ଏହା ସହ ବିଶେଷ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବ୍ୟୁହ ଗଠନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ହେଲା।
ତଥାନ୍ଯାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି କୂଟଯୁଦ୍ଧାନ୍ଯନେକଶଃ
ଏହା ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚତୁର ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହେଲା।
ନ ଚ ତେ ଵିଜଯଂ ପ୍ରାପୁସ୍ତଥାପି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ତଥାପି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ ପ୍ରାହ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଭଯତ୍ରସ୍ତୋ ବୃହସ୍ପତିମ୍
ତାପରେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଥାଯଥା ରଣାର୍ଥାଯ ସଦୁପାଯାନ୍କରୋମ୍ଯହମ୍
ଯେତେ ଭଲ ଉପାୟ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମୁଁ କରେ, ସେମାନେ—
ତଦୁପାଯଂ ସୁରାଚାର୍ଯ ସ୍ଵବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତ୍ଵଂ ପ୍ରଚିନ୍ତଯ ॥ ଯେନ ମେ ସ୍ଯାଜ୍ଜଯୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତଵ କୀର୍ତିରନିନ୍ଦିତା
ହେ ସୁରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏମିତି ଉପାୟ ଭାବିବା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ମିଳିବ ଓ ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଅପରିସ୍କୃତ ରହିବ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜଯୋପାଯଂ ମହାହଵେ
ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟର ଉପାୟ ବୁଝିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଆନନ୍ଦରେ ଅଭିଭାସ୍ୱର ହେଲା।
ମଯା ଶକ୍ର ପରିଜ୍ଞାତଃ ସ ଉପାଯୋ ମହାହଵେ
ହେ ଶକ୍ର, ମୁଁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଗି ଏହି ଉପାୟକୁ ଚିହ୍ନିଛି।
ଯଦାଭୀଷ୍ଟଂ ଵରଂ ତେନ ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ତ୍ରିପୁରାଂତକଃ
ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକୁ ଆବଶ୍ୟକ ବର ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଗଲା—
ଅଜେଯଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦହଂ ଵିଭୋ ୬.୭୦.୩୦ ନ ତଂ ସ୍ଵଯଂ ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯଂ ସୂଦଯିଷ୍ଯତି
ତୁମ ଦୟାରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ହେଉଛି; ତଥାପି, ମହାଦେବ ନିଜ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ହତ୍ୟା କରିବେ ନାହିଁ।
ଯୋ ଵୈ ପିତା ସ ପୁତ୍ରଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୁତିଵାକ୍ଯମିଦଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯିଏ ପିତା, ସେ ପୁଅ ହେବା ସମ୍ଭବ—ଏହି କଥା ବେଦରୁ ସ୍ମୃତ।
ଯେନ ସେନାଧିପତ୍ଯେ ତଂ ଵିନିଯୋଜ୍ଯ ମହାହଵମ୍
ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେନାପତି କରି ନିଯୁକ୍ତ କର—