ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନେ ଚ ସୁରାପେ ଚ ଚୌରେ ଭଗ୍ନଵତେ ତଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥିବା, ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା, ଚୋରି କରୁଥିବା ଏବଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ—
ତସ୍ମାତ୍କୋପୋ ନ କର୍ତଵ୍ଯଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ଚାତ୍ର ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୈଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ରେଷ ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚ ପରମାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ଦୁର୍ଲଭାଂ ତ୍ରିଦଶୈରପି
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମିଳାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଦୁଃଶୀଲାଖ୍ଯଃ କ୍ଷିତୌ ସୋଽପି ପ୍ରାସାଦଃ ଖ୍ଯାତି ମାଗତଃ
ପୃଥିବୀରେ ଦୁଷ୍ଟଚରିତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ 'ପ୍ରସାଦ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିଲେ।
ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯଗତଂ ଲିଂଗଂ ଶୁକ୍ଲାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ସଦା ନରଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ପୂଜା କରେ—
ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାସାଦଂ ସୁମନୋହରମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କଲେ।
ତତ୍ର କୃତ୍ଵାଽଽଶ୍ରମଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତପସ୍ତେପେ ସୁଦାରୁଣମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମ ତିଆରି କରି, ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ତସ୍ଯ ସଂନିହିତା ଵାପୀ କୃତା ତେନ ମହାତ୍ମନା
ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ଏକ ପୋଖରୀ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସମୀପରେ ଅଛି।
ଧୁନ୍ଧୁମାରେଶ୍ଵରଂ ପଶ୍ଯେତ୍ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋତ୍ତମଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଧୁନ୍ଧୁମାରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
କସ୍ମିନ୍କାଲେ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ତେନାତ୍ର ସୁମହାତ୍ମନା
ଏଠାରେ ସେ ମହାତ୍ମା କେଉଁ ସମୟରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ?
ଖ୍ଯାତଃ କୁଵଲଯାଶ୍ଵେତି ଧଂଧୁମାରସ୍ତଥୈଵ ସଃ
ସେ କୁବଳୟାଶ୍ୱ ଏବଂ ଧୁନ୍ଧୁମାର ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିଲେ।
ତେନ ଧୁନ୍ଧୁର୍ମହାଦୈତ୍ଯୋ ନିହତୋ ମରୁଜାଂଗଲେ
ସେ ଧୁନ୍ଧୁ ନାମକ ବଡ଼ ଦାନବକୁ ମରୁଜଙ୍ଗଲରେ ବଧ କଲେ।
ଚମତ୍କାରପୁରଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ସ ଗତ୍ଵା ପାଵନଂ ମହତ୍
ସେ ଚମତ୍କାରପୁର ନାମକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ବଡ଼ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସୁମହଲ୍ଲିଂଗଂ ପ୍ରାସାଦେ ରତ୍ନମଂଡିତେ
ସେଠାରେ ରତ୍ନମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯ ମହାଦେଵଃ ସ୍ଵଯମେଵ ମହେଶ୍ଵରଃ ୬.୩୮.
ତାପରେ ସେଠାରେ ମହାଦେବ ନିଜେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର, ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଉଵାଚ ଵରଦୋଽସ୍ମୀତି ପ୍ରାର୍ଥଯସ୍ଵ ଯଥେପ୍ସିତମ୍
ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁଅ, ମୋତେ କୁହ।'
ସଂନିଧାନଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ଲିଂଗେଽସ୍ମିନ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜ
'ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ସଦା ଉପସ୍ଥିତି ରହିବା ଦରକାର।'
ଅହଂ ସଦା କରିଷ୍ଯାମି ଗୌର୍ଯା ସାର୍ଧଂ ନ ସଂଶଯଃ
'ମୁଁ ଏହା ସଦା ଗୌରୀ ସହିତ କରିବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ତତ୍ର ଵାପ୍ଯାଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଯୋ ମାଂ ସଂପୂଜଯିଷ୍ଯତି
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କରି ମୋତେ ପୂଜିବେ—
ସୋଽପି ରାଜା ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ତ୍ମା ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ରୈଵ ମୁକ୍ତିଭାକ୍
ସେ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ସେଠାରେ ରହି, ରାଜା ପରି ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠେ ନାଗରଖଣ୍ଡେ ହାଟକେଶ୍ଵରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଧୁନ୍ଧୁମାରେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମାଷ୍ଟାତ୍ରିଂଶୋ ଅଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ମଧ୍ୟରୁ ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ଓ ଧୁନ୍ଧୁମାରେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଅଠତ୍ରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଯଯାତିନା ନରେଂଦ୍ରେଣ ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ଯୟାତି ନାମକ ରାଜା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଦେଵଯାନ୍ଯା ତଥାନ୍ଯଚ୍ଚ ତଥା ଶର୍ମିଷ୍ଠଯା ଦ୍ଵିଜାଃ
ଦେବୟାନୀ ଏବଂ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଅନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ସ ଯଦା ସର୍ଵଭୋଗାନାଂ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଥିଲେ—
ଜରାମାଦାଯ ତଦ୍ଗାତ୍ରାଦ୍ଭାର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ସହିତସ୍ତଦା
ତାପରେ, ବୟସ୍କ ଶରୀର ନେଇ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଥିଲେ।
ଭଗଵନ୍ସର୍ଵତୀର୍ଥାନାଂ କ୍ଷେତ୍ରାଣାଂ ଚ ଵଦସ୍ଵ ମେ
‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।’
ଶ୍ରୀମାର୍କଂଡେଯ ଉଵାଚ କ୍ଷେତ୍ରାଣାମିହ ସର୍ଵେଷାଂ ତୀର୍ଥୈଃ ସର୍ଵୈରଲଂକୃତମ୍
ଶ୍ରୀମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: ‘ଏଠାରେ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।’
ଯତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁପଦୀ ଗଂଗା ଜଂତୂନାଂ ପାପନାଶିନୀ
ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁପଦୀ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରବାହିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ—
ତଥାନ୍ଯାନି ଚ ତୀର୍ଥାନି ଯାନି ସଂତି ଧରାତଲେ
ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି—
ଶିଲା ଯତ୍ର ଦ୍ଵିପଞ୍ଚାଶଦ୍ଧସ୍ତାନାଂ ପରିସଂଖ୍ଯଯା
ଯେଉଁଠାରେ ବାଉନ୍ସାଠି ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଏକ ପାଥର ଅଛି—