ଚାପବାଣଧରାଃ ସର୍ଵେ ଯଥା ଵୈ ଯମକିଂକରାଃ
ସମସ୍ତେ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରିଥିଲେ, ଯେପରି ଯମର ଦୂତମାନେ।
ମୃଗଯୂଥମନୁ ପ୍ରାପ୍ତମସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ଜଲାଶ୍ରଯେ ଵଯଂ ସର୍ଵେ ପରିଶ୍ରାଂତାଃ କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଏହି ସ୍ଥାନରେ, ଜଳ ଥିବା ଏଠିକୁ ହରିଣ ଦଳ ସହିତ ଆସି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଖୁବ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛୁ, ବିଶେଷକରି ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ।
ତୀର୍ଥସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ସତ୍ଯମେତଦସଂଶଯମ୍
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଶକ୍ତିରେ, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସତ୍ୟ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ଜଲେ ତସ୍ମିନ୍ସଦ୍ଯଃ ସିଦ୍ଧିଂ ଗତା ନୃପ
ଏଠାରେ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ରାଜା, ସେ ତୁରନ୍ତ ସଫଳତା ପାଇଥାଏ।
ତତଃ ଶକ୍ରସ୍ତୁ ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୀର୍ଥଂ ପାପହରଂ ନୃପ
ତାପରେ, ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ସେହି ପାପ ହରଣ କରୁଥିବା ତୀର୍ଥକୁ ଦେଖିଲେ,
ଅଦ୍ଯାପି ମନୁଜାସ୍ତତ୍ର ବୁଧାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ନରାଧିପ 7.3.28.
ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବୁଧିପୂର୍ବକ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ରାଜା।
ପିତୃମେଧଫଲଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାନାଦଵାପ୍ନୁଯୁଃ
ସେମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଫଳ ମିଳେ, ସେହି ସମସ୍ତ ପିତୃକର୍ମର ଫଳ ପାଆନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଂଡେ ମନୁଷ୍ଯତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵ ଵର୍ଣନଂନାମାଷ୍ଟାଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର 'ମନୁଷ୍ୟତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯତ୍ର ସ୍ନାତୋ ନରଃ ସମ୍ଯଙ୍ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ପୁରାଽଭୂନ୍ନୃପତିର୍ନାମ ସୁପ୍ରଭଃ ପରଵୀରହା
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ସୁପ୍ରଭ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁବିଜେତା ରାଜା ଥିଲେ।
ନ ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ନୋ ଭୋଗେ ନାଶ୍ଵଯାନେ ନ ଵାରଣେ
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଭୋଗବିଲାସ, ଘୋଡ଼ା ବା ହାତୀ ଚଢ଼ିବାରେ ଏମିତି ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ—
ସ କଦାଚିନ୍ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃଗାସକ୍ତୋଽର୍ବୁଦଂ ଗତଃ
ସେ ଏକଥର, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିକାରରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ ଅର୍ବୁଦକୁ ଗଲେ।
ସ୍ତନଂ ଧଯନ୍ତୀଂ ସୁସ୍ନିଗ୍ଧାଂ ଶିଶୋଃ କ୍ଷୀରାନୁରାଗିଣଃ
ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ମୃଗୀ ନିଜ ଶିଶୁକୁ ଦୁଧ ପିଅଉଁଥିଲା, ଶିଶୁ ଦୁଧ ପାଇଁ ଆସକ୍ତ ଥିଲା।
ଅଥ ସା ପାର୍ଥିଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଗୃହୀତଶରାସନମ୍
ତାପରେ ସେ ମୃଗୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଧନୁଷ ବାଣ ତଣିଥିବା ଦେଖିଲା,
ତତଃ ସା କୋପସନ୍ତପ୍ତା ଭୂପାଲଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ସେ ମୃଗୀ କ୍ରୋଧରେ ତପ୍ତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା।
ଶଯାନୋ ମୈଥୁନାସକ୍ତଃ ସ୍ତନପୋ ଵ୍ଯାଧିପୀଡିତଃ
ଶୟନ କରୁଥିବା, ସଂଯୋଗରେ ଲିନ, ଦୁଧ ପିଉଥିବା ବା ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ—
ତଦଦ୍ଯ ମରଣଂ ଜାତଂ ମମ ସର୍ଵଂ ନୃପାଧମ
ଆଜି, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧମ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା।
ଯସ୍ମାଦହମଧର୍ମେଣ ହତା ଭୂମିପତେ ତ୍ଵଯା 7.3.29.
