ତେନେଷ୍ଟଂ ଵିପୁଲୈର୍ଯଜ୍ଞୈଃ ସୁଵର୍ଣଵରଦକ୍ଷିଣୈଃ
ସେ ବହୁତ ବଡ଼ ேଯଜ୍ଞ କଲେ ଏବଂ ସୁନା ଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ସତ୍ରେ ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକେ
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ,
କ୍ରୂରାକ୍ଷଃ କ୍ରୂରବୁଦ୍ଧିଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସୌ ବଲଵତ୍ତରୌ ୬.୫୩.
ତେଁଠି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଆସିଲେ—କ୍ରୂରାକ୍ଷ ଓ କ୍ରୂରବୁଦ୍ଧି।
ରାକ୍ଷସୈର୍ବହୁଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତଥାନ୍ଯୈର୍ଭୂତସଂଜ୍ଞିତୈଃ
ସେମାନେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବହୁତ ରାକ୍ଷସ ଓ ଭୂତମାନେ ସହିତ ଆସିଥିଲେ।
ଅଥ ତେ ରାକ୍ଷସାଃ ସର୍ଵେ କିଂଚିଚ୍ଛିଦ୍ରମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକ ଛୋଟ ରାସ୍ତା ଦେଖିଲେ।
ନିଘ୍ନନ୍ତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ଭକ୍ଷଯନ୍ତୋ ହଵୀଂଷି ଚ
ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ମାରିବା ଏବଂ ହବି ଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତତ୍ର ହାହାକାରୋ ମହାନଭୂତ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ବଡ଼ ହାହାକାର ଉଠିଲା।
ତତୋ ମୈତ୍ରସହିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦୀକ୍ଷାଵ୍ରତଂ ନୃପଃ
ତାପରେ ରାଜା ମୈତ୍ରସହି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଦୀକ୍ଷା ଓ ବ୍ରତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କୃତରକ୍ଷୋ ଵସିଷ୍ଠେନ ସ୍ଵଯମେଵ ପୁରୋଧସା
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ସେ ନିଜେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
କ୍ରୂରବୁଦ୍ଧିରଥୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ହତଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସହୋଦରମ୍
କ୍ରୂର ମନର ଜଣେ, ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହୋଦର ହତ ହେବାକୁ ଦେଖି,
ହତଶେଷାନ୍ସମାଦାଯ ରାକ୍ଷସାନ୍ବଲସଂଯୁତଃ
ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ, ସେମାନେ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ଏକଠା କଲେ।
ତତସ୍ତଦ୍ଵୈରମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଭ୍ରାତୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ରାକ୍ଷସଃ
ତାପରେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ଭାଇ ପାଇଁ ରହିଥିବା ଶତ୍ରୁତାକୁ ଧରି, ସେ ରାକ୍ଷସ
ଏଵଂ ସଵୀକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ମହାତ୍ମନଃ ୬.୫୩.
