ସୁରାଂ ପୀତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଂ ହତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନାଂ ନିଷ୍କୃତିଃ ସ୍ମୃତା
ମଦ୍ୟ ପିଇବା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିବା—ଏହା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅଛି।
ବଲାଦପି ହରିଷ୍ଯାମି ତସ୍ମାତ୍ସାମ୍ନା ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ମୁଁ ଶକ୍ତିବଳେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନେଇଯିବି; ତେଣୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେଅ।
ଅସ୍ତ୍ରମସ୍ତ୍ରମିତି ପ୍ରୋଚ୍ଯ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ସଭାତଲାତ୍
‘ଅସ୍ତ୍ର ବଦଳେ ଅସ୍ତ୍ର!’ ବୋଲି କହି, ସେ ସଭାରୁ ଉଠିଗଲେ।
ତତସ୍ତେ ସେଵକାସ୍ତସ୍ଯ ନୃପତେଶ୍ଚିତ୍ତଵେଦିନଃ
ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ସେବକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ମନ ଜାଣୁଥିଲେ,
ତସ୍ଯୈଵଂ ଵଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ଜମଦଗ୍ନେର୍ମହାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ,
ସାଽପି ନାନାଵିଧୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ଖଣ୍ଡିତା ଵରଵର୍ଣିନୀ ୬.୬୬.
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପସ୍ୱିନୀ ଗାଈକୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ କରାଯାଇଲା।
ଏଵଂ ହତ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରଂ ଜମଦଗ୍ନିଂ ମହୀପତିଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ।
ଅଥ ସା କାଲ୍ଯମାନା ଚ ଧେନୁଃ କୋପସମନ୍ଵିତା
ତାପରେ, ମାରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଗାଈ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ତସ୍ଯାଃ ସଂରମ୍ଭମାଣାଯା ଵକ୍ତ୍ରମାର୍ଗେଣ ନିର୍ଗତାଃ
ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ବାହାରିଲେ।
ନାନାଶସ୍ତ୍ରଧରାଃ ସର୍ଵେ ଯମଦୂତା ଇଵାପରାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଯମର ଦୂତମାନେ।
ସାଽବ୍ରଵୀଦ୍ଧନ୍ଯତାମେତଦ୍ଧୈହଯାଧିପତେର୍ବଲମ୍ ଵିନାଶଯିତୁମାରବ୍ଧଂ ଶିତୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ନିରର୍ଗଲମ୍
ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ହେଉଛି ଭାଗ୍ୟ: ହୈହୟ ରାଜାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅବାଧ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।'
୧ ନ କଶ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷସ୍ତେଷାଂ ସମ୍ମୁଖୋଽପ୍ଯଭଵଦ୍ରଣେ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହୋଇ ରହିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ ଭଗ୍ନଂ ବଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵଧ୍ଯମାନଂ ସମଂତତଃ
ତାପରେ, ସେ ସେନାକୁ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଓ ସମସ୍ତଠାରେ ହତ୍ୟା ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତେଜୋହାନିଃ ପରା ତେଽଦ୍ଯ ଜାତା ବ୍ରହ୍ମଵଧାଦ୍ଵିଭୋ
ଏହି ଦିନ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଦ୍ୱାରା ସର୍ବାଧିକ ତେଜ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି।
ଯାଵନ୍ନାଗଚ୍ଛତେ ତସ୍ଯ ରାମୋନାମ ସୁତୋ ବଲୀ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ରାମ ନାମକ ଆସିନଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ,
ନୈଷା ଶକ୍ଯା ବଲାନ୍ନେତୁଂ କାମଧେନୁର୍ମହୋଦଯା ୬.୬୬.
ଏହି ମହା କାମଧେନୁ ଗାଈକୁ ବଳପୂର୍ବକ ନେଇଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ତତଃ ସ ପାର୍ଥିଵୋ ଭୀତସ୍ତେଷାଂ ଵାକ୍ଯାଦ୍ଵିଶେଷତଃ
ତାପରେ ରାଜା, ସେମାନଙ୍କର କଥାରୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଜମଦଗ୍ନିଵଧଵର୍ଣନଂନାମ ଷଟ୍ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମାରେ ଜମଦଗ୍ନି ବଧ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଛଅଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଫଲାନି କନ୍ଦମୂଲାନି ଗୃହୀତ୍ଵାଽଽଶ୍ରମସମ୍ମୁଖଃ
ଫଳ, କନ୍ଦ ଓ ମୂଳ ନେଇ ସେ ଆଶ୍ରମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଧ୍ଵସ୍ତଂ ପୁଲିନ୍ଦୈର୍ବହୁଶୋ ଵୃତମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଧ୍ଵଂସ ହୋଇଯାଇଛି, ଅନେକ ପୁଲିନ୍ଦମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରିଛନ୍ତି।
ପପ୍ରଚ୍ଛ କିମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାକୁଲତ୍ଵମୁପାଗତମ୍
ସେ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ସବୁ କ'ଣ? ଏହି ବିପଦ କିପରି ଆସିଲା?'
କେନୈଷା ମାମିକା ଧେନୁଃ ପ୍ରହାରୈର୍ଜର୍ଜରୀକୃତା
କିଏ ମୋର ଗାଈକୁ ଏଭଳି ଆଘାତ ଦେଇ ଅସ୍ୱସ୍ଥ କରିଛି?
କ୍ଵ ସ ମେଽଦ୍ଯ ପିତା ଵୃଦ୍ଧୋ ମାତା ଚ ସୁତଵତ୍ସଲା
ଆଜି ମୋ ବୃଦ୍ଧ ପିତା କେଉଁଠି, ଏବଂ ପୁଅ ପ୍ରେମିକା ମାଆ କେଉଁଠି?
ଅଥ ତସ୍ଯ ସମାଚଖ୍ଯୁର୍ଵୃତ୍ତାଂତଂ ସର୍ଵତାପସାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସେଠାରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।
ତତସ୍ତେ ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵେ ଵଜ୍ରପାତୋପମଂ ଵଚଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ବଜ୍ରପାତ ସଦୃଶ କଥା କହିଲେ।
ମାତରଂ କ୍ଷତସର୍ଵାଙ୍ଗୀଂ ପ୍ରାଣଶେଷାଂ ଵ୍ଯଥାନ୍ଵିତାମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ମାଆ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଆଘାତ ପାଇଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ଅଳ୍ପ ପ୍ରାଣ ବାକି ଅଛି, ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭରିଛନ୍ତି।
ରୁଦିତ୍ଵାଥ ଚିରଂ କାଲଂ ଵିପ୍ରଲପ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାପରେ, ବହୁ ସମୟ ଧରି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ପୁନିପୁନି ଦୁଃଖ କରିଲେ।
ଅଥ ଦାହାଵସାନେ ତେ କୃତ୍ଵା ଗର୍ତାଂ ଯଥୋଚିତାମ୍ ୬.୬୭.
ତାପରେ ଦାହ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଏକ ଗଡ଼ିଅଁ କୁ ତିଆରି କଲେ।
ଅଥାନ୍ଯୈସ୍ତାପସୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ରାମଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ତାପରେ ଅନ୍ୟ ତାପସମାନେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଥାସୌ ବହୁଧା ପ୍ରୋ କ୍ତସ୍ତାପସୈର୍ଜମଦଗ୍ନିଜଃ
ତାପରେ ତାପସମାନେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ କହିଲେ।