ସ୍ପୃଷ୍ଟମାତ୍ରେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍କମଲେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେହି ପଦ୍ମକୁ ଛୁଇଁବା ସହିତ,
ତଂ ଶବ୍ଦଂ ସ ମହୀପାଲଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୂର୍ଛାମୁପାଵିଶତ୍
ସେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାଜା ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ।
ତତଃ କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ମହତା କର୍ଷିତଃ ସଲିଲାଦ୍ବହିଃ
ତାପରେ, ବହୁ କଷ୍ଟରେ ସେ ଜଳରୁ ବାହାର କରାଗଲେ।
ତତସ୍ତୀରଂ ସମାସାଦ୍ଯ କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ପ୍ରାପ୍ଯାଥ ଚେତନାମ୍ ୬.୪୫.
ତାପରେ, ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚି, ବହୁ କଷ୍ଟରେ ସେ ହୁଷ ଆଣିଲେ।
ତତୋ ଵିଷାଦମାପନ୍ନୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଦୃଙ୍ନିଜଂ ଵପୁଃ
ଏହାପରେ, ନିଜ ଦେହକୁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ସେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଅଥ ଗତ୍ଵା ମୁନେଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ ଭୂମିପଃ
ତାପରେ, ରାଜା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୁନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଭଗଵନ୍ପଶ୍ଯ ମେ ଜାତଂ ଯାଦୃଶଂ ଵପୁରେଵ ହି
"ଭଗବନ୍, ଦୟାକରି ଦେଖନ୍ତୁ, ମୋ ଦେହକୁ କଣ ହେଇଯାଇଛି!"
ତତ୍କିଂ ପାନୀଯଦୋଷୋ ଵା କିଂ ଵା ଭୂମେର୍ମୁନୀ ଶ୍ଵର
"ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା କି ଜଳର ଦୋଷ କିମ୍ବା ମାଟିର କିଛି ଦୋଷ ତ?"
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟେନ ରଵିର୍ମଧ୍ଯେ ସ୍ଵଯଂ ଯସ୍ଯ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ,
ଯଦା ସ୍ଯାତ୍କୃତ୍ତିକାଯୋଗଃ କାର୍ତିକେ ମାସି ପାର୍ଥିଵ
ହେ ରାଜା, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରର ଯୋଗ ହେଉଥିବାବେଳେ,
ତଦିଦଂ ପୁଷ୍କରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଭଵାନ୍ଯତ୍ର ଶ୍ରମାତୁରଃ
ସେତେବେଳେ ଏହି ପୁଷ୍କର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ; ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି କେହି କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇଥାଏ,
ଏତଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ନରୋ ହ୍ଯତ୍ର ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାଜ୍ଜଲାଶଯେ
ଏହା ଦେଖି, ଏଠାରେ ଜଳାଶୟରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ମଣିଷଙ୍କର।
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟେନ ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ହରଣାଯ ହି କେଵଲମ୍
ଏହି ଅବଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା, ହେ ରାଜା, ତୁମେ କେବଳ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍।
ବୃହଦ୍ବଲ ଉଵାଚ କଥଂ ମେ ସ୍ଯାନ୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଷ୍ଠଵ୍ଯାଧିପରିକ୍ଷଯଃ ୬.୪୫.
ବୃହଦ୍ବଳ ପଚାରିଲେ: ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିପରି ମୁଁ କୁଷ୍ଠ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି?
ତତଃ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ସଂସିଦ୍ଧିଂ କୁଷ୍ଠନାଶସମୁଦ୍ଭଵାମ୍
ତାପରେ ତୁମେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିବ, କୁଷ୍ଠ ନାଶ ହେବାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସ ମୁନେର୍ଵାକ୍ଯଂ ଭୂମିପାଲୋ ବୃହଦ୍ବଲଃ
ମୁନିଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ବୃହଦ୍ବଳ
ଅର୍ଚଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍ପୁଷ୍ପଧୂପାନୁଲେପନୈଃ
ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।
ଉପଵାସପରୋ ଭୂତ୍ଵା ରକ୍ତଚନ୍ଦନସଂଯୁତୈଃ
ଉପବାସରେ ଲାଗିରହି, ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ସହିତ ପୂଜା କଲେ।
ତତଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାଂତେ ସ ବଭୂଵ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ସେ ରାଜା
ତତଃ ସ୍ଵଂ ରାଜ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନନେକଶଃ
ପୁନି ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପାଇ, ଅନେକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଏଵଂ ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେଣ ଧୀମତା
ସୂତ କହିଲେ: ଏଭଳି ଏଠାରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା
ଯସ୍ତତ୍ର କାର୍ତିକେ ମାସେ କାର୍ତ୍ତିକ୍ଯାଂ କୃତ୍ତିକାସୁ ଚ
ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, କାର୍ତ୍ତିକୀ ଦିନ ଓ କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରରେ,
ତଥା ଯୋ ଭାସ୍କରଂ ପଶ୍ଯେଦ୍ବୃହଦ୍ଵଲପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ସ ମୁଚ୍ଯତେ ନରୋ ରୋଗୈର୍ଯଦି ସ୍ଯାଦ୍ରୋଗସଂଯୁତଃ
ଏବଂ ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବୃହଦ୍ବଳଙ୍କ ପରି ସ୍ଥିର ଦେଖେ—ଯଦି କେହି ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ସେ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ନୀରୋଗୋ ଵା ନରଃ ସଦ୍ଯୋ ଲଭତେ ମନସେପ୍ସିତମ୍ ୬.୪୫.
କିମ୍ବା ଯଦି ସେ ନିରୋଗ, ତେବେ ସେ ତାଙ୍କର ମନସ୍କାମନା ସହଜରେ ପାଇଥାଏ।
କାର୍ତ୍ତିକ୍ଯାଂ କୃତ୍ତିକାଯୋଗେ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ କରୋତି ଯଃ
ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକୀ ଦିନରେ କୃତ୍ତିକା ଯୋଗରେ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା କରେ,
ଏଷ୍ଟଵ୍ଯା ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ଯଦ୍ଯେକୋପି ଗଯାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଅନେକ ପୁଅ ଆଶା କରିବା ଉଚିତ୍; ଏକ ମାତ୍ର ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଗୟାକୁ ଯାଏ।
ଏକତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ସର୍ଵଦାନାନି ଚୈକତଃ
ଏକ ପାଖରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଅନ୍ୟ ପାଖରେ ସମସ୍ତ ଦାନ ଅଛି।
ଯଶ୍ଚୈତଚ୍ଛୁଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ପଠେଦ୍ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ
ଯେ କେହି ଏହି କଥାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ପଢିବେ,
ତାନି କୀର୍ତଯ ସର୍ଵାଣି ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ, ଦୟାକରି ସେଗୁଡିକୁ ଆମକୁ କହିଦିଅ।
ଯତ୍ର ସ୍ନାତୋଽତିମୂକୋଽପି ଭଵେଦ୍ଵାକ୍ଯଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ମୁକ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ଚତୁର୍ ଭାଷଣ କୁଶଳ ହେଇଯାଏ,