କାରଣ, ଭୂମିର ନାଥ, ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟରେ ମୋତେ ହତ୍ୟା କରିଛ।
ତାଂ ଵୈ ପ୍ରସାଦଯାମାସ ପ୍ରାଣଶେଷାଂ ତଦା ମୃଗୀମ୍
ସେତେବେଳେ ରାଜା ସେ ମୃଗୀ, ଯାହାର ଜୀବନ ଅଳ୍ପ ଅଛି, ତାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଅଵିଵେକାନ୍ମଯା ଭଦ୍ରେ ହତା ତ୍ଵଂ ନିର୍ଘୃଣେନ ଚ
ମୋର ଅବିବେକ ଓ କଠୋରତାରେ, ମୃଦୁ ମୃଗୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରିଛି।
ଧେନୁଂ ତଯା ସମାଲାପାତ୍ପ୍ରକୃତିଂ ଯାସ୍ଯସେ ପୁନଃ
ସେଠାରେ ତୁମେ ତା ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଲେ, ପୁଣି ତୁମର ପ୍ରକୃତିକୁ ଫେରି ଗାଈ ହେବା।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୃଗୀ ରାଜାଗ୍ରତଃ ପ୍ରାଣୈର୍ଵ୍ଯଯୁଜ୍ଯତ
ଏପରି କହି, ସେ ହରିଣୀ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲା।
ଅଥାଽସୌ ପାର୍ଥିଵଃ ସଦ୍ଯୋ ରୌଦ୍ରାସ୍ଯଃ ସମଜାଯତ ଭକ୍ଷଯାମାସ ତାଂ ସେନାମାତ୍ମୀଯାଂ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ
ତାପରେ ସେ ରାଜା ତୁରନ୍ତି ରୂଦ୍ର ମୁହଁ ହେଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, ନିଜ ସେନାକୁ ଖାଇଦେଲେ।
ତତସ୍ତେ ସୈନିକା ରାଜନ୍ହତଶେଷାଃ ସୁଦୁଃଖିତାଃ
ତାପରେ, ରାଜନ୍, ଯେଉଁ ସେନା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲେ, ସେମାନେ ଖୁବ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ନିଵେଦଯନ୍ତୋ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ଚତ୍ଵରେଷୁ ତ୍ରିକେଷୁ ଚ
ସେମାନେ ଘଟଣାକୁ ଚଉକରେ ଓ ତିନିମୁହାଣିରେ ଲୋକମାନେଠାରେ କହିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଂ ଭୂରିପରାକ୍ରମମ୍
ସେ କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଅତି ପ୍ରବଳ ଶୂରବୀର,
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ସାନୌ ନୃପୋତ୍ତମ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ସେ ରାଜବଂଶରେ,
ତତ୍ରୈକା ଗୌଃ ପରିଭ୍ରଷ୍ଟା ସ୍ଵଯୂଥାତ୍ତୃଣତୃଷ୍ଣଯା ॥ 7.3.29.
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ତାଙ୍କ ଦଳରୁ ଘାସ ଖାଇବା ଆସାରେ ଅଲଗା ହୋଇଗଲା।
ଅଚ୍ଛିନ୍ନାଗ୍ରତୃଣଂ ଯା ତୁ ସଦା ଭକ୍ଷଯତେ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ସେ ଯେଉଁ ଗାଈ ସଦା ଅଖଣ୍ଡ ଘାସ ଖାଏ,
ତତ୍ରାସସାଦ ତାଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଦଂଷ୍ଟ୍ରୋତ୍କଟମୁଖାଵହଃ
ସେଠାରେ ଏକ ବାଘ ତାଙ୍କୁ ଆସି ଧରିଲା, ତାଙ୍କର ଦାଁତ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।