ଏପରି ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କର କୌଣସି ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜିଲା।
ନ ସୂକ୍ଷ୍ମମପି ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଛିଦ୍ରଂ ତେନ ଦୁରାତ୍ମନା
କିନ୍ତୁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଜଣେ ଏକ ଛୋଟ ତ୍ରୁଟି ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଅଥାସୌ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵିସୃଜ୍ଯାହିତଦକ୍ଷିଣାନ୍
ତାପରେ ସେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଯୋଗ୍ୟ ଦାନ ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେଙ୍କୁ ଚାଲିଯିବାକୁ କହିଲା।
ସ୍ଵହସ୍ତେନ ଗୁରୋଦ୍ଯାହଂ ତ୍ଵାଂ ଭୋଜଯିତୁମୁତ୍ସହେ
ନିଜ ହାତରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇପାରିବି।'
କ୍ଷାଲିତାଂଘ୍ରିଃ ସ୍ଵଯଂ ତେନ ନିଵିଷ୍ଟୋ ଭୋଜନାଯ ଵୈ
ନିଜେ ପାଦ ଧୋଇ, ସେ ଭୋଜନ ପାଇଁ ବସିଗଲେ।
କୂରବୁଦ୍ଧିରଥୋ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତଦର୍ଥଂ ଚାମିଷଂ ଶୁଭମ୍
କ୍ରୂର ମନର ଜଣେ, ଏହା ଦେଖି, ସେହି ପାଇଁ ଶୁଭ ମାଂସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲା।
ଉଖାଂ କୃତ୍ଵା ତତସ୍ତାଦୃକ୍ତତ୍ପ୍ରମାଣାମତର୍କିତାମ୍
ତାପରେ ସେ ଏମିତି ଆକାରର ଏକ ମାଟିଝାଞ୍ଜି ତିଆରି କଲା, ଯାହା ଅନୁମାନ କରିହେବା ନଥିଲା।
ଅଥାସୌ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୋ ଭୁଂଜାନୋ ବୁବୁଧେ ହି ତତ୍
ତାପରେ ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଖାଉଥିବା ବେଳେ, ଏହି କଥା ଅନୁଭବ କଲେ।
ମହାମାଂସାଶନଂ ଯସ୍ମାତ୍କାରିତୋଽହଂ ତ୍ଵଯାଧମ
'ତୁମ ପାଇଁ, ହେ ଅଧମ, ମୁଁ ବଡ଼ ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି।'
ତତଃ ସଂଶୋଧଯାମାସ ତସ୍ଯ ମାଂସସ୍ଯ ଚାଗମମ୍
ତାପରେ ସେ ଏହି ମାଂସର ଉତ୍ସ ତଦନ୍ତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତେଽବ୍ରୁଵନ୍ନୈତଦସ୍ମାଭିଃ ଶ୍ରପିତଂ ମାଂସମୀଦୃଶମ୍ ୬.୫୩.
ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଏପରି ମାଂସ ଆମେ ରାନ୍ଧିଛୁ।'
ରାକ୍ଷସଂ ଵା ପିଶାଚଂ ଵା ଦାନଵଂ ଵା ଵିନା ଵିଭୋ
'ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ କିମ୍ବା ଦାନବ ଛାଡ଼ି, ହେ ପ୍ରଭୁ...'
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତସ୍ଯ ନାରଦୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ମହାନ ଋଷି ନାରଦ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
. ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୋପମାପନ୍ନଃ ସ ରାଜା ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ ଶାପୋଦ୍ଯତଂ ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରଦୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହା ଶୁଣି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଶାପ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦେଖି, ନାରଦ କହିଲେ—
ନିଘ୍ନନ୍ତୋ ଵା ଶପନ୍ତୋ ଵା ଦ୍ଵିଷନ୍ତୋ ଵା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ଗୁରୁରେଷ ପୁନର୍ମାନ୍ଯସ୍ତଵ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ
ମାନ୍ୟ ରାଜା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ମାରିବେ କିମ୍ବା ଶାପ ଦେବେ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁତା ରଖିବେ, ସେମାନେ ସଦା ଗୁରୁ ଭାବେ ଆଦରିତ ହେବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାନ୍ନାର୍ହସି ଶପ୍ତୁଂ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିଶାପେନ ସନ୍ମୁନିମ୍ ପାଦଯୋଃ କୃତ୍ସ୍ନମୁପରି ପ୍ରମୁମୋଚ ତତଃ ପରମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ତୁମେ ଏହି ମୁନିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି କଥା କହି, ସେ ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଅଥ ତୌ ଚରଣୌ ତସ୍ଯ ତପ୍ତ ଶାପୋଦକପ୍ଲୁତୌ
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ସେଇ ଦୁଇଟି ପାଦ ତୀବ୍ର ଶାପର ଜଳରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା।
କଲ୍ମାଷପାଦ ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତତଃପ୍ରଭୃତି ସ କ୍ଷିତୌ
ସେଥିଠାରୁ, ସେ ଭୂମିରେ 'କଳ୍ମାଷପାଦ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।