ଏକଵିଂଶତିମେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତତଶ୍ଚ ପିତୃତର୍ପଣେ
ଏକୋଇଶତମ ଦିନ ଆସିଲାପରେ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରାଯିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ରାମରାମ ମହାଭାଗ ତ୍ଯଜୈତତ୍କର୍ମ ଗର୍ହିତମ୍
ହେ ରାମ, ହେ ରାମ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି କାମକୁ ଛାଡ଼, କାରଣ ଏହା ନିନ୍ଦିତ।
ଯତ୍ତ୍ଵଯା ଵିହିତଂ କର୍ମ ନୈତଦନ୍ଯଃ କରିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ଯେ କାମ କରିଛ, ଏହା ଅନ୍ୟ କେହି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ତୁଷ୍ଟା ଵଯଂ ଵତ୍ସ ଦାସ୍ଯାମଶ୍ଚିତ୍ତ ଵାଂଛିତମ୍। ପ୍ରାର୍ଥଯସ୍ଵ ଦ୍ରୁତଂ ତସ୍ମାଦ୍ଦୁର୍ଲଭଂ ତ୍ରିଦଶୈରପି
ତେଣୁ, ଆମେ ଖୁସି ହେଲୁ, ପୁଅ, ତୁମ ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଚାହିଁବା, କାରଣ ଏହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ରାମ ଉଵାଚ। ପିତରୋ ଯଦି ତୁଷ୍ଟା ମେ ଯଚ୍ଛଂତି ଯଦି ଵାଂଛିତମ୍। ତସ୍ମାତ୍ତୀର୍ଥମିଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମନ୍ନାମ୍ନା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍। ରକ୍ତଦୋଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ସେଵିତଂ ଵରତାପସୈଃ
ରାମ କହିଲେ: ଯଦି ମୋର ପିତୃମାନେ ଖୁସି ହେଇ, ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଯାହା ମୋ ନାମରେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ରକ୍ତର ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ, ଏବଂ ମହାପୁଣ୍ୟବାନ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ କରୁନ୍ତୁ।
ପିତର ଊଚୁଃ। ପିତୃତର୍ପଣଜା ଗର୍ତା ତ୍ଵଯା ଯେଯଂ ଵିନିର୍ମିତା। ରାମହ୍ରଦ ଇତି ଖ୍ଯାତିଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯତି ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ପିତୃମାନେ କହିଲେ: ତୁମେ ପିତୃତର୍ପଣ ପାଇଁ ଯେ ଗର୍ତ୍ତ ତିଆରି କରିଛ, ଏହା ତିନି ଜଗତରେ 'ରାମହ୍ରଦ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇବ।
ଯତ୍ର ଭକ୍ତିଯୁତା ଲୋକାସ୍ତର୍ପଯିଷ୍ଯଂତି ଵୈ ପିତୄନ୍
ଏଠାରେ, ଭକ୍ତିସହିତ ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବେ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ନରଃ
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଜଣେ ମଣିଷ—
ଅପି ପ୍ରେତତ୍ଵମାପନ୍ନଂ ନରକେ ଵା ସମାଶ୍ରିତମ୍
ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି କିମ୍ବା ନରକରେ ଅଛି—
ସୂତ ଉଵାଚ ରାମୋଽପି ଚ ତପସ୍ତେପେ ତତ୍ରୈଵ କ୍ରୋଧଵର୍ଜିତଃ॥୬.୬୯.
