ତସ୍ମାତ୍କୀର୍ତଯ ଯତ୍କୃତ୍ଯଂ ତଚ୍ଚ ଶ୍ରେଯସ୍କରଂ ମମ
ତେଣୁ, କଣ କରିବା ଉଚିତ ଓ କଣ ମୋ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ, ତାହା କହ ।
ସର୍ଵଲୋକହିତାର୍ଥାଯ ହ୍ରଦେ ପୁଣ୍ଯ ଜଲାଶ୍ରଯେ
ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ପବିତ୍ର ଜଳ ଥିବା ପୁଣ୍ୟ ହ୍ରଦରେ—
ତ୍ଵଯା ତସ୍ମାତ୍ସମାଗମ୍ଯ ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଂ ଶଚୀପତେ
ତେଣୁ, ହେ ଶଚୀପତି, ତୁମେ ମୋ ସହିତ ସେଠାରେ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ବ୍ରତ ପାଳନ କର ।
ନ ଭଵଂତି ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଯେନ ତେ ପରି ପଂଥିନଃ
ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ଯେଉଁମାନେ ଏହା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ତୁମ ସହଯାତ୍ରୀ ହେବେନାହିଁ ।
ଅନ୍ଯୋଽପି ଯୋ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୂଜଯିଷ୍ଯତି ମାମିହ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ପୂଜା କରିବେ—
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ସହସ୍ରାକ୍ଷ କୁରୁ ରାଜ୍ଯଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ କାର୍ଯକାଲେ ସମାଯାତେ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପେ ଯଥା ତଥା
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ସହସ୍ରନୟନ, ତୁମେ ଶ୍ୱର୍ଗରେ ରାଜ୍ୟ କର। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଲେ, ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ଯଥାଯଥ ଚାଲିବ।
ଵାସୁଦେଵୋଽପି ତତ୍ରୈଵ ସ୍ଥିତୋ ଲୋକହିତାଯ ଚ
ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ସେଠି ରହିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।
ଏଵଂ ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଜଲଶାଯୀ ଜନାର୍ଦନଃ ୬.୪୧.
ଏଭଳି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଳରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସେଠି ବିଦ୍ୟମାନ।
ଯସ୍ତଂ ପୂଜଯତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଯୁତଃ
ଯିଏ ସେଠି ଭକ୍ତି ଓ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ—
ତଥା ଦେଵଗଣୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଦ୍ଵାରକା ତତ୍ର ସା କୃତା
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମିଶି ସେଠି ଦ୍ୱାରକାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଶେଷକାଲେଽପି ଚିତ୍ତସ୍ଥାନ୍କାମାନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ସମାପ୍ନୁଯାତ୍ ସର୍ଵେଷ୍ଵପି ହି କାଲେଷୁ ଚାତୁମାସ୍ଯେ ଵିଶେଷତଃ
ମଣିଷ ଜୀବନର ଶେଷ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଥିବା ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ; ସମସ୍ତ ସମୟରେ, ବିଶେଷକରି ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ।
ଏତଦ୍ଵଃ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵପାତକନାଶନମ୍
ଏହି ସବୁ କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଂଡେ ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଜଲଶାଯ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତିଵର୍ଣନଂନାମୈକଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ପବିତ୍ର ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାରେ, ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମାରେ, ଜଳଶାୟୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବର୍ଣ୍ଣନ ନାମକ ଏହା ଏକଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ।
ସଂତିଷ୍ଠତେ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାଯକମ୍
ଏହା, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଭାବରେ ରହିଛି।
ତତ୍ର ଚୈତ୍ରତୃତୀଯାଯାଂ କୃତେ ସ୍ନାନେ ଭଵେନ୍ନରଃ
ସେଠି, ଯଦି କେହି ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟାରେ ସ୍ନାନ କରେ—
ନାରୀ ଵା ଶ୍ରଦ୍ଧଯୋପେତା ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରଜାଵତୀ
କିମ୍ବା ଜଣେ ନାରୀ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ, ସେ ସନ୍ତାନବତୀ ହୁଏ।
ଋଷଯ ଊଚୁଃ ତୀର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ମୁନେସ୍ତତ୍ର କସ୍ମିନ୍କାଲେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ: ସେ ମୁନିଙ୍କ ତୀର୍ଥ କେଉଁ ସମୟରେ ସେଠି ସ୍ଥିତ ହେଲା?
ଅଵଧୂତୋ ଧରାପୃଷ୍ଠେ ମାହାତ୍ମ୍ଯେନ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସେ, ସମସ୍ତକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାଙ୍କର ମହିମା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଯତ୍ର ଦେଵନଦୀ ଗଂଗା ସ୍ଵଯମେଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ଯେଉଁଠି ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ନିଜେ ସେଠି ବିଦ୍ୟମାନ।
ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଭାଵିତଃ
ଯିଏ ସେଠି ପିତୃପୁର୍ବକ ଭାବରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ—
ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଦୀଯତ ଦାନଂ ତସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥଵରେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏହି ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ—
କସ୍ଯଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ମୃଗୀ ଵ୍ଯାଧଶରାହତା
କେତେବେଳେ ଜଣେ ମୃଗୀ ଶିକାରିଙ୍କ ତୀର ଲାଗି ଆହତ ହେଲା—
ଚୈତ୍ରଶୁକ୍ଲତୃତୀଯାଯାଂ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ୬.୪୨.
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ,
ଅଥ ତତ୍ତୋଯମାହାତ୍ମ୍ଯାନ୍ମେନକାନାମ ସାଽଭଵତ୍
ସେ ଜଳର ମହିମାରୁ ତାଙ୍କୁ 'ମେନକା' ବୋଲି ଜଣାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ସ୍ମରମାଣାଽଥ ସା ତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଂ ଵରଵର୍ଣିନୀ ଚୈତ୍ରଶୁକ୍ଲତୃତୀଯାଯାଂ ଯାମର୍କ୍ଷେ ସୂର୍ଯଵାସରେ
ସେ ଶୋଭାମୟୀ ଜଣେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବକୁ ମନେ ପକାଇ, ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଷ ରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ,
ଏକଦା ଦିଵସେ ତସ୍ମିନ୍ଭ୍ରମମାଣୋ ମୁନୀଶ୍ଵରଃ
ସେଇ ଦିନରେ, ଏକଥର, ମହାମୁନି ଏଦିକ ସେଦିକ ଘୁରୁଥିଲେ।
ସାଽପି ସ୍ଵର୍ଗାତ୍ସମାଯାତା ଦେଵତାଦର୍ଶନାର୍ଥତଃ
ସେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ନମିଲେ।
ସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ମୁନିଂ ତତ୍ର ଭ୍ରମମାଣମିତସ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ଏଦିକ ସେଦିକ ଘୁରୁଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଵ୍ରତପ୍ରଭାଵଜୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ତେଜୋଭିର୍ଭାସ୍କରଂ ଯଥା
ବ୍ରତର ପ୍ରଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ତେଜରେ ଘିରିଥିବା ତାଙ୍କୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର କିରଣରେ ଘିରିଥିବା ପରି, ସେ ଦେଖିଲେ।
ସା ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନାଦେଵ କାମବାଣପ୍ରପୀଡିତା
ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ, ସେ କାମବାଣର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହେଲେ।