ପପ୍ରଚ୍ଛ କିମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାକୁଲତ୍ଵମୁପାଗତମ୍
ସେ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ସବୁ କ'ଣ? ଏହି ବିପଦ କିପରି ଆସିଲା?'
କେନୈଷା ମାମିକା ଧେନୁଃ ପ୍ରହାରୈର୍ଜର୍ଜରୀକୃତା
କିଏ ମୋର ଗାଈକୁ ଏଭଳି ଆଘାତ ଦେଇ ଅସ୍ୱସ୍ଥ କରିଛି?
କ୍ଵ ସ ମେଽଦ୍ଯ ପିତା ଵୃଦ୍ଧୋ ମାତା ଚ ସୁତଵତ୍ସଲା
ଆଜି ମୋ ବୃଦ୍ଧ ପିତା କେଉଁଠି, ଏବଂ ପୁଅ ପ୍ରେମିକା ମାଆ କେଉଁଠି?
ଅଥ ତସ୍ଯ ସମାଚଖ୍ଯୁର୍ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସର୍ଵତାପସାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସେଠାରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।
ତତସ୍ତେ ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵେ ଵଜ୍ରପାତୋପମଂ ଵଚଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ବଜ୍ରପାତ ସଦୃଶ କଥା କହିଲେ।
ମାତରଂ କ୍ଷତସର୍ଵାଙ୍ଗୀଂ ପ୍ରାଣଶେଷାଂ ଵ୍ଯଥାନ୍ଵିତାମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ମାଆ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଆଘାତ ପାଇଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ଅଳ୍ପ ପ୍ରାଣ ବାକି ଅଛି, ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭରିଛନ୍ତି।
ରୁଦିତ୍ଵାଥ ଚିରଂ କାଲଂ ଵିପ୍ରଲପ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାପରେ, ବହୁ ସମୟ ଧରି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ପୁନିପୁନି ଦୁଃଖ କରିଲେ।
ଅଥ ଦାହାଵସାନେ ତେ କୃତ୍ଵା ଗର୍ତାଂ ଯଥୋଚିତାମ୍ ୬.୬୭.
ତାପରେ ଦାହ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଏକ ଗଡ଼ିଅଁ କୁ ତିଆରି କଲେ।
ଅଥାନ୍ଯୈସ୍ତାପସୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ତାପସମାନେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଥାସୌ ବହୁଧା ପ୍ରୋ କ୍ତସ୍ତାପସୈର୍ଜମଦଗ୍ନିଜଃ
ତାପରେ ତାପସମାନେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ କହିଲେ।
ତତସ୍ତାନବ୍ରଵୀଦ୍ରାମୋ ଵିନିଃଶ୍ଵସ୍ଯ ମୁନୀଶ୍ଵରାନ୍
ତାପରେ ରାମ ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ସେଇ ମହାମୁନିମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅପରାଧଂ ଵିନା ତାତଃ କ୍ଷତ୍ରିଯେଣ ହତୋମମ
ମୋ ପିତା ମୋର କୌଣସି ଦୋଷ ନଥିବା ସତ୍ୱେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।
ତସ୍ମାନ୍ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯାମୁର୍ଵୀଂ ଯଦ୍ଯହଂ ନ କରୋମି ଵୈ
ସେହିପାଇଁ, ଯଦି ମୁଁ ଏଇ ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେଠାରୁ ଶୂନ୍ୟ କରିନପାରିବି,
ପିତୃମାତୃଵଧାଜ୍ଜାତଂ ଯତ୍କୃତଂ ତେନ ପାପ୍ମନା
ମୋ ପିତା ଓ ମାଆଙ୍କୁ ହତ କରିଥିବା ତାହାର ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯେ ପାପ ହୋଇଛି,
ତତସ୍ତସ୍ଯୈଵ ଚାନ୍ଯେଷାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ ତର୍ପଯିଷ୍ଯାମି ରକ୍ତେନ ପିତରଂ ନାହମଂଭସା
ସେହିପାଇଁ, ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ତାହାର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତ କରିବି, ପାଣି ଦେଇ ନୁହେଁ।
ପରଂ ଵିସ୍ମଯମାପନ୍ନା ନୋଚୁଃ କିଂଚିତ୍ତତଃ ପରମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ ପରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
ସର୍ଵୈସ୍ତୈଃ ଶବରୈଃ ସାର୍ଧଂ ପୁଲିନ୍ଦୈର୍ମେଦକୈସ୍ତଥା ୬.୬୭.
ସମସ୍ତ ଶବର, ପୁଲିନ୍ଦ ଓ ମେଦକମାନେ ସହିତ,
ତଥାଽର୍ଜୁନୋଽପି ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମାଯାତଂ ଭୃଗୂତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଭୃଗୁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣିଲେ,
ତତସ୍ତୁ ସମ୍ମୁଖୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ଯୁଦ୍ଧାର୍ଥଂ ସ ଵିନିର୍ଯଯୌ
ତାପରେ, ସେ ମୁହାଁମୁହିଁ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଗଲେ।
ଅଥାଭଵନ୍ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ପୁଲିନ୍ଦାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ତାପରେ ପୁଲିନ୍ଦମାନେ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ତତସ୍ତେ ହୈହଯାଃ ସର୍ଵେ ଶରୈରାଶୀଵିଷୋପମୈଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ହୈହୟମାନେ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ସଦୃଶ ବାଣ ନେଇ,
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସମୁତ୍ଥେନ ପାତକେନ ତତଶ୍ଚ ତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପାପରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
ନ କଶ୍ଚିତ୍ପୌରୁଷଂ ତତ୍ର ସଂପ୍ରଦର୍ଶଯିତୁଂ କ୍ଷମଃ
ସେଠାରେ କେହି ମଧ୍ୟ ସାହସ ଦେଖାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ ଭଗ୍ନଂ ବଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୈହଯାଧିପତିଃ କ୍ରୁଧା ଶକ୍ନୋତି ନାରୋପଯିତୁଂ ସୁଯତ୍ନମପି ଚାଶ୍ରିତଃ
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ସେନା ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଦେଖି, ହୈହୟମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ରାଗରେ ଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଆଉ ଏକତ୍ରିତ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତଶ୍ଚାକର୍ଷଯାମାସ ଖଙ୍ଗଂ କୋଶାତ୍ସୁନିର୍ମଲମ୍
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଖଡ଼ଗଟିକୁ ମଞ୍ଜୁଷାରୁ ବାହାର କଲେ, ଯାହା ସଫା ଏବଂ ଚମକୁଥିଲା।
ଗଦଯା ନିର୍ଜିତୋ ରୌଦ୍ରୋ ରାଵଣୋ ଲୋକରାଵଣଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ରାବଣ ପରାଜିତ ହେଲେ।
ନର୍ମଦାଯାଃ ପ୍ରଵାହୋ ଯୈଃ ସହସ୍ରାଖ୍ଯୈଃ କରୈଃ ଶୁଭୈଃ ୬.୬୭.
ସେଇ ଶୁଭ ହଜାରଟି ହାତ ଦ୍ୱାରା ନର୍ମଦା ନଦୀର ପ୍ରବାହକୁ ଅଟକାଯାଇଥିଲା।
ନ ଶସ୍ତ୍ରଂ ଶେକୁରୁଦ୍ଧର୍ତୁଂ ଦୈଵଯୋଗାତ୍କଥଂଚନ
ଭାଗ୍ୟର ଇଚ୍ଛାରେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ସେଗୁଡିକୁ କେବେ ହଟାଇପାରିଲା ନାହିଁ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ରାମଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ
ଏହି ସମୟରେ ରାମ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ ଆସିଲେ।
ହୈହଯାଧିପତେ ପାପ ଯୈଃ କରୈର୍ଜନକୋ ମମ
ହୈହୟ ରାଜା, ହେ ପାପୀ, ଯାହାର ହାତ ଦ୍ୱାରା ମୋର ପିତା—