ଚମତ୍କାରପୁରେ କ୍ଷେତ୍ରେ ପୀଠେ ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ କରୋତି ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯୁକ୍ତଃ ସଭାର୍ଯଃ ସ ମହୀପତିଃ
ଚମତ୍କାରପୁର ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀରେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେ ରାଜା ନିଜ ଜନ୍ମାନ୍ତରୀ ସହିତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ କର୍ମ କରେ।
ଉପଵାସପରୋ ଭୂତ୍ଵା ଧ୍ଯାଯମାନୋ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଧର୍ମାଖ୍ଯାନେନ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵେଦାଧ୍ଯଯନଵିସ୍ତରୈଃ
ସେ ଉପବାସରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧର୍ମର କଥା ଓ ବେଦ ପାଠର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ବେଳେ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରବଣ କରେ।
ତତଃ ପ୍ରାତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ସ୍ନାତ୍ଵା ଧୌତାଂବରଃ ଶୁଚିଃ
ତାପରେ ସେ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ସଫା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଦୀନାଂଧକୃପଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯେଭ୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ ଵୈଶାଖ୍ଯାଂ ଜାଗରଂ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପୁରତୋଽକରୋତ୍ ॥ ୬.୪୭.
ଦୁଃଖୀ, ଅନ୍ଧ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ସେ ହଜାର ହଜାର ଦାନ କରେ, ଏବଂ ବୈଶାଖ ମାସରେ ଉହା ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜାଗରଣ କରେ।
ଯଥାଯଥା ସ ଭୂପାଲଃ କୁରୁତେ ରାତ୍ରିଜାଗରମ୍
ଯେପରିମାଣେ ସେ ରାଜା ରାତିରେ ଜାଗିଥାଏ—
ଶତ୍ରଵୋ ଵିଲଯଂ ଯାଂତି ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଵୃଦ୍ଧିଂ ପ୍ରଗଚ୍ଛତି
ତାହା ପରି ସେଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ତତ୍ରୈଵ ଦିଵସେ ତାଵନ୍ମହାକାଲସ୍ଯ ଚାଗ୍ରତଃ
ସେଇ ଦିନ, ସେଠାରେ, ମହାକାଳଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—
ଵେଦାଧ୍ଯଯନସଂପନ୍ନାନ୍ଵ୍ରତନିଷ୍ଠାପରାଯଣାନ୍
ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଠାକୁ ଆଣିଥାଏ।
ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ପୁରାଣାନାଂ ଦେଵର୍ଷୀଣାଂ ତଥା ପରେ ଯଜ୍ଞାନାଂ ସାଗରାଣାଂ ଚ ଦ୍ଵୀପାନାଂ ଚ ମନୋହରାଃ
ରାଜା ଋଷି, ଦେବ ଋଷି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପୁରାତନ କଥା, ବଡ଼ ்ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ କଥା ଓ ମନୋହର ଦ୍ୱୀପମାନେ—
ଅଥ ତାନ୍ପୃଥିଵୀପାଲଃ ସ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ତାପରେ ସେ ପୃଥିବୀର ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରଣାମ କରେ।
କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦଥ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ କଥାଂତେ ତେ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ
କିଛି ସମୟ ପରେ, କଥା ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ—
ଵୈଶାଖୀଦିଵସେ ରାଜଂସ୍ତ୍ଵଂ ସଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଦୂରତଃ
ବୈଶାଖ ଦିନରେ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ସଦା ଦୂରରୁ ଏସ।
ପ୍ରକରୋଷି ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାନ୍ଯାଃ ସକଲାଃ କ୍ରିଯାଃ
ସମସ୍ତ କାମକୁ ଛାଡ଼ି, ଉତ୍ସାହରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ନ ତେ ଯଦି ରହସ୍ଯଂ ସ୍ଯାତ୍ତଦାଽଶେଷଂ ପ୍ରକୀର୍ତଯ ୬.୪୭.
ଯଦି ତୁମ ପାଖରେ କିଛି ଗୁପ୍ତ ନାହିଁ, ତେବେ ସବୁ କଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କହ।
ଯୁଷ୍ମାଭିଃ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ତଥାପ୍ଯଖିଲମେଵ ହି ॥ ୨୧୦ ଅହମାସଂ ଵଣିଗ୍ଜାତ୍ଯା ପୁରା ଵୈ ଵୈଦିଶେ ପୁରେ
ମୁଁ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ସବୁ କଥା କହିବି। ପୂର୍ବେ, ମୁଁ ବଣିକ ପରିବାରରେ ବୈଦିଶ ନଗରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି।
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ପାକଶାସନଃ
ପରେ, କିଛି ସମୟ ପରେ, ଭଗବାନ୍ ପାକଶାସନ ଆସିଲେ।
ତତୋ ଵୃଷ୍ଟିନିରୋଧେନ ସର୍ଵେ ଲୋକାଃ କ୍ଷୁଧାର୍ଦ୍ଦିତାଃ
ତାପରେ ବର୍ଷା ବନ୍ଦ ହେବାରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୋକରେ ପୀଡିତ ହେଲେ।
ତତୋଽହଂ ସ୍ଵାଂ ସମାଦାଯ ପତ୍ନୀଂ କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମଗାତ୍ରିକାମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ମୋର ଭୋକରେ କ୍ଷୀଣ ଶରୀର ଥିବା ପତ୍ନୀକୁ ନେଇଲି।
ସୌରାଷ୍ଟ୍ରଂ ମନସି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପ୍ରସ୍ଥିତସ୍ତଦନନ୍ତରମ୍
ମୁଁ ମନରେ ସୌରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଭାବି, ସେଠିକୁ ଯିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା କରି, ସମୟ ଅପେକ୍ଷା ନ କରି ଚାଲିପଡ଼ିଲି।
କ୍ରମେଣ ଗଚ୍ଛମାନୋଽଥ ଭିକ୍ଷାନ୍ନକୃତଭୋଜନଃ
ମୁଁ ଦିନକୁ ଦିନ ଚାଲିଥିଲି, ଭିକ୍ଷା ମାଗିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲି।
ତତ୍ର ରମ୍ଯଂ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ପଦ୍ମିନୀଖଣ୍ଡମଂଡିତମ୍
ସେଠି ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲର ଗୁଚ୍ଛ ରହିଥିଲା।
ତତୋଽହଂ ତତ୍ସମାସାଦ୍ଯ ସ୍ନାତଃ ଶୀତେନ ଵାରିଣା
ତାପରେ, ମୁଁ ସେଠି ପହଞ୍ଚି, ଢିଠି ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିଲି।
ଅଥାହଂ ଭାର୍ଯଯା ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଗୃହାଣେଶ ଜଲାଶଯାତ୍ ୬.୪୭.
ଏହା ପରେ, ମୋ ଜୀବନ ସାଥୀ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଜଳାଶୟରୁ କିଛି ପଦ୍ମ ନେଇ ଆଣ।'
ତତୋ ମଯା ଗୃହୀତାନି ପଦ୍ମାନି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ତେଣୁ, ମୁଁ ପଦ୍ମ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇଲି, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଚମତ୍କାରପୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତତୋଽହଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ମୁଁ ଚମତ୍କାରପୁର ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲି, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତାପରେ—
ନ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତି ତାନି ପଦ୍ମାନି ମାନଵଃ
କେହି ମଣିଷ ମୋ ଠାରୁ ସେହି ପଦ୍ମ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମକଣ୍ଠସ୍ଯ ଶ୍ରାଂତସ୍ଯ ମମ ଭାସ୍କରଃ
ତାପରେ, ମୋ ଗଳା ଖାଲି ହୁଏ, ଭୋକରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ, ଶରୀର ଥକିଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ—
ତତୋ ଵୈରାଗ୍ଯମାପନ୍ନଃ ସୁପ୍ତୋଽହଂ ଭଗ୍ନମଂଦିରେ ॥ ତାନି ପଦ୍ମାନି ଭୂପୃଷ୍ଠେ ନିଧାଯ ସହ ଭାର୍ଯଯା
ଏହିପରି ଅସାକ୍ତି ଆସି, ମୁଁ ଭଙ୍ଗା ଘରରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲି, ପଦ୍ମ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ରଖି, ଜୀବନ ସାଥୀ ସହିତ।
ଅଥାର୍ଧରାତ୍ରେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଶ୍ରୁତୋ ଗୀତଧ୍ଵନିର୍ମଯା
ତାପରେ, ଅର୍ଧରାତ୍ରି ଆସିଲାବେଳେ, ମୁଁ ଗୀତର ସ୍ୱର ଶୁଣିଲି।
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛାମି ଚେତ୍କଶ୍ଚିତ୍ପଦ୍ମାନ୍ଯେତାନି ମେ ନରଃ
ସେଠୁ ମୋ ମନେ ଭାବିଲି, 'ଯଦି କେହି ମଣିଷ ମୋର ପଦ୍ମ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇଲେ—'