ତତଃ ଖାଦ୍ଯଂ ଚ ଚଵ୍ଯଂ ଚ ଲେହ୍ଯଂ ଚୋଷ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ ଅମ୍ଲାନି ମଧୁରାଣ୍ଯେଵ ତିକ୍ତାନି ଗୁଣଵଂତି ଚ
ତାପରେ, ଖାଇବା, ଚବାଇବା, ଚାଟିବା ଏବଂ ଚୁଷିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ, ତେଣୁ ଖଟା, ମିଠା, ତିତିକ୍ତ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣିଆ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା।
ଏଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପରାଂ ତୃପ୍ତିଂ ତଯା ଧେନ୍ଵା ସ ଭୂପତିଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ସେ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କଲେ।
ତତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଯଵସାନେ ତୁ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଭୂପତିଃ
ତାପରେ ଭୋଜନ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ରାଜା ଏକ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
କାମଧେନୁରିଯଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନାର୍ହାରଣ୍ଯନିଵାସିନାମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ହେଉଛି କାମଧେନୁ ଗାଈ, ଜଣେ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ।
ଯେନାଽକରାନ୍କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ ଲୋକାଂସ୍ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଆଜି ମୁଁ ଏହି ଭୂମିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଦେବି।
ଏଵଂ କୃତେ ତଵ ଶ୍ରେଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଚ ସଦ୍ଯଶଃ ୬.୬୬.
ଏଭଳି କରିଲେ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଖ୍ୟାତି ହେବ।
ଜମଦଗ୍ନିରୁଵାଚ ହୋମଧେନୁରିଯଂ ରାଜନ୍ମମୈକା ପ୍ରାଣସଂମତା
ଜମଦଗ୍ନି କହିଲେ: ରାଜା, ଏହି ହେଉଛି ମୋର ଏକମାତ୍ର ହୋମ ଗାଈ, ଯାହା ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣସମାନ।
ଅହଂ ଶତସହସ୍ରଂ ତେ ଯଚ୍ଛାମ୍ଯସ୍ଯାଃ କୃତେ ଦ୍ଵିଜ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଗାଈ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଦେଇପାରିବି।
କିଂ ପୁନର୍ହୋମଧେନୁର୍ଯା ପ୍ରଭାଵୈରୀଦୃଶୈର୍ଯୁତା
ଏପରି ଶକ୍ତି ଥିବା ଏହି ହୋମ ଗାଈକୁ ତ କହିବା କଣ?
ଵିମୋହାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଯୋ ଗାଂ ଵିକ୍ରୀଣାତି ଧନେଚ୍ଛଯା
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃଗ୍ୟା ଓ ଧନ ଆଶାରେ ମନ୍ଦ ହୋଇ ଗାଈ ବିକ୍ରି କରେ—
ସୁରାଂ ପୀତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଂ ହତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନାଂ ନିଷ୍କୃତିଃ ସ୍ମୃତା
ମଦ୍ୟ ପିଇବା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିବା—ଏହା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅଛି।
ବଲାଦପି ହରିଷ୍ଯାମି ତସ୍ମାତ୍ସାମ୍ନା ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ମୁଁ ଶକ୍ତିବଳେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ନେଇଯିବି; ତେଣୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେଅ।
ଅସ୍ତ୍ରମସ୍ତ୍ରମିତି ପ୍ରୋଚ୍ଯ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ସଭାତଲାତ୍
‘ଅସ୍ତ୍ର ବଦଳେ ଅସ୍ତ୍ର!’ ବୋଲି କହି, ସେ ସଭାରୁ ଉଠିଗଲେ।
ତତସ୍ତେ ସେଵକାସ୍ତସ୍ଯ ନୃପତେଶ୍ଚିତ୍ତଵେଦିନଃ
ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ସେବକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ମନ ଜାଣୁଥିଲେ,
ତସ୍ଯୈଵଂ ଵଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ଜମଦଗ୍ନେର୍ମହାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ,
ସାଽପି ନାନାଵିଧୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ଖଣ୍ଡିତା ଵରଵର୍ଣିନୀ ୬.୬୬.
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପସ୍ୱିନୀ ଗାଈକୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ କରାଯାଇଲା।
ଏଵଂ ହତ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରଂ ଜମଦଗ୍ନିଂ ମହୀପତିଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ।
ଅଥ ସା କାଲ୍ଯମାନା ଚ ଧେନୁଃ କୋପସମନ୍ଵିତା
ତାପରେ, ମାରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଗାଈ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ତସ୍ଯାଃ ସଂରମ୍ଭମାଣାଯା ଵକ୍ତ୍ରମାର୍ଗେଣ ନିର୍ଗତାଃ
ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ବାହାରିଲେ।
ନାନାଶସ୍ତ୍ରଧରାଃ ସର୍ଵେ ଯମଦୂତା ଇଵାପରାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଯମର ଦୂତମାନେ।
ସାଽବ୍ରଵୀଦ୍ଧନ୍ଯତାମେତଦ୍ଧୈହଯାଧିପତେର୍ବଲମ୍ ଵିନାଶଯିତୁମାରବ୍ଧଂ ଶିତୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ନିରର୍ଗଲମ୍
ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ହେଉଛି ଭାଗ୍ୟ: ହୈହୟ ରାଜାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅବାଧ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।'
୧ ନ କଶ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷସ୍ତେଷାଂ ସମ୍ମୁଖୋଽପ୍ଯଭଵଦ୍ରଣେ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହୋଇ ରହିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ ଭଗ୍ନଂ ବଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵଧ୍ଯମାନଂ ସମଂତତଃ
ତାପରେ, ସେ ସେନାକୁ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଓ ସମସ୍ତଠାରେ ହତ୍ୟା ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତେଜୋହାନିଃ ପରା ତେଽଦ୍ଯ ଜାତା ବ୍ରହ୍ମଵଧାଦ୍ଵିଭୋ
ଏହି ଦିନ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଦ୍ୱାରା ସର୍ବାଧିକ ତେଜ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି।
ଯାଵନ୍ନାଗଚ୍ଛତେ ତସ୍ଯ ରାମୋନାମ ସୁତୋ ବଲୀ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ରାମ ନାମକ ଆସିନଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ,
ନୈଷା ଶକ୍ଯା ବଲାନ୍ନେତୁଂ କାମଧେନୁର୍ମହୋଦଯା ୬.୬୬.
ଏହି ମହା କାମଧେନୁ ଗାଈକୁ ବଳପୂର୍ବକ ନେଇଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ତତଃ ସ ପାର୍ଥିଵୋ ଭୀତସ୍ତେଷାଂ ଵାକ୍ଯାଦ୍ଵିଶେଷତଃ
ତାପରେ ରାଜା, ସେମାନଙ୍କର କଥାରୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଜମଦଗ୍ନିଵଧଵର୍ଣନଂନାମ ଷଟ୍ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମାରେ ଜମଦଗ୍ନି ବଧ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଛଅଷଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଫଲାନି କନ୍ଦମୂଲାନି ଗୃହୀତ୍ଵାଽଽଶ୍ରମସମ୍ମୁଖଃ
ଫଳ, କନ୍ଦ ଓ ମୂଳ ନେଇ ସେ ଆଶ୍ରମ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଧ୍ଵସ୍ତଂ ପୁଲିନ୍ଦୈର୍ବହୁଶୋ ଵୃତମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଧ୍ଵଂସ ହୋଇଯାଇଛି, ଅନେକ ପୁଲିନ୍ଦମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘେରିଛନ୍ତି।