ଯସ୍ତତ୍ର ତ୍ଯଜତି ପ୍ରାଣାନ୍କୃତ୍ଵା ପ୍ରାଯୋପଵେଶନମ୍ ॥ ନ ଚ ଭୂଯୋଽତ୍ର ସଂସାରେ ସ ଜନ୍ମାପ୍ନୋତି । ମାନଵଃ
ଯେଉଁଠାରେ ମଣିଷ ପ୍ରାୟୋପବେଶ କରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଏହି ସଂସାରରେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ଗଂଡୂଷମପି ତୋଯସ୍ଯ ଯସ୍ତସ୍ଯ ନିଵସନ୍ପିବେତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ରହିଥିବା ମଣିଷ ଏହି ଜଳରୁ ଏକ ମୁଠି ପିଏ,
ଯସ୍ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣେଂଦ୍ରାଣାଂ ସଂପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଭୋଜନମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଦେଇଥାଏ,
ତ୍ରୁଟିମାତ୍ରଂ ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତ୍ର ସ୍ଵର୍ଣଂ ସମାହିତଃ
ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଏକ ଛୋଟ ଟୁକୁଡ଼ି ସୁନା ମନ ଲଗାଇ ଦେଇଥାଏ,
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ତୀର୍ଥଵରମାଶ୍ରଯେତ୍
ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ମହାପୁନ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅତ୍ର ଗାଥା ପୁରା ଗୀତା ଗୌତମେନ ମହର୍ଷିଣା
ଏଠାରେ, ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ମହାର୍ଷି ଗୌତମ ଏକ ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ।
ଗଂଗାଯମୁନଯୋଃ ସଂଗେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସମାହିତଃ
ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମିଳନସ୍ଥଳରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ—
ଏତଦ୍ଵଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଗଂଗାଯମୁନଯୋର୍ମଯା
ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି।
ଯତ୍ର ତେ ପିତରସ୍ତେନ ରୁଧିରେଣ ପ୍ରତର୍ପିତାଃ
ସେଠାରେ, ତୁମର ପୂର୍ବଜମାନେ ସେଇ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ତତ୍ର ଭାଦ୍ରପଦେ ମାସି ଯୋଽମାଵାସ୍ଯାମଵାପ୍ଯ ଚ
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ, ଯିଏ ସେଠାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ—
ଯତ୍ତେନ ପିତରସ୍ତତ୍ର ରୁଧିରେଣ ପ୍ରତର୍ପିତାଃ
ସେଠି, ସେଇ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ପିତୃଣାଂ ତର୍ପଣାର୍ଥାଯ ମେଧ୍ଯାଃ ସଂକୀର୍ତିତା ବୁଧୈଃ
ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ, ପବିତ୍ର ନିବେଦନ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିଵିରୁଦ୍ଧଂ ଚ କର୍ମ ସଦ୍ଭିର୍ଵିଗର୍ହିତମ୍
ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତି ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
ତତ୍କୃତଂ ତର୍ପିତା ଯେନ ପିତରୋ ରୁଧିରେଣ ତେ
ଯିଏ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜମାନେ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ—
ପିତା ତସ୍ଯ ପୁରା ଵିପ୍ରା ଜମଦଗ୍ନିର୍ନିପାତିତଃ
ତାଙ୍କର ବାପା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୂର୍ବେ ଜମଦଗ୍ନି ଥିଲେ, ଯିଏ ହତ ହୋଇଥିଲେ।
ତତଃ କୋପପରୀତେନ ତେନ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହାତ୍ମନା
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ମହାତ୍ମା କଥା କହିଲେ।
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାତ୍ତେନ ରୁଧିରେଣ ମହାତ୍ମନା
ଏହି କାରଣରୁ, ସେ ମହାତ୍ମା ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା—
କିଂନାମା ସ ଚ ଭୂପାଲୋ ଵିସ୍ତରାଦ୍ଵଦ ସୂତ ତତ୍ ॥ ୬.୬୬.
ସେ ରାଜାଙ୍କର ନାମ କଣ ଥିଲା? ଏହା ବିସ୍ତାରରେ କୁହ, ହେ ସୂତ।
ହାଟକେଶ୍ଵରଜେ କ୍ଷେତ୍ରେ ତତ୍ରାସୀଦ୍ଦଗ୍ଧକଲ୍ମଷଃ
ହାଟକେଶ୍ୱର ଜନ୍ମିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏକ ମଣିଷ ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କର ପାପ ଦହିଯାଇଥିଲା।
ଚତ୍ଵାରସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ବଭୂଵୁର୍ଗୁଣସଂଯୁତାଃ
ତାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ଗୁଣବତୀ ପୁଅ ଥିଲେ।
କଦାଚିଦ୍ଵସତସ୍ତସ୍ଯ ଜମଦଗ୍ନେର୍ମହାଵନେ
ଏକଥର, ଜମଦଗ୍ନି ମହାବନରେ ବସିବା ସମୟରେ—
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ପ୍ରାପ୍ତୋ ହୈହଯାଧିପତିର୍ବଲୀ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୈହୟ ରାଜା ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ମୃଗଲିପ୍ସୁର୍ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ଭ୍ରମମାଣ ଇତସ୍ତତଃ
ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ଶିକାର କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଏଠୁ ସେଠୁ ଘୁରିଘୁରି ଚାଲିଥିଲେ।
ଅଥ ତଂ ପାର୍ଥିଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ ମୁନିସ୍ତୁଷ୍ଟିସଂଯୁତଃ
ତାପରେ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁନି ମନରେ ବଡ଼ ସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ କଲେ।
ସୋଽପି ତଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୋଚ୍ଚୈର୍ଵିନଯେନ ସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ମଧ୍ୟ, ଗଭୀର ନମ୍ରତା ସହିତ, ମୁନିଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଶିର ନମାଇଲେ।
ସାଗ୍ନିହୋତ୍ର କଲତ୍ରସ୍ଯ ପରିଵାରଯୁତସ୍ଯ ଚ ॥ ୬.୬୬.
ସେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଜନାନୀ ଓ ପରିବାରବଳୀ ସହିତ ଘିରିଥିଲେ।
ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଜୀଵିତଂ ସଫଲଂ ଚ ମେ
ଆଜି ମୋର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଏବଂ ମୋର ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହେଲା।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ରାଜର୍ଷିର୍ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ସୁଚିରଂ ତତଃ
ଏପରି କହି, ସେ ରାଜା ଋଷି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ରାମ କଲେ।
ଅନୁଜ୍ଞାଂ ଦେହି ମେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ପ୍ରଯାସ୍ଯାମି ନିଜଂ ଗୃହମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋ ଘରକୁ ଫେରିପାରିବି।
ମନୋରଥ ଇଵ ଧ୍ଯାତଃ ସର୍ଵଦେଵମଯୋଽତିଥିଃ
ଯେପରି ମନର ଆଶା ପୂରଣ ହୁଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଅତିଥି ଆସିଥିଲେ।