ସୂତ କହିଲେ: ରାମ ମଧ୍ୟ ସେଠି କ୍ରୋଧରହିତ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ର ଶସ୍ତ୍ରହତସ୍ଯ ଚ
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ଯେଉଁଠି ଶସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ—
ଉପସର୍ଗ ମୃତାନାଂ ଚ ସର୍ପାଗ୍ନିଵିଷବନ୍ଧନୈଃ
ଏବଂ ସର୍ପ, ଅଗ୍ନି, ବିଷ କିମ୍ବା ବନ୍ଧନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି—
ଯଃ ପିତୄଂସ୍ତର୍ପଯେତ୍ତତ୍ର ପ୍ରେତପକ୍ଷେ ଜଲୈରପି
ଯେଉଁଠି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରେତପକ୍ଷରେ କେବଳ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତର୍ପଣ କରିଥାଏ—
ଏତଦ୍ଵଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ରାମହ୍ରଦସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ରାମହ୍ରଦର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଶ୍ଚୈତତ୍ପଠତି ସ୍ଵଯମ୍
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହି କଥାକୁ ନିଜେ ପଢ଼େ—
ପର୍ଵକାଲେ ଽଥଵା ପ୍ରାପ୍ତେ ପଠେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣସଂନିଧୌ
କିମ୍ବା ପର୍ବ କାଳରେ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଥିବା ସମୟରେ ପଢ଼େ—
ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା କୀର୍ତ୍ଯମାନମିଦଂ ନରଃ
କିମ୍ବା ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣେ—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯା ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ରାମହ୍ରଦୋତ୍ପତ୍ତିଵୃତ୍ତାନ୍ତଵର୍ଣନଂନାମୈକୋନସପ୍ତତିତମୋଽ ଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ 'ରାମହ୍ରଦ ଉତ୍ପତ୍ତି ବୃତ୍ତାନ୍ତ' ନାମକ ଉନଷପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
କାର୍ତିକେଯେନ ନିର୍ମୁକ୍ତା ହତ୍ଵା ଵୈ ତାରକଂ ରଣେ
କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାରକାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରାଯାଇଥିଲା।
ତଥାସ୍ତି ସୁମହତ୍କୁଣ୍ଡଂ ସ୍ଵଚ୍ଛୋଦକସମାଵୃତମ୍ ସ ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ସଦ୍ଯ ଆଜନ୍ମମରଣାଂତି କାତ୍
ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଝିଅ ଅଛି, ଯାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।
କିମର୍ଥଂ ସ୍ଵାମିନା ତତ୍ର କିଂପ୍ରଭାଵା ଵଦ ସ୍ଵଯମ୍
ସ୍ୱାମୀ, ସେଠାରେ ଏହା କାହିଁକି ଅଛି? କେଉଁ ଶକ୍ତିରେ ଏହା ହେଲା? ଦୟାକରି ଆପଣ ନିଜେ କହନ୍ତୁ।
ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷସ୍ଯ ଦାଯାଦସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ଭଯାଵହଃ
ସେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ତିନି ଲୋକକୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର।
ସ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜନକଂ ଧ୍ଵସ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା
ସେ ଜାଣିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ବାପାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ କରାଯାଇଛି।
ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଂତଂ ଶୀର୍ଣପର୍ଣା ଶନଃ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଝରିପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଖାଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ରହିଲେ।
ଵରୁପୂଜୋପହାରୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈସ୍ତତଃ
ପରେ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା, ଉପହାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ରୁଦ୍ରମସଂତୁଷ୍ଟଂ ତତୋ ରୌଦ୍ରଂ ତପୋଽକରୋତ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ରୁଦ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତେଣୁ ସେ ତାପସ୍ୟା କଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପ।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵୋ ଵୃଷାରୂଢ ଉମାପତିଃ
ତାପରେ ମହାଦେବ, ଓଁ ଉମାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ବୃଷଭ ଉପରେ ବସି, ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ତତ୍ର ପ୍ରୋଵାଚ ସଂହୃଷ୍ଟସ୍ତାରନାଦେନ ନାଦଯନ୍ ୬.୭୦.
ସେଠାରେ ଖୁସି ହୋଇ, ତାରକାଙ୍କର ଗଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନିରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଭୋଭୋସ୍ତାରକ ତୁଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ସାହସଂ ମେଦୃଶଂ କୁରୁ
ହେ ତାରକା, ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ। ଏପରି ଏକ ବିରାଟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଅଜେଯଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦହଂ ଵିଭୋ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଜୟ ହୋଇଯାଇଛି।