ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵୀକ୍ଷଣୀଯଃ ସଦା ହି ସଃ
ସେଉଁଠି ସେଠି ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସଦା ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ନଲେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଅଂଶରେ, ନଳେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାମାନଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ହୃଦି ସ୍ଥିତାନ୍
ମଣିଷ ଦେଖିଲେ, ହୃଦୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ।
ଯସ୍ତୁ ମାଘସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲାଯାଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ରଵିଵାସରେ
କିନ୍ତୁ ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ, ରବିବାର ଦିନରେ—
ଆସୀତ୍ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋ ନାମ ଗାଲଵଃ ସ ମହାମୁନିଃ
ପୂର୍ବକାଳରେ ଗାଳବ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାମୁନି ଥିଲେ।
ଶୁଚିଵ୍ରତପରଃ ଶାଂତୋ ଦେଵଦ୍ଵିଜପରାଯଣଃ
ସେ ପବିତ୍ରତା ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା, ଶାନ୍ତ ଓ ଦେବତା ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯୈଵଂ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ପଶ୍ଚିମଂ ଵଯଃ
ଏଭଳି ଜୀବନ କଟାଉଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିଗଲା।
ତତଃ ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗୃହକୃତ୍ଯଂ ସ ଭକ୍ତିମାନ୍
ତାପରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଘରୋଇ କାମକୁ ଛାଡିଦେଇ, ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଵଟଵୃକ୍ଷଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଯୁତଃ
ସେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ, ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ।
ଵର୍ଷାସ୍ଵାକାଶଶାଯୀ ଚ ହେମଂତେ ଜଲସଂଶ୍ରଯଃ
ବର୍ଷାକାଳରେ ସେ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଶୁଇଥିଲେ, ହେମନ୍ତରେ ପାଣି ନିକଟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ତତଃ ପଂଚଦଶେ ଵର୍ଷେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ରଵିଃ
ପରେ, ପନ୍ଦରତମ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାବେଳେ, ମହାନ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ କହିଲେ।
ଅତିଦୁର୍ଲଭମପ୍ଯାଶୁ ତଵ ଦାସ୍ଯାମ୍ଯସଂଶଯମ୍ ॥୬.୫୬.
ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାପ୍ତି ଅତି କଷ୍ଟ, ସେଥିକି ମୁଁ ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ଦେଇଦେବି, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେହି ସୁତଂ ମହ୍ଯଂ ଵଂଶଵୃଦ୍ଧିକରଂ ପରମ୍
ତେଣୁ, ମୋତେ ଏମିତି ଜଣେ ପୁଅ ଦେଅ, ଯିଏ ଆମ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବ।
ସପ୍ତମ୍ଯଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିରାହାରସ୍ତୁ ଭକ୍ତିତଃ ଯା
ସପ୍ତମ ଦିନରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଉପବାସ ରହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ସପ୍ତାଶ୍ଵୋ ଵିରରାମ ଦିଵାକରଃ
ଏଭଳି କହି, ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏଣାଯାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ତାଙ୍କର ଗତି ବନ୍ଦ କଲେ।
ନାତିଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ତତସ୍ତସ୍ଯାଭଵ ତତ୍ସୁତଃ
ତାପରେ, ବହୁତ ଦିନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ଜଣେ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ପିତା ନାମ ଵଟେଶ୍ଵର ଇତି ସ୍ଵଯମ୍
ଏପରେ, ସେ ପିତା ନିଜେ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ 'ବଟେଶ୍ୱର' ନାମ ରଖିଲେ।
ଵଟେଶ୍ଵରସୁତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୌତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଟେଶ୍ୱରଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ପଉତିମାନେ ଦେଖି—
ଵଟେଶ୍ଵରୋଽପି ସଂଜ୍ଞାଯ ପିତ୍ରା ସଂସ୍ଥାପିତଂ ରଵିମ୍ ୬.୫୬.
ବଟେଶ୍ୱର ଏହି କଥା ଜାଣି, ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ଲୋକେ ଚ ସ ଵଟାଦିତ୍ଯସଂଜ୍ଞିତଃ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସେ 'ବଟାଦିତ୍ୟ' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ସୂର୍ଯଵାରେଣ ଉପଵାସପରାଯଣଃ ସ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସୁତଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସ୍ଵଵଂଶସ୍ଯ ଵିଵର୍ଧନମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସପ୍ତମୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବାରରେ ଉପବାସ କରେ, ସେ ନିଜ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ପାଇଥାଏ।
ନିଷ୍କାମୋ ଵା ନରୋ ଯସ୍ତୁ ତଂ ପୂଜଯତି ମାନଵଃ
କିମ୍ବା, ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ଅଥ ଗାଥା ପୁରା ଗୀତା ନାରଦେନ ସୁରର୍ଷିଣା
ଏହିପରି, ଦେବମୁନି ନାରଦ ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ—
ଅପି ଵର୍ଷଶତା ନାରୀ ଵଂଧ୍ଯା ଵା ଦୁର୍ଭଗାପି ଵା
ଯଦି ଜଣେ ଜନାନୀ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ବନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ଅପସାଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଥିବେ—
କିଂ ଦାନୈଃ କିଂ ଵ୍ରତୈର୍ଧ୍ଯାନୈଃ କିଂ ଜପୈଃ ସୋପଵାସକୈଃ
ଦାନ, ବ୍ରତ, ଧ୍ୟାନ, ଜପ କିମ୍ବା ଉପବାସର ଉପକାର କଣ?
ଵର୍ଷମେକଂ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ସୂର୍ଯଵାସରେ
ଯଦି ଜଣେ ମଣିଷ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟବାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ତଂ ଦେଵଂ ଯତ୍ନତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କର, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଂଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ସାଂବାଦିତ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ପୁରାଣର ଷଷ୍ଠ ଖଣ୍ଡରେ, ନାଗରଖଣ୍ଡର ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ସାମ୍ବାଦିତ୍ୟ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଛପନତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଭୀଷ୍ମେଣ ବ୍ରାହ୍ମଣେଂଦ୍ରାଣାଂ ସଂମତେନ ତଥାତ୍ମନା
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା।
ଶଂତନୋର୍ଦଯିତଃ ପୁତ୍ରୋ ଗାଂଗେଯ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ଯିଏ ଗଙ୍ଗାର ପୁଅ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଭୀଷ୍ମ।