ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିମୁଚ୍ଯୁତେ ପାପାତ୍ସ୍ଥାପିତଂ ନଲଭୂଭୁଜା
ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏହାକୁ ରାଜା ନଳ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଯସ୍ତଂ ପଶ୍ଯେନ୍ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ମାଘେ ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ସିତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଓ ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁ ଲୋକ ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଷଷ୍ଠୀ ତାରିଖରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି—
କଣ୍ଡୂଃ ପାମାଥ ଦଦ୍ରୂଣି ମଂଡଲାନି ଵିଚର୍ଚିକା
ଖୁଜୁଲି, ପାମା, ଦଦ୍ରୁ, ଚର୍ମର ରୋଗ—
ଅସ୍ତି ତସ୍ଯାଗ୍ରତଃ କୁଣ୍ଡଂ ସ୍ଵଚ୍ଛୋଦକସୁପୂରିତମ୍
ଏହାର ସାମ୍ନାରେ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହା ପରିସ୍କାର ଓ ଶୁଭ୍ର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ସ୍ନାନଂ ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ସୋମଵାସରେ
ଯେଉଁ ଲୋକ ସେଠି ଏକାଦଶୀ ସୋମବାର ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି—
ଯଦା ସଂସ୍ଥାପିତଃ ଶଂଭୁର୍ନଲେନ ପୃଥିଵୀଭୁଜା
ଯେବେ ନଳ, ପୃଥିବୀର ରାଜା, ସେଠି ଶଂଭୁଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ—
ନଲ ଉଵାଚ ଅତ୍ର ସ୍ଥେଯଂ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ସଦା ସନ୍ନିହିତେନ ଚ
ନଳ କହିଲେ: ଦେବ, ତୁମେ ସଦା ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବାକୁ ପଡିବ।
ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ଚ ନିଵତ୍ସ୍ଯାମି ପ୍ରାସାଦେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ମୁଁ ସକାଳେ ଏଠାରେ ମନ୍ଦିରରେ ରହିବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମାଘାଷ୍ଟମ୍ଯାମହୋରାତ୍ରଂ ସକଲଂ ଚ ମହୀପତେ
ଓ ରାଜା, ମାଘ ମାସର ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଓ ରାତି ସମସ୍ତ ଦିନ ଭରି,
ପ୍ରାଣିନାଂ ରୋଗନାଶାଯ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଵିଶେଷତଃ
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ରୋଗ ନାଶ ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ,
ଯୋ ମାମତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ତତ୍ର ଦିଵସେ ଵୀକ୍ଷଯିଷ୍ଯତି ତସ୍ଯ ନାଶଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯଂତି ଵ୍ଯାଧଯୋ ଗାତ୍ରସଂଭଵାଃ ॥ ୬.୫୫.
ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଦିନରେ ମୋତେ ଏଠାରେ ଦେଖିବେ, ତାଙ୍କର ଶରୀରର ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହେଇଯିବ।
ଯୋଽସ୍ଯ କୁଂଡସ୍ଯ ସଂଭୂତାଂ ମୃତ୍ତିକାମପି ମାନଵଃ ସୋଽପି ରୋଗୈର୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସଂଭଵିଷ୍ଯତି ପୁଷ୍ଟିମାନ୍
ଏହି କୁଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମାଟି ଯେଉଁ ମଣିଷ ନେଇଥିବେ, ସେ ମଧ୍ୟ ରୋଗମୁକ୍ତ ଓ ସୁସ୍ଥ ହେବେ।
ନିଷ୍କାମସ୍ତୁ ପୁନର୍ଯୋ ମାଂ ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ନୃପୋତ୍ତମ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ମମ ଲୋକଂ ସ ଯାସ୍ଯତି
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ଯଦି କେହି ନିର୍ଲୋଭ ହୁଏ, ସେ ସମୟରେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବ।
ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ଗତୋ ଵିପ୍ରା ଯଥା ଦୀପୋଽତ୍ର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୀପ ନିବା ଭଳି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଏଷ ସଂସ୍ଥାପିତଃ ଶଂଭୁର୍ମଯା ଯୁଷ୍ମତ୍ପୁରୋଂତିକେ
ମୁଁ ଏଠାରେ ଆପଣମାନେଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି।
ଅଧୁନାହଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ସ୍ଵରାଜ୍ଯାଯ କୃତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏବେ ମୁଁ ମୋର ସ୍ୱର୍ଗରାଜ୍ୟକୁ ଯିବି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ତଵ ଦେଵକୃତେ ଯତ୍ନଂ ଯାତ୍ରାଦ୍ଯାସୁ କ୍ରିଯାସୁ ଚ
ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପ୍ରୟାସ କରିଛ, ଯାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ—
ତଥା ପୂଜାଂ କରିଷ୍ଯାମଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଯୁତାଃ ଵଂଶଜାସ୍ତେ କରିଷ୍ଯଂତି ପୂଜାମସ୍ଯ ସୁଭକ୍ତିତଃ
ସେଭଳି, ଆମେ ଉଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା। ତୁମର ବଂଶଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ପୂଜିବେ।
ପ୍ରତସ୍ଥେ ତାନ୍ପ୍ରଣମ୍ଯୋଚ୍ଚୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତୈଶ୍ଚାଭିନଂଦିତଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗଭୀର ଶିରୋନମ୍ର କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଏଵଂ ସ ଭଗଵାଞ୍ଛଂଭୁସ୍ତସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ୬.୫୫.
ଏଭଳି ଭାବେ ପବିତ୍ର ଶିବଜୀ ସେଠି ଅବିଚଳ ରହିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵୀକ୍ଷଣୀଯଃ ସଦା ହି ସଃ
ସେଉଁଠି ସେଠି ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସଦା ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ନଲେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଅଂଶରେ, ନଳେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାମାନଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ହୃଦି ସ୍ଥିତାନ୍
ମଣିଷ ଦେଖିଲେ, ହୃଦୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ।
ଯସ୍ତୁ ମାଘସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲାଯାଂ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ରଵିଵାସରେ
କିନ୍ତୁ ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନ, ରବିବାର ଦିନରେ—
ଆସୀତ୍ପୂର୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋ ନାମ ଗାଲଵଃ ସ ମହାମୁନିଃ
ପୂର୍ବକାଳରେ ଗାଳବ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାମୁନି ଥିଲେ।
ଶୁଚିଵ୍ରତପରଃ ଶାଂତୋ ଦେଵଦ୍ଵିଜପରାଯଣଃ
ସେ ପବିତ୍ରତା ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା, ଶାନ୍ତ ଓ ଦେବତା ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯୈଵଂ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ପଶ୍ଚିମଂ ଵଯଃ
ଏଭଳି ଜୀବନ କଟାଉଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସିଗଲା।
ତତଃ ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗୃହକୃତ୍ଯଂ ସ ଭକ୍ତିମାନ୍
ତାପରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଘରୋଇ କାମକୁ ଛାଡିଦେଇ, ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଵଟଵୃକ୍ଷଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଯୁତଃ
ସେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ, ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ।
ଵର୍ଷାସ୍ଵାକାଶଶାଯୀ ଚ ହେମଂତେ ଜଲସଂଶ୍ରଯଃ
ବର୍ଷାକାଳରେ ସେ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଶୁଇଥିଲେ, ହେମନ୍ତରେ ପାଣି ନିକଟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।