ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଦ୍ଵ୍ଯାଘ୍ର ଵିଲପାମି ସୁଦୁଃଖିତା
ଏହି କାରଣରୁ, ବଘା, ମୁଁ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଏଭଳି କାନ୍ଦୁଛି।
ତସ୍ମାନ୍ମୁଂଚ ମହାଵ୍ଯାଘ୍ର ମାଂ ସଦ୍ଯଃ ସୁତଵତ୍ସଲାମ୍
ତେଣୁ, ବଡ଼ ବଘା, ମୋତେ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ, କାରଣ ମୁଁ ମୋ ଛୁଆଁ ପ୍ରତି ଅତି ମମତାବାନ୍।
ଭୂଯସ୍ତତ୍ରୈଵ ନିର୍ଯାସି ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵାଂ ଭକ୍ଷଯାମ୍ଯହମ୍
ତୁମେ ଯଦି ପୁଣି ସେଠାକୁ ଯିବ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଖାଇଦେବି।
ତାନାକର୍ଣଯ ମେ ଵକ୍ତ୍ରାତ୍ତତୋ ଯୁକ୍ତଂ ସମାଚର ॥ ୬.୫୦.
ମୋ ମୁଁହରୁ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ପରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାମ କର।
ଯତ୍ପାପଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯାଂ ମାତାପିତ୍ରୋଶ୍ଚ ଵଂଚନେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ମା' ବା ବାପାକୁ ଠକାଇବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଵିଵସ୍ତ୍ରଂ ସ୍ନାନସକ୍ତାନାଂ ଦିଵାମୈଥୁନଗାମିନାମ୍
ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅବରଣ କରିବା, କିମ୍ବା ଦିନେ ସଂଗମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖାଇଦେବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ରଜସ୍ଵଲାନୁସକ୍ତାନାଂ ଯତ୍ପାପଂ ନଗ୍ନଶାଯିନାମ୍
ରଜସ୍ୱଳା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ମିଶିବା, କିମ୍ବା ନଗ୍ନ ହୋଇ ଶୋଇବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଵିଶ୍ଵାସଘାତକାନାଂ ଚ କୃତଘ୍ନାନାଂ ଚ ଯଦ୍ଭଵେତ୍
ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରିବା କିମ୍ବା କୃତଘ୍ନତା କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଗୋକନ୍ଯାବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଦୂଷକାନାଂ ଚ ଯଦ୍ଭଵେତ୍
ଗୋପାଳି କନ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୁଷିତ କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଵୃଥାପାକପ୍ରକର୍ତୃଣାଂ ଵୃଥାମାଂସାଶିନାଂ ଚ ଯତ୍
ଅନାବଶ୍ୟକ ଜୀବ ମାରିବା କିମ୍ବା କାରଣ ବିନା ମାଂସ ଖାଇବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ଵ୍ରତଭଂଗପ୍ରକର୍ତୃଣାମନୃତୌ ଗାମିନାଂ ଚ ଯତ୍
ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରିବା କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ,
ପୈଶୁନ୍ଯସୂଚକାନାଂ ଚ ଯତ୍ପାପଂ ଶସ୍ତ୍ରକର୍ମଣାମ୍
ପ୍ରତାରଣା କିମ୍ବା ଅପବାଦ କରିବା, କିମ୍ବା ଅସତ୍ କାମ କରିବାରୁ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ—
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତି ସାହରସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ କଲଶେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଗୋଵ୍ଯାଘ୍ରସଂଵାଦଵର୍ଣନଂନାମ ପଞ୍ଚାଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ଛଅଟିଏ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଓ କଳଶେଶ୍ୱର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନନା ଭିତରେ 'ଗୋମାତା ଓ ବାଘର ସଂବାଦ' ନାମକ ପଞ୍ଚାଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠାରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ସତ୍ଯଂ ମତ୍ଵା ପୁନଃ ପ୍ରାହ ନନ୍ଦିନୀଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲାମ୍
ଏହି କଥାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି, ସେ ପୁଣି ତାଙ୍କର ଶିଶୁପ୍ରେମୀ ମା' ନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଦ୍ଯେଵଂ ତଦ୍ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛ ଵୀକ୍ଷଯସ୍ଵ ନିଜାତ୍ମଜମ୍
ଯଦି ଏହିପରି ଅଟୁଟ, ତେବେ ତୁମେ ଘରକୁ ଯାଅ ଏବଂ ତୁମର ଜନ୍ମସନ୍ତାନକୁ ଦେଖ।
ଗତାଲଯଂ ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯତ୍ର ବାଲଃ ସୁତଃ ସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ଛୁଆଁ ଅଛି, ସେଠାକୁ ଯାଅ।
ଅଥାକାଲାଗତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାତରଂ ତ୍ରସ୍ତଚେତସମ୍
ଏହିପରି, ଅପରିଚିତ ସମୟରେ ମା' ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଛୁଆଁର ମନ ଭୟରେ ଭରିଗଲା।
କସ୍ମାତ୍ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ଯକାଲେ ତୁ କସ୍ମାଦୁଦ୍ଭ୍ରାଂତମାନସା
ତୁମେ ଏହି ସମୟରେ କାହିଁକି ଆସିଛ? ଏବଂ କାହିଁକି ତୁମର ମନ ଏତେ ଅଶାନ୍ତିତ?
ଯେନ ତୃପ୍ତସ୍ଯ ତେ ସର୍ଵଂ ଵୃତ୍ତାଂତଂ ତଦ୍ଵଦାମ୍ଯହମ୍
ତୁମେ ଚିନ୍ତିତ ଥିବାରୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ତୁମକୁ କହିଦେବି।
ଆଘ୍ରାତଶ୍ଚ ତଯା ମୂର୍ଧ୍ନି ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ସତ୍ଵରମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି, ତୁରନ୍ତ କହିଲେ।
ସର୍ଵଂ କୀର୍ତଯ ଵୃତ୍ତାଂତମଦ୍ଯାରଣ୍ଯସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଆଜି ଜଙ୍ଗଲରେ ଯେଉଁ କଥା ଘଟିଛି, ସମସ୍ତ ଘଟଣା ମୋତେ କହ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରେଣାସାଦିତା ତତ୍ର ଭ୍ରମମାଣା ଇତସ୍ତତଃ
ମୁଁ ଏଠାଉଠି ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ଏଠାରେ ଏକ ବାଘ ମୋତେ ଧରିଲା।
ସ ମଯା ପ୍ରାର୍ଥିତଃ ପୁତ୍ର ଭକ୍ଷମାଣୋ ନଖାଯୁଧଃ ୬.୫୧.
ବେଟା, ସେ ତାଙ୍କର ନଖ ଓ ଦାନ୍ତରେ ମୋତେ ଖାଇବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲି।
ସାହଂ ତେନ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ଶପଥୈର୍ବହୁଭିଃ କୃତୈଃ
ମୁଁ ବହୁତ ଶପଥ ଦେଇ, ତାଙ୍କଠାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲି।
ଶ୍ଲାଘ୍ଯଂ ହି ମରଣଂ ସମ୍ଯଙ୍ମାତୁରଗ୍ରେ ମମାଧୁନା
ମୋ ପାଇଁ ଏବେ ମା'ଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ବଡ଼ ଗୌରବର କଥା।
ଏକାକିନାପି ମର୍ତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ହୀନେନ ଵୈ ମଯା
ତୁମୁଁ ଛାଡ଼ି ଏକା ହେବା ପରେ, ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ହେବ।
ଯଦି ମାତସ୍ତ୍ଵଯା ସାର୍ଧଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ମାଂ ସୂଦଯିଷ୍ଯତି
ମା', ଯଦି ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଥିବାବେଳେ ବାଘ ମୋତେ ମାରିଦେଉଛି—
ନାସ୍ତି ମାତୃସମୋ ବନ୍ଧୁର୍ବାଲାନାଂ କ୍ଷୀରଜୀଵିନାମ୍
ଦୁଧପିଆ ଛୁଆଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମା' ପରି ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ମାତୃସମଃ ପୂଜ୍ଯୋ ନାସ୍ତି ମାତୃସମଃ ସଖା
ମା' ପରି ପୂଜ୍ୟ କେହି ନାହିଁ, ମା' ପରି ବନ୍ଧୁ କେହି ନାହିଁ।
ଏଵଂ ମତ୍ଵା ସଦା ମାତୁଃ କର୍ତଵ୍ଯା ଭକ୍ତିରୁତ୍ତମୈଃ ଅନୁତିଷ୍ଠଂତି ଯେ ପୁତ୍ରାସ୍ତେ ଯାଂତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଏପରି ଭାବି, ପୁଅମାନେ ସଦା ମା'ଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ପୁଅମାନେ ଏହିପରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।