ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୂର୍ଯଵାରେଣ ଉପଵାସପରାଯଣଃ ସ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୁତଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସ୍ଵଵଂଶସ୍ଯ ଵିଵର୍ଧନମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସପ୍ତମୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବାରରେ ଉପବାସ କରେ, ସେ ନିଜ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ପାଇଥାଏ।
ନିଷ୍କାମୋ ଵା ନରୋ ଯସ୍ତୁ ତଂ ପୂଜଯତି ମାନଵଃ
କିମ୍ବା, ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ଅଥ ଗାଥା ପୁରା ଗୀତା ନାରଦେନ ସୁରର୍ଷିଣା
ଏହିପରି, ଦେବମୁନି ନାରଦ ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ—
ଅପି ଵର୍ଷଶତା ନାରୀ ଵଂଧ୍ଯା ଵା ଦୁର୍ଭଗାପି ଵା
ଯଦି ଜଣେ ଜନାନୀ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ବନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ଅପସାଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଥିବେ—
କିଂ ଦାନୈଃ କିଂ ଵ୍ରତୈର୍ଧ୍ଯାନୈଃ କିଂ ଜପୈଃ ସୋପଵାସକୈଃ
ଦାନ, ବ୍ରତ, ଧ୍ୟାନ, ଜପ କିମ୍ବା ଉପବାସର ଉପକାର କଣ?
ଵର୍ଷମେକଂ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ସୂର୍ଯଵାସରେ
ଯଦି ଜଣେ ମଣିଷ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟବାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ତଂ ଦେଵଂ ଯତ୍ନତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କର, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଂଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ସାଂବାଦିତ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର ଷଷ୍ଠ ଖଣ୍ଡରେ, ନାଗରଖଣ୍ଡର ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଛପନତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଭୀଷ୍ମେଣ ବ୍ରାହ୍ମଣେଂଦ୍ରାଣାଂ ସଂମତେନ ତଥାତ୍ମନା
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା।
ଶଂତନୋର୍ଦଯିତଃ ପୁତ୍ରୋ ଗାଂଗେଯ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଯିଏ ଗଙ୍ଗାର ପୁଅ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଭୀଷ୍ମ।
ତସ୍ଯାସୀତ୍ତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଭାର୍ଗଵେଣ ସମଂ ମହତ୍ ଅଂବାକୃତେ ଶିତୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈରସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ତଦନଂତରମ୍
ଏହି ଭୀଷ୍ମ ଅମ୍ବାଙ୍କ ପାଇଁ ଭାର୍ଗବ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା।
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵାଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ଗତାଶ୍ଚ ତେ ସମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ପୁନରେଵ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଆସି, ମଧ୍ୟସ୍ଥ ହୋଇ, ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଅଂବାପି ପ୍ରାପ୍ଯ ପରମଂ ଗାଂଗେଯୋତ୍ଥଂ ପରାଭଵମ୍
ଅମ୍ବା ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାଜୟ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଭର୍ତ୍ସଯିତ୍ଵା ନଦୀପୁତ୍ରଂ ବାଷ୍ପଵ୍ଯାକୁଲଲୋଚନା
ସେ ନଦୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତିରସ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କର ଆଖି ଲୁହାରେ ଭିଜିଗଲା।
ଯସ୍ମାଦ୍ଭୀଷ୍ମ ତ୍ଵଯା ତ୍ଯକ୍ତା କାମାର୍ତାହଂ ସୁଦୁର୍ମତେ
“ଭୀଷ୍ମ, ତୁମେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିଛ, ମୁଁ ଆସକ୍ତିରେ ଦୁଃଖିତ, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି।”
ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ଯଯା ସମାଯୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ନୂନଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
“ଏହିପରି କାମ କରି, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଜନନୀହତ୍ୟାର ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେବ।”
ତତଃ ସ ଘୃଣଯାଽଽଵିଷ୍ଟୋ ଭୀଷ୍ମଃ କୁରୁପିତାମହଃ
ତାପରେ କୁରୁଙ୍କ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ଅତି ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ।
ଭଗଵନ୍କାଶିରାଜସ୍ଯ ସୁତଯା ମେ ପ୍ରଜଲ୍ପିତମ୍ ୬.୫୭.
“ଭଗବନ୍, କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ମୋତେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।”
ତତ୍କିଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵାକ୍ଯମାତ୍ରେଣ ନୋ ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣସତ୍ତମ
“ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କେବଳ କଥା କହିଲେ ଏପରି ଘଟେ କି, କିମ୍ବା ନୁହେଁ?”
ସ୍ତ୍ରୀଜନୋ ଵା ଦ୍ଵିଜୋ ଵାପି ତସ୍ଯ ପାପଂ ତୁ ତଦ୍ଭଵେତ୍
ଜେଉଁଠି ଜଣେ ନାରୀ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରାଯାଏ, ସେଠି ପାପ ସେଉଁଠି ଲାଗେ।
ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵାପି ତସ୍ମାନ୍ନୈଵ ପ୍ରକୋପଯେତ୍
ସେଇଥିରୁ, କେବେ ଜଣେ ନାରୀ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତପୋ ଵା ଯଦି ଵା ଦାନଂ ଵ୍ରତଂ ନିଯମମେଵ ଵା
ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ବ୍ରତ କିମ୍ବା ନିୟମ ଯେଉଁଠି ହେଉ,
ତତ୍ପାପଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଧେ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜାଯତେ ଭରତର୍ଷଭ
ନାରୀହତ୍ୟା ପାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଦତ୍ର ଵିଷଯେ ଦାନଂ ନ ତପୋ ନ ଵ୍ରତାଦିକମ୍
ଏହି ବିଷୟରେ କେବଳ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ତପସ୍ୟା, ବ୍ରତ ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନୁହେଁ।
ତତଃ କ୍ରମାତ୍ସମାଯାତୋ ଭ୍ରମମାଣୋ ମହୀତଲେ
ତାପରେ, ପୃଥିବୀରେ ଘୁରି ଘୁରି, ସେ କ୍ରମେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଥାପଶ୍ଯନ୍ମହାତ୍ମା ସ ସୁପୁଣ୍ଯଂ ତଦ୍ଗଯାଶିରଃ ୬.୫୭.
ଏବଂ ସେ ମହାତ୍ମା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୟାଶିର ତୀର୍ଥକୁ ଦେଖିଲେ।
ଚକ୍ରେ ତାଵନ୍ନଭୋଵାଣୀ ଵାକ୍ଯମେତଦୁଵାଚ ହ
ତାପରେ ଆକାଶରୁ ଏହି ଭାବର କଥା ଶୁଣାଗଲା।
କର୍ତୁଂ ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ଯଯାଯୁକ୍ତସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛୃଣୁ ଵଚୋ ମମ
ତୁମେ ଜଣେ ଜନାନୀ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ; ଏହିଠାରେ ମୋର କଥା ଶୁଣ।
ଅସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାତ୍ସମୀପସ୍ଥଂ ଵାରୁଣ୍ଯାଂ ଦିଶି ପୁଣ୍ଯକୃତ୍
ଏଠାରୁ ନିକଟରେ ଥିବା ବାରୁଣୀ ଦିଗକୁ ଯାଅ, ସେଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ସ ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ଯାକୃତାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେଠାରେ ଜନାନୀ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।