ଯୋ ମାମତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ତତ୍ର ଦିଵସେ ଵୀକ୍ଷଯିଷ୍ଯତି ତସ୍ଯ ନାଶଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯଂତି ଵ୍ଯାଧଯୋ ଗାତ୍ରସଂଭଵାଃ ॥ ୬.୫୫.
ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଦିନରେ ମୋତେ ଏଠାରେ ଦେଖିବେ, ତାଙ୍କର ଶରୀରର ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହେଇଯିବ।
ଯୋଽସ୍ଯ କୁଂଡସ୍ଯ ସଂଭୂତାଂ ମୃତ୍ତିକାମପି ମାନଵଃ ସୋଽପି ରୋଗୈର୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସଂଭଵିଷ୍ଯତି ପୁଷ୍ଟିମାନ୍
ଏହି କୁଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମାଟି ଯେଉଁ ମଣିଷ ନେଇଥିବେ, ସେ ମଧ୍ୟ ରୋଗମୁକ୍ତ ଓ ସୁସ୍ଥ ହେବେ।
ନିଷ୍କାମସ୍ତୁ ପୁନର୍ଯୋ ମାଂ ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ନୃପୋତ୍ତମ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ମମ ଲୋକଂ ସ ଯାସ୍ଯତି
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଯଦି କେହି ନିର୍ଲୋଭ ହୁଏ, ସେ ସମୟରେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବ।
ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ଗତୋ ଵିପ୍ରା ଯଥା ଦୀପୋଽତ୍ର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୀପ ନିବା ଭଳି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଏଷ ସଂସ୍ଥାପିତଃ ଶଂଭୁର୍ମଯା ଯୁଷ୍ମତ୍ପୁରୋଂତିକେ
ମୁଁ ଏଠାରେ ଆପଣମାନେଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି।
ଅଧୁନାହଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ସ୍ଵରାଜ୍ଯାଯ କୃତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏବେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱର୍ଗରାଜ୍ୟକୁ ଯିବି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ତଵ ଦେଵକୃତେ ଯତ୍ନଂ ଯାତ୍ରାଦ୍ଯାସୁ କ୍ରିଯାସୁ ଚ
ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପ୍ରୟାସ କରିଛ, ଯାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ—
ତଥା ପୂଜାଂ କରିଷ୍ଯାମଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଯୁତାଃ ଵଂଶଜାସ୍ତେ କରିଷ୍ଯଂତି ପୂଜାମସ୍ଯ ସୁଭକ୍ତିତଃ
ସେଭଳି, ଆମେ ଉଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା। ତୁମର ବଂଶଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ପୂଜିବେ।
ପ୍ରତସ୍ଥେ ତାନ୍ପ୍ରଣମ୍ଯୋଚ୍ଚୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତୈଶ୍ଚାଭିନଂଦିତଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗଭୀର ଶିରୋନମ୍ର କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଏଵଂ ସ ଭଗଵାଞ୍ଛଂଭୁସ୍ତସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ୬.୫୫.
ଏଭଳି ଭାବେ ପବିତ୍ର ଶିବଜୀ ସେଠି ଅବିଚଳ ରହିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵୀକ୍ଷଣୀଯଃ ସଦା ହି ସଃ
ସେଉଁଠି ସେଠି ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସଦା ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ନଲେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଅଂଶରେ, ନଳେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାମାନଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ହୃଦି ସ୍ଥିତାନ୍
ମଣିଷ ଦେଖିଲେ, ହୃଦୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ।
ଯସ୍ତୁ ମାଘସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲାଯାଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ରଵିଵାସରେ
କିନ୍ତୁ ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ, ରବିବାର ଦିନରେ—
ଆସୀତ୍ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋ ନାମ ଗାଲଵଃ ସ ମହାମୁନିଃ
ପୂର୍ବକାଳରେ ଗାଳବ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାମୁନି ଥିଲେ।
ଶୁଚିଵ୍ରତପରଃ ଶାଂତୋ ଦେଵଦ୍ଵିଜପରାଯଣଃ
ସେ ପବିତ୍ରତା ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା, ଶାନ୍ତ ଓ ଦେବତା ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯୈଵଂ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ପଶ୍ଚିମଂ ଵଯଃ
ଏଭଳି ଜୀବନ କଟାଉଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିଗଲା।
ତତଃ ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗୃହକୃତ୍ଯଂ ସ ଭକ୍ତିମାନ୍
ତାପରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଘରୋଇ କାମକୁ ଛାଡିଦେଇ, ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଵଟଵୃକ୍ଷଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଯୁତଃ
ସେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ, ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ।
ଵର୍ଷାସ୍ଵାକାଶଶାଯୀ ଚ ହେମଂତେ ଜଲସଂଶ୍ରଯଃ
ବର୍ଷାକାଳରେ ସେ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଶୁଇଥିଲେ, ହେମନ୍ତରେ ପାଣି ନିକଟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ତତଃ ପଂଚଦଶେ ଵର୍ଷେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ରଵିଃ
ପରେ, ପନ୍ଦରତମ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାବେଳେ, ମହାନ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ କହିଲେ।
ଅତିଦୁର୍ଲଭମପ୍ଯାଶୁ ତଵ ଦାସ୍ଯାମ୍ଯସଂଶଯମ୍ ॥୬.୫୬.
ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରାପ୍ତି ଅତି କଷ୍ଟ, ସେଥିକି ମୁଁ ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ଦେଇଦେବି, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେହି ସୁତଂ ମହ୍ଯଂ ଵଂଶଵୃଦ୍ଧିକରଂ ପରମ୍
ତେଣୁ, ମୋତେ ଏମିତି ଜଣେ ପୁଅ ଦେଅ, ଯିଏ ଆମ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବ।
ସପ୍ତମ୍ଯଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିରାହାରସ୍ତୁ ଭକ୍ତିତଃ ଯା
ସପ୍ତମ ଦିନରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଉପବାସ ରହିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ସପ୍ତାଶ୍ଵୋ ଵିରରାମ ଦିଵାକରଃ
ଏଭଳି କହି, ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏଣାଯାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ତାଙ୍କର ଗତି ବନ୍ଦ କଲେ।
ନାତିଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ତତସ୍ତସ୍ଯାଭଵ ତତ୍ସୁତଃ
ତାପରେ, ବହୁତ ଦିନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ଜଣେ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ପିତା ନାମ ଵଟେଶ୍ଵର ଇତି ସ୍ଵଯମ୍
ଏପରେ, ସେ ପିତା ନିଜେ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ 'ବଟେଶ୍ୱର' ନାମ ରଖିଲେ।
ଵଟେଶ୍ଵରସୁତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୌତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଟେଶ୍ୱରଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ପଉତିମାନେ ଦେଖି—
ଵଟେଶ୍ଵରୋଽପି ସଂଜ୍ଞାଯ ପିତ୍ରା ସଂସ୍ଥାପିତଂ ରଵିମ୍ ୬.୫୬.
ବଟେଶ୍ୱର ଏହି କଥା ଜାଣି, ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
ତତଃପ୍ରଭୃତି ଲୋକେ ଚ ସ ଵଟାଦିତ୍ଯସଂଜ୍ଞିତଃ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ସେ 'ବଟାଦିତ୍ୟ' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ।