ହତଶେଷାନ୍ସମାଦାଯ ରାକ୍ଷସାନ୍ବଲସଂଯୁତଃ
ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ, ସେମାନେ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ଏକଠା କଲେ।
ତତସ୍ତଦ୍ଵୈରମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଭ୍ରାତୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ
ତାପରେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ଭାଇ ପାଇଁ ରହିଥିବା ଶତ୍ରୁତାକୁ ଧରି, ସେ ରାକ୍ଷସ
ଏଵଂ ସଵୀକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ମହାତ୍ମନଃ ୬.୫୩.
ଏପରି ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର କୌଣସି ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜିଲା।
ନ ସୂକ୍ଷ୍ମମପି ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଛିଦ୍ରଂ ତେନ ଦୁରାତ୍ମନା
କିନ୍ତୁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଜଣେ ଏକ ଛୋଟ ତ୍ରୁଟି ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଅଥାସୌ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵିସୃଜ୍ଯାହିତଦକ୍ଷିଣାନ୍
ତାପରେ ସେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଦାନ ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେଙ୍କୁ ଚାଲିଯିବାକୁ କହିଲା।
ସ୍ଵହସ୍ତେନ ଗୁରୋଦ୍ଯାହଂ ତ୍ଵାଂ ଭୋଜଯିତୁମୁତ୍ସହେ
ନିଜ ହାତରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇପାରିବି।'
କ୍ଷାଲିତାଂଘ୍ରିଃ ସ୍ଵଯଂ ତେନ ନିଵିଷ୍ଟୋ ଭୋଜନାଯ ଵୈ
ନିଜେ ପାଦ ଧୋଇ, ସେ ଭୋଜନ ପାଇଁ ବସିଗଲେ।
କୂରବୁଦ୍ଧିରଥୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦର୍ଥଂ ଚାମିଷଂ ଶୁଭମ୍
କ୍ରୂର ମନର ଜଣେ, ଏହା ଦେଖି, ସେହି ପାଇଁ ଶୁଭ ମାଂସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲା।
ଉଖାଂ କୃତ୍ଵା ତତସ୍ତାଦୃକ୍ତତ୍ପ୍ରମାଣାମତର୍କିତାମ୍
ତାପରେ ସେ ଏମିତି ଆକାରର ଏକ ମାଟିଝାଞ୍ଜି ତିଆରି କଲା, ଯାହା ଅନୁମାନ କରିହେବା ନଥିଲା।
ଅଥାସୌ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୋ ଭୁଂଜାନୋ ବୁବୁଧେ ହି ତତ୍
ତାପରେ ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଖାଉଥିବା ବେଳେ, ଏହି କଥା ଅନୁଭବ କଲେ।
ମହାମାଂସାଶନଂ ଯସ୍ମାତ୍କାରିତୋଽହଂ ତ୍ଵଯାଧମ
'ତୁମ ପାଇଁ, ହେ ଅଧମ, ମୁଁ ବଡ଼ ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି।'
ତତଃ ସଂଶୋଧଯାମାସ ତସ୍ଯ ମାଂସସ୍ଯ ଚାଗମମ୍
ତାପରେ ସେ ଏହି ମାଂସର ଉତ୍ସ ତଦନ୍ତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତେଽବ୍ରୁଵନ୍ନୈତଦସ୍ମାଭିଃ ଶ୍ରପିତଂ ମାଂସମୀଦୃଶମ୍ ୬.୫୩.
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଏପରି ମାଂସ ଆମେ ରାନ୍ଧିଛୁ।'
ରାକ୍ଷସଂ ଵା ପିଶାଚଂ ଵା ଦାନଵଂ ଵା ଵିନା ଵିଭୋ
'ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ କିମ୍ବା ଦାନବ ଛାଡ଼ି, ହେ ପ୍ରଭୁ...'
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତସ୍ଯ ନାରଦୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ମହାନ ଋଷି ନାରଦ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
. ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୋପମାପନ୍ନଃ ସ ରାଜା ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ ଶାପୋଦ୍ଯତଂ ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରଦୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହା ଶୁଣି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଶାପ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦେଖି, ନାରଦ କହିଲେ—
ନିଘ୍ନନ୍ତୋ ଵା ଶପନ୍ତୋ ଵା ଦ୍ଵିଷନ୍ତୋ ଵା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ଗୁରୁରେଷ ପୁନର୍ମାନ୍ଯସ୍ତଵ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ
ମାନ୍ୟ ରାଜା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ମାରିବେ କିମ୍ବା ଶାପ ଦେବେ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁତା ରଖିବେ, ସେମାନେ ସଦା ଗୁରୁ ଭାବେ ଆଦରିତ ହେବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାନ୍ନାର୍ହସି ଶପ୍ତୁଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିଶାପେନ ସନ୍ମୁନିମ୍ ପାଦଯୋଃ କୃତ୍ସ୍ନମୁପରି ପ୍ରମୁମୋଚ ତତଃ ପରମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ତୁମେ ଏହି ମୁନିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି କଥା କହି, ସେ ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଅଥ ତୌ ଚରଣୌ ତସ୍ଯ ତପ୍ତ ଶାପୋଦକପ୍ଲୁତୌ
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ସେଇ ଦୁଇଟି ପାଦ ତୀବ୍ର ଶାପର ଜଳରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା।
କଲ୍ମାଷପାଦ ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତତଃପ୍ରଭୃତି ସ କ୍ଷିତୌ
ସେଥିଠାରୁ, ସେ ଭୂମିରେ 'କଳ୍ମାଷପାଦ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦତ୍ତଂ ଵୃଥା ଶାପଂ ତସ୍ଯ ଭୂମିପତେସ୍ତଦା
ତାପରେ ମୁନି ବୁଝିଲେ ଯେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପ ଅକାରଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ଉଵାଚ ଵ୍ଯର୍ଥଃ ଶାପୋଽଯଂ ତଵ ଦତ୍ତୋ ମଯା ନୃପ
ସେ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେଉଁ ଶାପ ଦେଇଛି, ସେଠାରେ କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ।'
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ରାକ୍ଷସୋ ଭୂତ୍ଵା କଞ୍ଚିତ୍କାଲଂ ନୃପୋ ତ୍ତମ ୬.୫୩.
ତେଣୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ତୁମେ ରାକ୍ଷସ ହେବେ।
ଯଦା ତ୍ଵଂ କ୍ରୂରବୁଦ୍ଧିଂ ତଂ ରାକ୍ଷସଂ ନିହନିଷ୍ଯସି
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ସେଇ କ୍ରୂର ମନୋଭାବ ଥିବା ରାକ୍ଷସକୁ ମାରିଦେବେ—
ଊର୍ଧ୍ଵକେଶୋ ମହାକାଯଃ କୃଷ୍ଣଦନ୍ତୋ ଭଯା ନକଃ
ଯାହାର କେଶ ଉପରକୁ ଉଠିଥାଏ, ଦେହ ବଡ଼, ଦାନ୍ତ କଳା ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର—
ତତୋ ଜଘାନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାନ୍ରାକ୍ଷସଂ ଭାଵମାଶ୍ରିତଃ
ତାପରେ, ରାକ୍ଷସ ଭାବ ଧାରଣ କରି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁକୁ ହତ୍ୟା କଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ କ୍ରୂର ବୁଦ୍ଧିଃ ସ ରାକ୍ଷସଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ କ୍ରୂର ମନ ଥିବା ରାକ୍ଷସ—
ଭ୍ରାତୁର୍ଵଧକୃତଂ ଵୈରଂ ସ୍ମରମାଣସ୍ତତଃ ପରମ୍
ଭାଇଙ୍କ ହତ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଶତ୍ରୁତାକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲା—
ତତସ୍ତଂ ଵେଷ୍ଟଯିତ୍ଵାପି ସମଂତାଦ୍ରାକ୍ଷସୋ ନୃପମ୍
ତାପରେ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ନେଇ, ବାନ୍ଧିଦେଲା।
ତ୍ଵଯା ଯୋ ନିହତୋଽସ୍ମାକଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଭ୍ରାତା ସୁଦୁର୍ମତେ
'ତୁମେ, ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା, ଆମର ବଡ଼ ଭାଇକୁ ମାରିଦେଲେ,' ସେ କହିଲା।