ଗୁରୁଦ୍ରୋହରତାନାଂ ଚ ଯତ୍ପାପଂ ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦିଅନ୍ତି କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଜିନିଷ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଯତ୍ପାପଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ହତ୍ଵା ଗାଂ ଚ ହତ୍ଵା ପ୍ରଜାଯତେ
ଯେଉଁ ପାପ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାରିବା କିମ୍ବା ଗାଈ ମାରିବାରୁ ହୁଏ,
ମିତ୍ରଦ୍ରୋହେ ଚ ଯତ୍ପାପଂ ଯତ୍ପାପଂ ଗୁରୁଵଂଚକେ
ମିତ୍ରକୁ ଧୋକା ଦେବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ, ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଠକିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଯୋ ଗାଂ ସ୍ପୃଶତି ପାଦେନ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପାଵକଂ ତଥା
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ପାଦରେ ଗାଈକୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ଛୁଅନ୍ତି,
କୂପାରାମତଡାଗାନାଂ ଯୋ ଭଂଗଂ କୁରୁତ ନରଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ କୂଆ, ବଗିଚା କିମ୍ବା ପୋଖରୀ ଭଙ୍ଗ କରେ,
କୃତଘ୍ନସ୍ଯ ଚ ଯତ୍ପାପଂ ସୂଚକସ୍ଯ ଚ ଯଦ୍ଭଵେତ୍
ଅକୃତଜ୍ଞ ଲୋକଙ୍କର ଯେଉଁ ପାପ ଅଛି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଫିରିଦିଅନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ମଦ୍ଯମାଂସରତାନାଂ ଚ ଯତ୍ପାପଂ ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମଦ ଓ ମାଂସ ଖାଇବାରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ରାଜପୈଶୁନ୍ଯକର୍ତୄଣାଂ ଯତ୍ପାପଂ ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍ 7.3.29.
ଯେଉଁମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଵେଦଵିକ୍ରଯକର୍ତୄଣାଂ ଯତ୍ପାପଂ ସଂପ୍ରଜାଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଦୀଯମାନଂ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ନିଵାରଯତି ଯୋଽଲ୍ପଧୀଃ
ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଯେଉଁ ଲୋକେ ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ଦାନ ଦେବାକୁ ବାଞ୍ଚାଇ ଦିଅନ୍ତି,
ଵିଶ୍ଵସ୍ତଘାତକାନାଂ ଚ ଯତ୍ପାପଂ ସମୁଦାହୃତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଭରସା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘୋଷିତ ପାପ,
ଦ୍ଵିଜଦ୍ଵେଷରତାନାଂ ହି ଯତ୍ପାପଂ ଜାଯତେ ନୃଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଘୃଣା କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ପରଵାଦରତାନାଂ ଚ ପାପଂ ଯଚ୍ଚ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍
ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରେ ଆସକ୍ତ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଲୋକଙ୍କର ଯେଉଁ ପାପ ଅଛି,
ରାତ୍ରୌ ଯେ ପାପକର୍ମାଣୋ ଭକ୍ଷଂତି ଦଧିସକ୍ତୁକାନ୍
ଯେଉଁମାନେ ରାତିରେ ଦହି ଓ ଭଜା ଚିଉଡ଼ା ଖାଆନ୍ତି, ଏବଂ ପାପ କାମ କରନ୍ତି,
ଵୃଂତାକଂ ମୂଲକଂ ଶ୍ଵେତଂ ରକ୍ତଂ ଯେଽଶ୍ନଂତି ଗୃଂଜନମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବେଗୁନ, ମୂଳା, ସ୍ୱେତ କିମ୍ବା ଲାଲ ରସୁଣ ଖାଆନ୍ତି,
ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ଚ ତଦା ଗତ୍ଵା ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ବାଘ ଏହି କଥା କହିଲା।
ନ ଚୈତଦଵଗଂତଵ୍ଯଂ ଯଦଯଂ ଵଞ୍ଚିତୋ ମଯା
ଏହିପରି ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ଯେ, ସେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଠକାଯାଇଛି।
କପିଲେ ଗଚ୍ଛ ପଶ୍ଯ ତ୍ଵଂ ତନଯଂ ସୁତଵତ୍ସଲେ 7.3.29.
କପିଳା, ତୁମେ ଯାଅ, ତୁମର ପୁଅକୁ ଦେଖ, ଶିଶୁପ୍ରେମିକା ମାଆ।
ମାତରଂ ଭ୍ରାତରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଖୀଃ ସ୍ଵଜନଵବାଂଧଵାନ୍
ମାଆ, ଭାଇ, ସହେଳୀ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲାପରେ,
ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣମୁଖୀ ଦୀନା ପ୍ରସ୍ଥିତା ଗୋକୁଲଂ ପ୍ରତି
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ଗୋକୁଳକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵେପମାନା ଭଯୋଦ୍ଵିଗ୍ନା ଶୋକସାଗରମଧ୍ଯଗା । ତତଃ ସ୍ଵଗୋକୁଲଂ ପ୍ରାପ୍ତା ରଭମାଣା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଭୟରେ କାପୁଥିବା, ଅତି ଚିନ୍ତିତ ଓ ଶୋକର ସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ସେ, ପୁନିପୁନି ଦୌଡ଼ି ଶେଷରେ ନିଜ ଗୋକୁଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ଶବ୍ଦଂ ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵତ୍ସଃ ସ୍ଵମାତରମ୍
ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବଛା ନିଜ ମାଆକୁ ଚିହ୍ନିଲା।
ଅକାଲାଗମନଂ ତସ୍ଯା ରୌଦ୍ରଂ ଭଂଭାରଵଂ ତଥା
ତାଙ୍କର ଅସମୟରେ ଆସିବା ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀତିଦାୟକ ଥିଲା।
କିମର୍ଥମନ୍ଯଵେଲାଯାଂ ସମାଯାତା ଵଦସ୍ଵ ମେ
ତୁମେ ଏହି ଅସମୟରେ କାହିଁକି ଆସିଛ, ମୋତେ କୁହ।
ଆଗତାଽହଂ ତଵ ସ୍ନେହାତ୍କୁରୁ ତୃପ୍ତିଂ ଯଥେପ୍ସିତାମ୍
ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ମମତାରେ ଆସିଛି; ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ତାହା ପୂରଣ କର।
ଅପଶ୍ଚିମମିଦଂ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଲଭଂ ମାତୃଦର୍ଶନମ୍
ମୋ ପୁଅ, ଏହି ମାଆ-ସନ୍ମିଳନ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ପୁଣି ହେବ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରସ୍ଯ କାମରୂପସ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ଜୀଵିତଂ ମଯା
ଯେ ମୃଗ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରେ, ତାହାକୁ ମୋ ଜୀବନ ଦେବାକୁ ପଡିବ।
ମଯାଽଦ୍ଯ ତତ୍ର ଗଂତଵ୍ଯଂ ମୃଗରାଜସମୀପତଃ 7.3.29.
ଆଜି ମୋତେ ସେଇ ପଶୁରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ।
ଶ୍ଲାଘ୍ଯଂ ହି ମରଣଂ ମେଽଦ୍ଯ ତ୍ଵଯା ସହ ନ ସଂଶଯଃ
ଆଜି ତୁମ ସହିତ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ମୋ ପାଇଁ ଗର୍ବର କଥା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏକାକିନାଽପି ମର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଯସ୍ମାନ୍ମଯା ତ୍ଵଯା ଵିନା
ତୁମ ବିନା ମୁଁ ଏକା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ମରିବାକୁ ପଡିବ।