ବଭୂଵ ତାଦୃଶଃ ସଦ୍ଯସ୍ତଯା ଯାଦୃକ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ସେ ଯେପରି ଶାପ ଦେଲେ, ସେଠାନେ ସେଉଁପରି ଦେଖାଦେଲେ।
ତତଃ କୋପପରୀତାତ୍ମା ସୋଽପି ତାଂ ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ତାପରେ, ସେ ଋଷି ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେଠି ତାକୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
ନିର୍ଦୋଷୋଽପି ତ୍ଵଯା ଯସ୍ମାଚ୍ଛପ୍ତୋଽହଂ ଗଣିକାଧମେ
ମୋର କିଛି ଦୋଷ ନଥିଲା, ତଥାପି ତୁମେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଲ, ହେ ନିମ୍ନତମ ନାରୀ,
ସାପି ତଦ୍ଵଚନାତ୍ସଦ୍ଯସ୍ତାଦୃଗ୍ରୂପା ଵ୍ଯଜାଯତ ୬.୪୪.
ସେଉଁଠି, ତାଙ୍କର କଥାରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ।
ଅଥ ତାଦୃକ୍ସ୍ଵରୂପେଣ ସ୍ନାତା ତତ୍ର ଜଲା ଶଯେ
ତାପରେ, ସେ ଏହି ଆକୃତିରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଜଳରେ ଶୋଇ ରହିଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରମାଶ୍ଚର୍ଯମତୀଵ ତ୍ଵରଯାନ୍ଵିତଃ
ଏହା ଦେଖି, ସେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଓ ବହୁତ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତୌ ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯାଦ୍ରୂପୌଦାର୍ଯଗୁଣାନ୍ଵିତୌ
ତାପରେ, ସେ ଦୁଇଜଣ ତୀର୍ଥର ମହିମାରେ ପୁନି ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଫେରିପାଇଲେ।
ଏଵଂ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଭଗଵାନୃଷିଃ
ଏଭଳି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଜାଣି, ଭଗବାନ ଋଷି
ତପଶ୍ଚକାର ସୁମହତ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥଵରେ ତଦା
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ସେତେବେଳେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଯସ୍ତୁ ପୂଜଯେଲ୍ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ସ୍ନାନ କରି, ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ,
ଅଦ୍ଯାପି ଦୃଶ୍ଯତେ ତତ୍ର ଗଂଗୋଦକସମଂ ଜଲମ୍
ଆଜିଯାଏଁ ସେଠାରେ ଗଙ୍ଗାଜଳ ସମାନ ପବିତ୍ର ଜଳ ଦେଖାଯାଏ।
ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ସ୍ନାନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂତେନ ଚେତସା
ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରା ମନରେ ସ୍ନାନ କରେ,
ତତଃପ୍ରଭୃତି ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ଖ୍ଯାତିଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ମହୀତଲେ
ସେଠାରୁ ଏହି ତୀର୍ଥ ଭୂମିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଗିଛି।
ଏତଦ୍ଵଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ୬.୪୪.
