ତାଂ ଚ ଚିତ୍ରଶିଲାଂ ମଧ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଜଗାମ ହ
ସେଇ ବିଚିତ୍ର ପାଥର ମଧ୍ୟରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
ଅଥ ମଂକଣକୋନାମ ମହର୍ଷିଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ତାପରେ, ମଙ୍କଣ ନାମକ ଏକ ମହାର୍ଷି, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ସକ୍ରମାଦ୍ଭ୍ରମମାଣସ୍ତୁ ତସ୍ମିନ୍ସର୍ପାଭିରକ୍ଷିତେ
ସେଠାରେ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ତଳେ, ସେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥିଲେ।
ସୋଽପି ଵିଦ୍ଯାବଲାତ୍ସର୍ପାନ୍ନିର୍ଵିଷାଂସ୍ତାଂଶ୍ଚକାରହ ନିଷ୍କ୍ରାଂତଃ ସଲିଲାତ୍ତସ୍ମାତ୍କୃତକୃତ୍ଯୋ ମୁଦାନ୍ଵିତଃ
ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିରେ, ସେ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ବିଷହୀନ କରିଦେଲେ; ପାଣିରୁ ବାହାରିଲେ, କାମ ସାରି ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ।
ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ମୁନିର୍ଯାଵତ୍ସମ୍ଯକ୍କୁଶପରିଗ୍ରହମ୍ ୬.୪୦.
ତାପରେ ମୁନି ସଠିକ୍ ଭାବେ କୁଶ ଉଠାଇବା କ୍ରିୟା କଲେ।
ଅଥ ତସ୍ମାତ୍କ୍ଷତାଜ୍ଜାତସ୍ତସ୍ଯ ଶାକରସୋ ମହାନ୍
ସେଇ ଆଘାତରୁ, ବଡ଼ ଶାଳୁକର ରସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ସିଦ୍ଧୋଽହମିତି ଵିଜ୍ଞାଯ ନୃତ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ତତଃ ପରମ୍
ମୁଁ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ତାପରେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ।
ଅଥୈଵଂ ନୃତ୍ଯମାନସ୍ଯ ମୁନେସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ମୁନି ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ,
ଚମତ୍କାରପୁରଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଭଗ୍ନଂ ନଷ୍ଟା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଚମତ୍କାରପୁର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗର ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।
]ତତୋ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି,
ଅନେନ ନୃତ୍ଯମାନେନ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଂଗମମ୍
ଏହି ନୃତ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ କମ୍ପିତ ହେଲା।
ନାନ୍ଯଃ ଶକ୍ତଃ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମେନଂ କଥଂଚନ
ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ମୁନିଙ୍କ ସମାନ କେହି ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
ଅଥ ତେଷାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବୃଷଭ ଚିହ୍ନଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ମୁନେ କସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯୈତନ୍ନୃତ୍ଯତେଽଧୁନା
ପରମ ଋଷି, ଏବେ ତୁମେ କାହିଁକି ନୃତ୍ୟ କରୁଛ? — ବୋଲି ପ୍ରଭୁ ପଚାରିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରଃ ଶଂକରେଣ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ୬.୪୦.
ଏଭଳି ଶଂକରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଚାରାଯିବା ପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କିଂ ନପଶ୍ଯସି ମେ ବ୍ରହ୍ମନ୍କରାଚ୍ଛାକରସୋ ମହାନ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋ ହାତରୁ ବଡ଼ ଅମୃତ ଧାରା ବହୁଛି, ତୁମେ ଦେଖୁନାହାଁତି କି?
ଏତସ୍ମାତ୍କାରଣାଦ୍ଵିପ୍ର ନୃତ୍ଯମେତତ୍କରୋମ୍ଯହମ୍
ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଏହି ନୃତ୍ୟ କରୁଛି।
ଏଵଂ ତୁ ଵଦତସ୍ତସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ
ଏଭଳି ସେ କହୁଥିବା ବେଳେ, ବୃଷଭ ଚିହ୍ନଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ତତୋ ଭସ୍ମ ହିମସ୍ଫଟିକସଂନିଭମ୍
ସେଠାରୁ ବରଫ ଓ ହିମକୃଷ୍ଣା ସ୍ଫଟିକ ପରି ଚମକୁଥିବା ଭସ୍ମ ବାହାରିଲା।
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ତଂ ଵିପ୍ରଂ ସ ଦେଵୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ତାପରେ, ସେ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—
ତଥାପ୍ଯହଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନ ନୃତ୍ଯଂ କର୍ତୁମୁତ୍ସହେ
ହେ ମୁନିମାନ୍ୟ, ମୁଁ ଏହି ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।
ଵିରାମଂ କୁରୁ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ନୃତ୍ଯାଦସ୍ମାଦ୍ଵିଗର୍ହିତାତ୍
ତେଣୁ, ଏହି ଅନୁଚିତ ନୃତ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ତ୍ଵାମହଂ ମନ୍ଯେ ନାନ୍ଯଂ ଦେଵାନ୍ମହେଶ୍ଵରାତ୍
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହେଶ୍ୱର ଛଡ଼ା ଆଉ କେହି ନୁହେଁ।
ସ୍ଥାନେଽତ୍ର ଭଵତା ସାର୍ଧମହଂ ସ୍ଥାସ୍ଯାମି ସର୍ଵଦା ॥ ୬.୪୦.
ଏଠାରେ ମୁଁ ସଦା ତୁମ ସହିତ ରହିବି।
ଆନନ୍ଦିତେନ ଭଵତା ପ୍ରାର୍ଥିତୋଽହଂ ଯତୋ ମୁନେ ଏତତ୍ପୁରଂ ଚ ମେ ନାମ୍ନା ଆନନ୍ଦାଖ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ମୁନି, ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କରିଛ, ଏହି ସହର ମୋ ନାମରେ 'ଆନନ୍ଦ' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେବ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵୋ ଗତଶ୍ଚାଦର୍ଶନଂ ତତଃ
ଏଭଳି କହି, ମହାଦେବ ସେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ଅଥ ତେ ପନ୍ନଗାଃ ପ୍ରୋଚୁଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁନୀଶ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ସେ ସର୍ପମାନେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ—
ତସ୍ମାତ୍କୁରୁ ପ୍ରସାଦଂ ନୋ ଯଥା ସ୍ଯାଦ୍ଦାରୁଣଂ ଵିଷମ୍
ତେଣୁ, ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କର, ଯେପରି ଆମର ବିଷ ଭୟଙ୍କର ନ ହେଉ।
ତସ୍ମାଦେଵଂଵିଧାଃ ସର୍ଵେ ଜଲସର୍ପା ଭଵିଷ୍ଯଥ
ଏହି କାରଣରୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଜଳରେ ବସୁଥିବା ସର୍ପ ହେବ।
ସୂତ ଉଵାଚ ତତଃପ୍ରଭୃତି ସଂଜାତା ଜଲସର୍ପା ମହୀତଲେ
ସୂତ କହିଲେ— ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପୃଥିବୀରେ ଜଳସର୍ପମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।