ମୋତେ ପଚାରିଥିବା ସବୁ କଥା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଂଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରକୁଣ୍ଡୋତ୍ପତ୍ତି ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଛଅଟିଏ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ବର ମହିମା ବିଷୟରେ, 'ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କୁଣ୍ଡ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା' ନାମକ ଚୁଅଉଁଚାଳିଶିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଯତ୍ର ପୂର୍ଵଂ ତପସ୍ତପ୍ତମାନର୍ତାଧିପଭୂଭୁଜା
ଏଠି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଆନର୍ତ୍ତ ରାଜା ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଯସ୍ତତ୍ର କାର୍ତିକେ ମାସି କୃତ୍ତିକାସ୍ଥେ ନିଶାକରେ
ଯେଉଁଠାରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଥିବାବେଳେ, ଯିଏ ଏଠି କୃତ୍ୟ କରେ—
କସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ଚ ଵିଜ୍ଞେଯଂ କୈଶ୍ଚିହ୍ନୈର୍ଵଦ ସୂତଜ
କେଉଁଠି ଏହି ସ୍ଥାନ ଅଛି ଏବଂ କେଉଁ ଚିହ୍ନରେ ଏହାକୁ ଜଣାଯିବ? ଏହା କହ, ସୂତପୁତ୍ର।
ପ୍ରାଗ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ମୁନିନା ତତ୍ର ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେଣ ଧୀମତା
ପୂର୍ବେ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷି ଦେଖିଥିଲେ।
ପୁରା ନିଵସତସ୍ତସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ ସନ୍ମୁନେଃ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏଠି ବସବାସ କରୁଥିଲେ—
ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ତଦ୍ଵିଜ୍ଞାଯ ତପୋନିଧିଃ
ସେ ତପସ୍ୟାର ଧନ, ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ମିଶ୍ରଣ ବୋଲି ବୁଝିଲେ।
ଅଦ୍ଯେଯଂ କାର୍ତିକୀ ପୁଣ୍ଯା କୃତ୍ତିକାଯୋଗସଂଯୁତା ଆଦ୍ଯଂ ତୁ ପୁଷ୍କରଂ ଦୂରେ ନ ଗନ୍ତୁଂ ଶକ୍ଯତେଽଧୁନା
ଆଜି କାର୍ତ୍ତିକୀ ପବିତ୍ର ତିଥି, କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମ ପୁଷ୍କର ବହୁତ ଦୂରେ ଅଛି, ଏବେ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ଯଚ୍ଚ ତସ୍ମିନ୍ସ୍ନାନଂ କରୋମ୍ଯହମ୍
ସେହିପାଇଁ, ମୁଁ ଏଠି ରହିଛି, ତେଣୁ ଯେପରି ତିଏଠି ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେପରି ଏଠି ସ୍ନାନ କରିବି।
ତତଶ୍ଚାନ୍ଵେଷଯାମାସ ପୁଷ୍କରାଣି ସମଂତତଃ
ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୁଷ୍କର ତଳାଶ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜଲସ୍ଥାନଂ ସ୍ନାନଂ ଚକ୍ରେ ତତଃ ପରମ୍ ୬.୪୫.
ପାଣି ଥିବା ସ୍ଥାନ କେବେ ଦେଖି, କେବେ ନ ଦେଖି, ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ।
ଵୃକ୍ଷମୂଲଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ନିଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ କ୍ଷିତୌ ତତଃ ମଧ୍ଯମାଦ୍ଯୋଜନଂ ସ୍ଵର୍ଗଃ କନିଷ୍ଠାଦର୍ଧ ଯୋଜନମ୍
ଗଛ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ସେ ଭୂମିରେ ବସିଲେ; ମଧ୍ୟସ୍ଥଳରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରେ, ତଳସ୍ଥଳରୁ ଅର୍ଧ ଯୋଜନ ଦୂରେ ଅଛି।
ପାଵଯଂତି ହି ତୀର୍ଥାନି ସ୍ନାନଦାନାଦସଂଶଯମ୍
ନିଶ୍ଚୟ, ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିଥାଏ।
ପୁଷ୍କରାରଣ୍ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଶାକମୂଲଫଲୈରପି
ପୁଷ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ରହି, ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ମଧ୍ୟ—
ପୁଷ୍କରେ ଦୁଷ୍କରଂ ସ୍ନାନଂ ପୁଷ୍କରେ ଦୁଷ୍କରଂ ତପଃ
ପୁଷ୍କରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ; ପୁଷ୍କରରେ ତପସ୍ୟା କରିବା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
କାର୍ତିକ୍ଯାଂ କୃତ୍ତିକାଯୋଗେ ପୁଷ୍କରେ ସ୍ନାତି ଯୋ ନରଃ
କାର୍ତ୍ତିକୀ ତିଥିରେ, କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ପୁଷ୍କରରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ—